Logo of Phú Thọ Logo of Phú Thọ

Giáo dục đạo đức, lối sống cho thanh niên theo lời Bác dạy: Cần thiết và cấp thiết !

Thứ hai, 01/07/2019, 07:02:00
Print + | - Font Size: A
Giáo dục đạo đức, lối sống cho thanh niên theo lời Bác dạy: Cần thiết và cấp thiết !

Giáo dục đạo đức, lối sống cho thanh niên theo lời Bác dạy: Cần thiết và cấp thiết !

A Font Size: - | +

Kỳ I: Những biểu hiện “lệch chuẩn”

1-1561939409
Ngày hội thanh, thiếu nhi Đất Tổ là dịp để đoàn viên, thanh, thiếu nhi bồi dưỡng ý chí cách mạng, hun đúc lý tưởng, bầu nhiệt huyết, khát vọng tuổi trẻ vươn lên lập thân, lập nghiệp; cống hiến sức trẻ cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

PTĐT - Trong bản Di chúc của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Đoàn viên và thanh niên ta nói chung là tốt, mọi việc đều hăng hái xung phong, không ngại khó khăn, có chí tiến thủ. Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa “hồng”, vừa “chuyên”. Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết”.

Từ lời dạy của Người, có thể khẳng định, giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thế hệ trẻ là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu không chỉ của tổ chức Đoàn mà là cả hệ thống chính trị cùng cộng đồng xã hội, nhất là trong giai đoạn hiện nay, khi một bộ phận không nhỏ thanh niên chạy theo lối sống hưởng thụ mà bỏ qua những giá trị đạo đức nền tảng cốt yếu của con người. 

Tiếng chuông cảnh báo

Hẳn chúng ta còn nhớ vụ việc nhóm thanh, thiếu niên mang theo hung khí chặn ô tô “xin tiền” trên đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai đoạn qua địa phận huyện Phù Ninh gây xôn xao dư luận cách đây gần 2 năm. Vụ việc xảy ra vào tối 29-12-2017, trên một tài khoản mạng xã hội đăng tải đoạn video clip dài hơn 30 phút ghi lại hình ảnh nhóm thanh, thiếu niên khoảng 10 người đứng trên đường cao tốc, cầm hung khí để chặn ô tô, “xin tiền”. Sau khi cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Phù Ninh vào cuộc, đã có 10 đối tượng từ 16 đến 18 tuổi có liên quan đến vụ việc được triệu tập. Tại cơ quan công an, bước đầu các đối tượng khai nhận do thiếu hiểu biết, nhận thức về pháp luật, trước đó có uống rượu rồi rủ nhau mang hung khí tự chế lên cao tốc để “chụp ảnh”. Sau đó, nhóm thanh, thiếu niên này bột phát nảy sinh ý định chặn xe “xin tiền”, đồng thời quay livestream trên facebook cá nhân, số tiền nhóm đối tượng này chiếm đoạt của các lái xe là hơn 400 nghìn đồng. Chỉ vì suy nghĩ nông nổi mà những đối tượng này đã có hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự. Vẫn biết ở lứa tuổi này một phần là do nhận thức pháp luật còn hạn chế nhưng không vì thế mà có thể bao biện cho hành vi đã gây ra.

Từng đổ vỡ trong hôn nhân, những tưởng Nguyễn Hữu Đường (sinh năm 1987) và Trần Thị Hồng (sinh năm 1991) ở xã Thạch Sơn, huyện Lâm Thao sẽ cùng nhau tìm thấy niềm hạnh phúc trọn vẹn trong cuộc tình hậu ly hôn của mỗi người nhưng bi kịch lại bất ngờ ập tới chỉ sau 6 tháng kết hôn khiến người thiệt mạng, kẻ vào tù, hai con nhỏ trở nên bơ vơ. Sự việc xảy ra hồi đầu năm 2018, xuất phát từ mâu thuẫn trong quan hệ vợ chồng, Nguyễn Hữu Đường đã dùng gối bịt kín đường thở để sát hại vợ. Sau khi phát hiện vợ đã tử vong, nghĩ mình sống cũng chẳng còn nghĩa lý gì nên đối tượng đã đi mua thuốc diệt chuột, thuốc ngủ và thuốc diệt cỏ với ý định tự kết liễu đời mình nhưng bất thành. Giờ đây, ngồi trong song sắt nhà giam, Đường tỏ ra vô cùng ân hận thì đã quá muộn.

