Logo of Phú Thọ Logo of Phú Thọ

Những chủ nhân của bí mật rừng

Thứ ba, 26/06/2018, 11:23:21
Print + | - Font Size: A
Những chủ nhân của bí mật rừng

Những chủ nhân của bí mật rừng

A Font Size: - | +

11111-1529053876
Anh Phan Văn Cấu nói rằng cây sâm quý có thể trồng đại trà trên nương

PTĐT- Ở thôn Hạ Sơn, xã Pù Nhi, huyện Mường Lát, Thanh Hóa, Bộ đội biên phòng (BĐBP) đã giúp đồng bào người Dao ở đây làm giàu từ chính những phương thuốc cổ truyền từ rừng.

Thôn Hạ Sơn nằm dọc hai bên Quốc lộ 217, cách trung tâm huyện Mường Lát chưa đầy 10km, thuận giao thông, giao thương. Vị trí này khác hẳn nơi cư trú cũ của họ cách đây 20 năm trên bản Pù Quăn, cách Mường Lát cả ngày đường đi bộ. Cùng với chủ trương của huyện Mường Lát, Đồn BĐBP Pù Nhi sát cánh bên bà con, vận động từng hộ di dời xuống núi, lập bản Hạ Sơn với hy vọng tương lai được mở mang hơn.

Bí thư Chi bộ bản Hạ Sơn, anh Phan Văn Cấu, người đàn ông Dao năm nay 38 tuổi, chuyển nơi cư trú về Hạ Sơn từ khi là một thanh niên 18 tuổi. Anh là người may mắn khi bước vào tuổi trung niên với gia cảnh khấm khá, nhà cửa rộng rãi từ bàn tay lao động của chính mình. Phan Văn Cấu khoe với chúng tôi, chi bộ của bản giờ có tới 10 đảng viên. Anh dường như không muốn nói nhiều về quá khứ khó nhọc những ngày đầu đến bản mới phải ngược về núi vác từng vác củi về đun nấu, vác xà gỗ về dựng nhà và ăn rau rừng qua ngày. Mẹ anh, bà Triệu Thị Lầu, người phụ nữ Dao đã 60 tuổi mà chân vẫn thoăn thoắt đi rừng lấy lá thuốc. Bà là một trong những người Dao thế hệ cũ ở Pù Quăn có thể biết mặt hơn 300 loại cây thuốc quý của rừng và biết kết hợp các loại lá rễ cây có dược tính để chế thành phương thuốc chữa bệnh.

Trong ngôi nhà gạch khang trang được xây để chứa thuốc, pha chế và bốc thuốc, bà Triệu Thị Lầu bốc ra các loại rễ, lá, thân cây từ nhiều bao dứa rồi nhào trộn theo tỷ lệ để có một thang thuốc cho khách. Khuôn mặt bà Lầu hiền hậu và phảng phất nét tươi tắn của rừng núi thiên nhiên - có lẽ thế là đủ để người ta tin tưởng vào phương thuốc kỳ diệu của bà sẽ làm tan biến bệnh tật. Như triết lý giản đơn của người Dao, chỉ cần niềm tin vào sự sống là dù ai có bệnh gì cũng có thể thuyên giảm rồi.

222222-1529053876
Ông Phan Văn Lộ nghiên cứu các bài thuốc trong cuốn sách cũ

Anh Phan Văn Cấu đã bắt đầu nghĩ tới việc mở mang ruộng nương để trồng một loại cây thuốc thường gọi là cây sâm đất, loại dược liệu quý của rừng miền Tây Thanh Hóa. Anh bảo, cây này khai thác mãi sợ hết, tiệt giống. Anh muốn trồng lại để giữ cây thuốc quý và cũng để vào lúc cấp bách có thuốc hái ngay cho người bệnh, lại có thuốc dự trữ, không sợ thiếu. Anh cho hay, dựa vào đặc tính sinh sống của nhiều loại thảo dược mà mình quan sát nhiều năm, anh chắc chắn có thể trồng được nhiều loại như sâm đất, tam thất, cây mật gấu, gừng tía... và đã bắt đầu trồng dặm trên nương lúa của mình. Anh may mắn có người cha hậu thuẫn cho mình - ông Phan Văn Lộ.

“Ông Lộ năm nay 63 tuổi, biết làm bùa ngải đấy!” - Phan Văn Cấu nói về cha mình. Tôi tỏ vẻ nghi ngờ: “Có phải bùa yêu không ạ?”. Ông Lộ cười, nói rằng những lá bùa của ông có thể làm cho vợ chồng thương yêu nhau hơn, cho người đi xa nóng ruột mà trở về nhà. Ông là người lưu giữ kho văn hóa truyền thống của người Dao Pù Quăn. Ông biết viết chữ Nôm Dao, là tác giả của tập sách gia phả dòng họ. Ông có một hòm sách cũ, ghi tên những bài thuốc quý, cách chế biến và trộn thang thuốc gia truyền.

Ông bảo nguyên tắc của thuốc từ cây rừng là làm ấm cơ thể, trước khi có thể đẩy lùi bệnh tật. Khí huyết lưu thông là điều kiện tiên quyết để có một cơ thể khỏe mạnh. Cơ thể nhiễm bệnh là khí trệ, huyết ứ và hãy để thuốc nam giải quyết vấn đề bệnh đến từ gốc, còn cấp cứu triệu chứng mới cần đến Tây y. Ông chỉ lo lắng rằng những điều mình lưu giữ sẽ mất đi theo thời gian. Phan Văn Cấu không học được chữ Nôm Dao, anh kêu nó khó và anh thì mải mê tính kế trồng cây thuốc. Ông Lộ thở dài: “Chắc sắp tới lại có việc nhờ các anh BĐBP tính chuyện mở lớp dạy chữ, dạy bài thuốc, dạy bốc thuốc. Có như thế Hạ Sơn mới còn tồn tại mãi được”.

Những người mà họ nghĩ tới đầu tiên khi thắp lên một niềm hy vọng mới, vẫn là những cán bộ BĐBP.

Trương Thúy Hằng

Ý kiến bạn đọc ( 0 )
Bình luận bài viết
CAPTCHA Image security
TIN LIÊN QUAN
rss - Trở về đầu trang