Logo of Phú Thọ Logo of Phú Thọ

40 năm cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc,  60 năm ngày truyền thống Bộ đội biên phòng và 30 năm ngày Biên phòng toàn dân

Thứ bảy, 02/03/2019, 06:13:16
Print + | - Font Size: A
40 năm cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc,  60 năm ngày truyền thống Bộ đội biên phòng và 30 năm ngày Biên phòng toàn dân

40 năm cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc,  60 năm ngày truyền thống Bộ đội biên phòng và 30 năm ngày Biên phòng toàn dân

A Font Size: - | +

12 ngày đêm giữ Khau Chỉa

t3-den-trang02-1551480542
Cầu Tà Lùng bắc qua sông Bằng, phía bên kia là Thủy Khẩu (Quảng Tây, Trung Quốc). 40 năm trước, xe tăng và bộ binh Trung Quốc qua cầu này tiến vào TX.Cao Bằng nhưng bị Trung đoàn 567 đánh chặn quyết liệt.

PTĐT - Lứa tuổi teen ở TP.Cao Bằng thường ra quán Hồ Điệp dưới gầm cầu Bằng Giang ăn chân, cánh gà nướng. Những khi đông, họ hay thấy một người đàn ông mặt vuông mày xếch ra phụ bưng bê. Ít ai biết đó là cựu binh Hồ Tuấn, thuộc Trung đoàn 567, từng tham gia trận chiến đèo Khau Chỉa, diệt 120 quân Trung Quốc xâm lược.

Cuối năm 1978, Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 567 từ xã Chí Thảo (H.Quảng Hòa, Cao Bằng) nhận lệnh chuyển lên lập chốt tại TT.Phục Hòa, cạnh cửa khẩu Tà Lùng. 

Lựu đạn đẩy lùi xe tăng

“Rạng sáng 17-2-1979 súng nổ. Đơn vị đã lập chốt nhưng vẫn có chút bất ngờ vì lính Trung Quốc tràn sang như kiến cỏ, không phải là quấy phá, khiêu khích như trung đoàn phổ biến”, ông Nguyễn Thái Long, nguyên y sĩ thuộc Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 567, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Cao Bằng, nhớ lại. Thời điểm đó ta chỉ có 1 trung đội công an vũ trang giữ ở cửa khẩu. Tiểu đoàn 1 của ông Long gồm 4 đại đội, nhưng là bộ đội địa phương làm kinh tế. Vũ khí chỉ có súng AK, lựu đạn, vài khẩu B40, B41, cối 60, cối 82.

Sau 2 tiếng dập pháo, cả biển lính tiến sang đất ta. Đi đầu là mấy chục chiếc xe tăng vừa lăn vừa nã đạn. Tiếp đó là lính cảm tử lựu đạn đeo đầy người. Sau là lính xung kích và các loại lính khác, cuối cùng mới đến dân binh tải đạn cáng thương… Bộ đội trên đồi tập trung bắn vào tốp lính đi đầu khiến lớp sau khiếp sợ quay đầu bỏ chạy. Ác liệt nhất là trận địa chốt của Đại đội 1 ở ngã ba Đỏng Lèng (gần Nhà máy đường Phục Hòa), ngăn mũi tấn công chính của địch. Có lúc xe tăng địch chạy trước bộ binh mấy trăm mét, lại bị mắc xích lạc trong ruộng mía. Bộ đội men theo các vạt mía cao quá đầu người áp sát, bắn cháy 3 xe tăng khiến cả đội quân rùng rùng tháo chạy. Nguyên ngày 17-2-1979, chúng không qua nổi các chốt của Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 567.

Ngày 18-2-1979, quân Trung Quốc tấn công ác liệt vào đầu cầu Tà Lùng khiến trung đội công an vũ trang hy sinh hết. Chúng chiếm được Nhà máy đường Phục Hòa, cách cửa khẩu khoảng 300 - 400m, nhưng không đánh bật được các chốt của Tiểu đoàn 1. Đến chiều tối, đơn vị hy sinh vài chục người, đạn dược cạn kiệt nên được lệnh rút về phía sau dãy Khau Chỉa, nơi có 2 tiểu đoàn đang lập phòng tuyến chặn giặc.


t3-den-trang01-1551480562
Xe tăng Trung Quốc bị bộ đội Trung đoàn 567 bắn cháy tại Cao Bằng tháng 2-1979.

Đèo Khau Chỉa cách cửa khẩu Tà Lùng khoảng 10km, trên đoạn đường từ Tà Lùng về đèo Mã Phục cách TX.Cao Bằng gần 50km. Men theo đèo Khau Chỉa là đoạn đường quanh co khoảng 10km, bên núi cao vút, bên vực sâu thẳm.

Hành quân cả đêm cho đến trưa 19-2, Tiểu đoàn 1 đi qua Khau Chỉa. Đến xã Hồng Định (H.Quảng Uyên), Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Văn Hoan thấy bộ đội mệt quá nên cho nghỉ tại chỗ. Riêng y sĩ Nguyễn Thái Long đi theo Tiểu đoàn trưởng Hoan xuống các đại đội thăm thương binh. Chưa được mấy phút, bỗng thấy đạn pháo nổ chát chúa, đạn 12,7mm bắn ràn rạt trên mặt đường.