Tội phạm giết người, cướp tài sản mà lứa tuổi phạm tội là thanh, thiếu niên đang có xu hướng gia tăng cả về số vụ và mức độ nghiêm trọng. Tháng 6 - 2019, cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an thành phố Việt Trì đã khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can, bắt tạm giam đối tượng Phạm Văn Sơn, sinh năm 2000, trú tại khu 3, xã Giáp Lai, huyện Thanh Sơn về hành vi cướp tài sản. Sự việc xảy ra ngày 7-6 khi Sơn bắt taxi hãng Mai Linh. Trên đường di chuyển từ cổng Trường dự bị Đại học dân tộc Trung ương (phường Tân Dân, TP. Việt Trì) khi đến tổ 6, khu Bảo Đà, phường Dữu Lâu, Sơn dùng dao gọt hoa quả siết cổ lái xe, khống chế, chiếm đoạt nhẫn và đồng hồ của bị hại. Cũng với thủ đoạn tương tự, chiều cùng ngày, Sơn tiếp tục dùng dao khống chế nhằm cướp tài sản của một lái xe taxi khác. Tuy nhiên, do lái xe cảnh giác đã chống trả quyết liệt nên Sơn phải xuống xe tháo chạy. 

Những vụ việc xảy ra trong thời gian qua cho thấy tình trạng một bộ phận không nhỏ giới trẻ sống buông thả, có hành vi “lệch chuẩn” về đạo đức đã và đang gây ra nhiều hệ lụy cho xã hội, thậm chí là án mạng đau lòng. Theo thống kê của Công an tỉnh, năm 2018 đã xảy ra 11 vụ án giết người, khởi tố 12 bị can, trong đó đáng lưu ý, nhiều vụ đối tượng sử dụng công cụ, phương tiện gây án với thủ đoạn có tính chất dã man, tàn bạo, gây tâm lý hoang mang, lo lắng trong nhân dân. Đặc biệt, qua khảo sát nhân thân đối tượng phạm tội cho thấy, phần lớn đối tượng thực hiện tội phạm là nam giới; độ tuổi từ 18 - 35, trong đó gần 8% ở độ tuổi chưa thành niên. Trình độ học vấn chủ yếu là trung học cơ sở, trung học phổ thông và thường không có nghề nghiệp, chưa có tiền án, tiền sự.

ở một khía cạnh khác, nhiều bạn trẻ đang chạy theo vòng xoáy của lối sống thực dụng, sống thử trước hôn nhân, buông thả dẫn tới tình trạng nạo phá thai lứa tuổi vị thành niên ở mức báo động. Theo số liệu của Hội Kế hoạch hóa gia đình Việt Nam, khoảng từ 20-30% các ca phá thai là phụ nữ chưa kết hôn và từ 60-70% là sinh viên, học sinh, chủ yếu ở độ tuổi từ 15-19, trong đó khoảng 20% ở độ tuổi vị thành niên. Con số này cho thấy, chúng ta đang là nước đứng thứ 5 trên thế giới và đứng đầu khu vực Đông - Nam Á về tình trạng nạo phá thai. Còn ở tỉnh ta, tình trạng nạo phá thai ở lứa tuổi vị thành niên, thanh niên chưa kết hôn cũng đang là vấn đề gây lo lắng cho không ít gia đình và xã hội.


2-1561939430
Thực hiện phong trào xung kích tình nguyện, ĐVTN huyện Thanh Sơn trồng hoa, vệ sinh môi trường tại điểm du lịch xúc tiến cộng đồng bản Chuôi, xã Khả Cửu, huyện Thanh Sơn.

