Logo of Phú Thọ Logo of Phú Thọ

Những cột mốc sống giữ biên cương

Thứ bảy, 19/05/2018, 07:43:52
Print + | - Font Size: A
Những cột mốc sống giữ biên cương

Những cột mốc sống giữ biên cương

A Font Size: - | +

Kỳ II: Một tấc không đi một li không rời

01-1526641501Mốc giới ở Quang Long, Hạ Lang, Cao Bằng

>>> Kỳ I: Giữ từng giờ Nậm Cúm

PTĐT- Lên Lạng Sơn, Cao Bằng tìm gặp các cựu chiến binh BĐBP hỏi chuyện bảo vệ biên giới, ai cũng bảo: “Từ 1973-1975, đồng bào và công an vũ trang (nay là bộ đội biên phòng) thường xuyên, ngoan cường, trực diện đấu tranh gian khổ chống lại lực lượng vũ trang Trung Quốc lấn chiếm”.

Khu vực 31 nằm giữa xã Tân Yên và Tân Thanh (nay thuộc huyện Tràng Định và Văn Lãng của tỉnh Lạng Sơn), thuộc địa bàn đồn công an vũ trang (CAVT) Hữu Nghị Quan phụ trách. Từ năm 1959, đoàn địa chất 19 và 49 đã tiến hành khoan thăm dò 1 số giếng với sự giúp đỡ của chuyên gia Liên Xô (cũ). Khi chiến tranh phá hoại miền Bắc xảy ra, việc khảo sát tạm ngừng và đến tháng 5-1973, đoàn địa chất 59 mới tiếp tục thực hiện với sự giúp đỡ của chuyên gia Hunggari. Ngày 8-6-1973, đồn Hữu Nghị Quan thông báo cho phía Trung Quốc “Phía Việt Nam tiếp tục khảo sát, xây dựng kinh tế khu vực 31”. Ngày 25-8-1973, sau nhiều lần trinh sát, đại diện đồn Nam Quan (Trung Quốc) cho rằng: “Phía Việt Nam vi phạm chủ quyền lãnh thổ của Trung Quốc” và liên tục ngăn cản công nhân ta làm việc.  

Để vừa giữ chủ quyền lãnh thổ vừa duy trì hòa hiếu, đồn CAVT Hữu Nghị Quan tham mưu cho địa phương phát động quần chúng nhân dân 2 xã Tân Yên, Tam Thanh tham gia đấu tranh bằng các tài liệu, nhân chứng lịch sử lâu đời. Trong nhật ký của mình, đại úy Nông Văn En, nguyên đồn trưởng CAVT Hữu Nghị Quan ghi lại: Ngày 28-12-1973, cảnh sát Trung Quốc đến giếng 546 tuyên bố chủ quyền, ngăn cản công nhân ta làm việc, nhưng sau đó phải bỏ đi vì nhân dân địa phương khẳng định “Chúng tôi sinh sống làm việc ở đây bao đời. Sao ở đâu đến vô cớ bảo xâm phạm lãnh thổ”.

Căng thẳng nhất là ở khu vực đồi cây gạo. Ông Âu Văn Vẩy (bản Nà Pàn, Bảo Lâm, Văn Lãng) kể: Nhà tôi cày cấy 8 sào ruộng do cha ông để lại trong đồi cây gạo. Tháng 5-1969, gia đình đang làm thì biên phòng Trung Quốc bắt với lý do xâm phạm lãnh thổ. Mọi người xúm lại đấu tranh và cày cấy bình thường, năm 1974 họ sang phá hoa màu.

Sau nhiều năm bền bì ngăn cả, thuyết phục thậm chí cả xảy ra ẩu đả giữa quân, dân xã Bảo Lâm, đồn CAVT Hữu Nghị Quan với Quân nhân có vũ trang của Trung Quốc thì phía Trung Quốc mới chịu thừa nhận và rút quân về phía bên kia biên giới.

Phó Bí thư Tỉnh ủy Cao Bằng Triệu Đình Lê, đến giờ vẫn rất nhớ thời gian làm cán bộ ở huyện Hà Quảng, trực tiếp tham gia và chỉ đạo chống lấn chiếm biên giới. Đoạn biên giới Việt - Trung từ mốc 114 đến 117 được phân định bằng đường hào rộng 1,2m sâu 1m từ khi có hiệp ước Pháp - Thanh. Dọc theo biên giới, giữa mốc 114 và 115 có khu đất rộng 200ha tên là Phai Luông đã được các gia đình ở xã Sóc Hà (Hà Quảng) sử dụng từ bao đời. Thế nhưng từ đầu tháng 6-1974, biên phòng Trung Quốc liên tục xâm nhập vào Phai Luông ngăn cản bà con sản xuất, khi CAVT đồn Sóc Giang phản kháng, họ khăng khăng: “Đó là đất Trung Quốc, nay mới có điều kiện thực hiện chủ quyền”.