Ngẩng lên, thấy 3 chiếc xe tăng Trung Quốc vừa tiến vừa bắn phía sau, Tiểu đoàn trưởng Hoan bò men theo ta luy đường đến gần quăng lựu đạn lên tiêu diệt đám lính ngồi trên tháp pháo. Thấy bộ binh đi cùng bị diệt, cả 3 chiếc tăng quay đầu tháo chạy. “Về sau mới biết sáng 19-2 xe tăng Trung Quốc chạy từ TT.Hòa Thuận, H.Phục Hòa (bị chúng chiếm ngay đêm 18-2) theo QL3 vào sâu trong đất ta thăm dò. Khi gặp bộ đội Tiểu đoàn 1 đang nằm ngồi nghỉ ven đường, lính tăng Trung Quốc thần hồn nát thần tính, thấy nhiều bộ đội Việt Nam và bị lựu đạn, AK diệt gọn lính xung kích trên tháp pháo nên tháo chạy”, ông Long nhớ lại.


t3-den-trang03-1551480584
Ông Hồ Tuấn bên những chứng nhận khen thưởng suốt 40 năm qua.

Người cuối cùng rời trận địa

Tháng 2-1979, ông Hồ Tuấn 23 tuổi là xạ thủ súng máy phòng không 14,5mm thuộc Đại đội 16, Trung đoàn 567. Sáng 17-2-1979, ông Tuấn theo đội hình 3 khẩu 14,5mm lên chi viện cho Tiểu đoàn 1 đang chặn địch tại TT.Phục Hòa. Đêm 18.2, đơn vị ông nhận lệnh rút ra đèo Khau Chỉa lập trận địa phòng ngự từ đồi Nghĩa Trang đến đỉnh 300.

“Khốc liệt nhất là từ ngày 20 đến 28-2, quân Trung Quốc điên cuồng đánh vào trận địa phòng ngự vì chúng tôi hạ nòng 14,5mm diệt nhiều sinh lực, chặn bước tiến của chúng và chi viện cho bộ binh. Ngày 26-2-1979, quân Trung Quốc cho thêm đội 2 sang tiếp ứng. Cả 1 sư đoàn bộ binh địch bao vây đánh 2 tiểu đoàn thiếu quân khiến đơn vị bị thương vong nặng, tiểu đoàn trưởng, chính trị viên hy sinh tại chỗ. Trung đội 14,5mm của tôi có 36 người, sau chỉ còn 9 anh em chiến đấu”, ông Hồ Tuấn chầm chậm kể, mắt đỏ hoe: “Vẫn nhớ anh Phúc bị đạn xuyên ngực, gục xuống bờ hào nhưng tay vẫn nháy cò RPD chặn địch. Anh Chiêu đi lấy cơm gặp xe tăng địch, 3 thằng lính lao đến định bắt sống nhưng anh rút lựu đạn hy sinh và diệt địch”.

Cựu chiến binh Nguyễn Như kể: “Súng phòng không 14,5mm ở trận địa cách mặt đường chỉ 300m, lại có kính ngắm quang học nên uy lực gây khiếp đảm với quân Trung Quốc. Ngày 22-2-1979, khẩu đội 14,5mm với anh Hồ Tuấn là xạ thủ số 1 đã chi viện đắc lực cho Đại đội 7, Tiểu đoàn 5 xuất kích đánh vào đội hình thọc sâu của quân Trung Quốc trên đồi Khau Chỉa, diệt 2 xe tải chở thám báo, thu 1 xe chỉ huy pháo binh, 1 tổng đài, 8 máy thông tin và nhiều tài liệu quan trọng”.

Cũng trong thời gian chốt giữ trận địa Khau Chỉa, ông Hồ Tuấn bắt sống 2 sĩ quan Trung Quốc, thu 2 súng K54 và gần 100 quả lựu đạn. Ngày 28-2-1979, ông Tuấn bị thương nặng nhưng vẫn đi sau cản địch, là người cuối cùng rút khỏi trận địa và kết thúc chiến dịch, được công nhận tiêu diệt 120 tên xâm lược, là 1 trong 3 điển hình tiên tiến của trung đoàn về Hà Nội dự Đại hội Anh hùng bảo vệ Tổ quốc cuối năm 1979.

Cuối năm 2018, ông Hồ Tuấn đi họp cựu chiến binh, tình cờ gặp một đoàn khách du lịch Trung Quốc. Thấy ông mặc quân phục, một người khách cao tuổi nhờ phiên dịch hỏi chuyện, mới biết thời điểm tháng 2-1979 người khách đó là tiểu đoàn trưởng thuộc Sư đoàn 125 Trung Quốc đánh vào trận địa Khau Chỉa. “Giờ tôi mới biết chỉ có 2 tiểu đoàn phòng ngự, cứ nghĩ lúc đó phải có cả sư đoàn”, người khách thừa nhận.

Mai Thanh Hải

Ý kiến bạn đọc ( 0 )
Bình luận bài viết
CAPTCHA Image security
TIN LIÊN QUAN
rss - Trở về đầu trang