Nhận diện nguyên nhân và sự đòi hỏi cấp thiết

Thực tế đã chứng minh, không ít thanh niên ngày nay dễ bị lôi cuốn vào những trào lưu, xu hướng mới thiếu lành mạnh, không phù hợp với chuẩn mực xã hội. Những biểu hiện lệch chuẩn trong lựa chọn giá trị của thanh niên như bản thân sống buông thả, thờ ơ, vô cảm, thiếu trách nhiệm, thói hành xử hung bạo, bất chấp pháp luật, sử dụng bạo lực khi có va chạm, mâu thuẫn, bạo lực học đường. Tình trạng tội phạm, tệ nạn xã hội trong thanh niên đang gia tăng và diễn biến ngày càng phức tạp… Một trong những nguyên nhân căn bản của thực trạng này trước hết xuất phát từ đặc điểm của lứa tuổi vốn thích cái mới song lại thiếu trải nghiệm thực tiễn. Mặt khác, do công tác định hướng giá trị sống cho thế hệ trẻ hiện ở một số nơi còn hạn chế, chưa thực sự được coi trọng, chưa đáp ứng yêu cầu của tình hình mới. Các hình thức giáo dục còn khô cứng, thiếu sức hút. Về phía gia đình, nhiều trường hợp do cha mẹ không quan tâm đầy đủ, đúng cách với con cái cũng dễ dàng đẩy thanh, thiếu niên đến tệ nạn, văn hóa độc hại, hình thành lối sống hư hỏng, suy nghĩ cực đoan, khi gặp hoàn cảnh bất thường sẽ dẫn đến những hành vi khó lường. Khi cha mẹ và con cái không tìm thấy tiếng nói chung thì dễ dẫn đến những mâu thuẫn gia đình khó được giải quyết theo tiêu chuẩn đạo đức truyền thống, dẫn tới hành vi bạo lực. Về phía xã hội do sự tác động mạnh mẽ của thông tin truyền thông, mạng xã hội với nhiều luồng thông tin độc hại tác động xấu đến nhân cách, hành động của thanh niên. Từ mặt trái của cơ chế thị trường khiến nhiều thanh niên hình thành lối sống thực dụng, coi trọng giá trị vật chất mà quên tu dưỡng tinh thần, nhân cách. Bên cạnh đó còn là sự thờ ơ, thiếu trách nhiệm của chính quyền cơ sở và các ban, ngành, đoàn thể trong việc phát hiện và giải quyết kịp thời những mâu thuẫn nhỏ từ khu dân cư, bởi không ít vụ án, mâu thuẫn đã diễn ra trong thời gian dài nhưng chính quyền địa phương và các ban, ngành, đoàn thể không có biện pháp ngăn chặn, để cho mâu thuẫn này tích tụ, âm ỉ chờ cơ hội bùng phát. 

Trước thực trạng một bộ phận giới trẻ ngày nay đang có những biểu hiện “lệch chuẩn” về đạo đức, đã đến lúc chúng ta cần có cái nhìn trực diện và nghiêm túc hơn về vấn đề này, để từ đó có sự phối hợp hành động mạnh mẽ, hiệu quả. Nghị quyết Đại hội Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh lần thứ X đã đề ra mục tiêu: “Xây dựng lớp thanh niên giàu lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, có bản lĩnh chính trị, ý thức chấp hành pháp luật, có đạo đức cách mạng và lối sống đẹp, có ước mơ, hoài bão, khát vọng đưa đất nước vươn lên, có tri thức, sức khỏe, kỹ năng xã hội, năng lực chuyên môn, làm chủ khoa học công nghệ hiện đại… góp phần đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020”. Tuy nhiên, hiện thực hóa mục tiêu tốt đẹp đó không phải là việc làm một sớm, một chiều của một cá nhân hay tổ chức nào riêng lẻ mà là trách nhiệm của cả cộng đồng. Với vị trí, vai trò là “trường học xã hội chủ nghĩa của thanh niên”, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh luôn xác định tăng cường giáo dục tư tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thanh niên là nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng, nhằm xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam nói chung, thanh niên Đất Tổ nói riêng “vừa hồng, vừa chuyên”. Để làm được điều đó, nhiệm kỳ 2017-2022, Ban Thường vụ Tỉnh đoàn đã xác định đẩy mạnh triển khai Đề án “Tăng cường giáo dục đạo đức, lối sống, bồi dưỡng lý tưởng cách mạnh cho thanh, thiếu nhi trong giai đoạn hiện nay” là nhiệm vụ xuyên suốt với những giải pháp quan trọng góp phần nâng cao công tác giáo dục, định hướng giá trị cho thế hệ trẻ.

Kỳ II: Đa dạng hóa phương pháp giáo dục

Thanh Nga - Hồng Nhung

Ý kiến bạn đọc ( 0 )
Bình luận bài viết
CAPTCHA Image security
TIN LIÊN QUAN
rss - Trở về đầu trang