02-1526641501
BĐBP đồn Quang Long Hạ Lang, Cao Bằng trước giờ tuần tra bảo vệ biên giới

Ông Nông Văn Niêm, người già ở xóm Nà Sát (Sóc Hà, Hà Quảng, Cao Bằng) kể: “Họ xông vào cướp giật công cụ sản xuất, phá đường nước và còn đánh cả bà con. Chúng tôi uất ức lắm, nhưng phải kìm chế để giữ hòa bình” và cười: “Họ quen lấy thịt đè người, thấy ta bình tĩnh ôn tồn, chỉ ỏm tỏi chút rồi cũng bỏ về, vì có gì đâu để nói”.

Trắng trợn và ngang ngược nhất là vụ Trung Quốc lấn chiếm khu vực Canh Thắm - Đông Reo của Việt Nam nằm dọc theo biên giới giữa mốc 41-42 thuộc địa bàn xã Quang Long, Quảng Hòa, Cao Bằng thuộc địa bàn phụ trách của đồn CAVT Bí Hà (nay là mốc 882 và 887 thuộc địa bàn xã Quang Long, Hạ Lang, Cao Bằng và do đồn BP Quang Long phụ trách). Sáng ngày 28-12-1974, đội tuần tra của đồn CAVT Bí Hà gồm 9 chiến sĩ, do thiếu úy Nguyễn Hữu Nghị chỉ huy và bác Mã Văn Tưởng (cán bộ địa phương, người bản Kiểng, xã Quang Long) làm nhiệm vụ tuần tra từ mốc 41 qua Canh Thắm - Đông Reo về phía mốc 42. Khi đội tới Na Ngà thuộc lãnh thổ Việt Nam, cách mốc 42 khoảng 200m thì bất ngờ, trên 300 dân binh Trung Quốc người bản Thắm, bản Dươn, bản Lũng Tử (thuộc công xã Quẩy Sấu, Long Châu, Trung Quốc) hò hét, la ó chạy tới bao vây.

Thiếu úy Nguyễn Hữu Nghị kể lại: 4 dân binh lên đạn súng CKC chạy chặn đầu, 10 người mang dao gậy khóa đuôi và 1 tốp khác nằm bên khẩu trung liên đặt bên phía Trung Quốc, hướng vào đội tuần tra sẵn sàng nhả đạn yểm trợ. 1 người tự xưng là xã đội trưởng Chóng chỉ tay vào thiếu úy Nghị: “Tại sao xâm phạm lãnh thổ Trung Quốc”, khiến anh Nghị ôn tồn: “Đây là lãnh thổ Việt Nam, con đường này là đường quen thuộc của chúng tôi. Biên giới phía sau các anh 300m, chính các anh mới phải chấm dứt việc xâm phạm”. Vừa dứt lời, các dân binh đã rắc vôi bột thành vòng tròn đường kính 4m quanh đội công tác, cấm không cho ra và điên cuồng ném đá vào mọi người khiến thiếu úy Nghị trúng chỗ hiểm gục xuống. Hàng trăm người dân xã Quang Long biết tin ùa đến, vạch mặt xã đội trưởng Chóng: “3 lần anh sang lánh nạn ở bản Kiểng, được bà con cưu mang mà giờ lại đi đánh người, cướp đất” khiến đối tượng Chóng xấu hổ bỏ đi. Đến chiều, các dân binh Trung Quốc không người chỉ huy, đành cởi trói, trả vũ khí cho đội công tác.

Rất kiên quyết, đội công tác yêu cầu phải giải quyết sự việc theo đường ngoại giao. Đêm hôm đó (28-12-1974), tại trạm kiểm soát biên phòng Khoa Giáp (Trung Quốc), đại diện Trung Quốc thừa nhận: “Do chưa hiểu biết và chưa được thông báo cho dân bên chúng tôi”. Bây giờ, mốc 882 vẫn đứng uy nghiêm ngay vị trí của mốc 41 cũ tại bản Kiểng và mốc 887 sừng sững vị trí mốc 42 ngày trước, tại bản Lũng Pặc (Quang Long, Hạ Lang, Cao Bằng). Mỗi ngày làm nhiệm vụ tuần tra biên giới, cán bộ chiến sĩ đồn biên phòng Quang Long vẫn kể lại câu chuyện gìn giữ chủ quyền ngay trên mảnh đất, vạt nương mà họ đều đặn ngang qua. Phó Bí thư Tỉnh ủy Cao Bằng Triệu Tiến Lê thì bảo tôi: “Có câu hát: Lên Cao Bằng không thấy phố phường đâu, chỉ thấy chim muông hoa ngàn khoe sắc. Nhưng để có chim muông hoa ngàn như bây giờ, biết bao mồ hôi xương máu của nhân dân, bộ đội biên phòng đổ xuống để giữ từng thửa ruộng, gốc cây. Vậy nên Cao Bằng là địa phương nhiều cột mốc nhất, mỗi người dân là 1 chiến sĩ biên phòng”...

 

 

Mai Thanh Hải

Ý kiến bạn đọc ( 0 )
Bình luận bài viết
CAPTCHA Image security
TIN LIÊN QUAN
rss - Trở về đầu trang