Logo of Phú Thọ Logo of Phú Thọ

Về Minh Nông xem Vua Hùng dạy dân cấy lúa

Thứ tư, 20/02/2019, 11:08:14
Print + | - Font Size: A
Về Minh Nông xem Vua Hùng dạy dân cấy lúa

Về Minh Nông xem Vua Hùng dạy dân cấy lúa

A Font Size: - | +

img9999-1550635775

PTĐT - Minh Nông là tên gọi vùng đất khởi thủy của nghề nông. Xưa thuộc Kẻ Nú hay là làng Nú (phường Minh Nông, thành phố Việt Trì). Theo các nghiên cứu thì Nú đồng nghĩa và đồng âm với Lú nghĩa là Lúa; cho nên Kẻ Nú còn gọi là Kẻ Lú hay Kẻ Lúa- Làng Lúa. Đây là nơi phát tích cho lễ hội Vua Hùng dạy dân cấy lúa ngày nay. 

Theo truyền thuyết thờ Hùng Vương kể rằng xưa kia nhân dân chưa biết cày, cấy làm ra thóc gạo mà chỉ sống dựa vào rễ cây, rau dại, thịt thú rừng. Thấy vùng đất ven sông sau mỗi lần nước dâng, đất đai được phù sa bồi thêm màu mỡ mới gọi dân đến bảo tìm cách đắp bờ giữ nước. Một hôm các con gái Vua Hùng theo dân đi đánh cá bên sông thấy chim từng đàn bay lượn khắp bãi, chợt có một con chim thả bông lúa rơi trên mái tóc một Mị nương. Nàng đem bông lúa về trình với cha. Vua Hùng bấy giờ cho là điềm lành liền bảo các Mị Nương ra bãi tuốt các bông lúa đó đem về. Mùa xuân, Vua Hùng cùng con dân đem các hạt ra đồng. Vua xuống bãi, lấy que nhọn trọc lỗ để tra hạt. Khi mạ lên, dân không biết cấy trồng nên Vua Hùng đã nhổ mạ lên, đem tới những tràn ruộng, lội xuống cấy cho dân xem. Các Mị Nương và nhân dân thấy vậy cùng làm theo. Đời sau, nhân dân nhớ công ơn Vua Hùng đã tôn làm ông tổ nghề nông. Dựng đàn Tịch Điền quay lưng về hướng Tây Nam ngay trên mỏm đất Vua Hùng ngồi khi dạy dân cấy lúa. Đặt kho lương thực trên đồi Lúa, để rạ ở đồi Rơm, đặt tên chợ là Chợ Lú. 

mg2509-1550635790

Dấu tích vật chất gắn với không gian thực hành lễ hội truyền thống trước đây hiện vẫn còn tại 3 khoảnh đất, nơi có đền Thượng (đầu xóm Giải Làng) thờ Cao Sơn Đại Vương; đền Trung (ở giữa xóm Giải Làng) thờ Ngọc Cảnh Đại Vương; và đền Hạ (ở cuối xóm Giải làng) thờ Nàng Nội – một nữ tướng thời Hai Bà Trưng. Hiện nay, trong phạm vi không gian đền Thượng, người dân xây dựng một ngôi chùa thờ Phật và phối thờ các nhân vật khác được dân làng tôn vinh, thờ phụng. Cách 3 ngôi đền khoảng trên dưới 1 cây số là đàn tế Vua quen gọi là Đàn Tịch Điền, tương truyền được đặt trên khoảnh đất vua Hùng đến dạy dân cấy lúa năm xưa. Đây cũng là trung tâm tế lễ hàng năm của người dân làng Minh Nông, mỗi kỳ bắt đầu thời vụ. Tục lệ, dân làng sẽ chọn cử một cụ cao niên, tốt lão, khỏe mạnh, thạo nghề nông nghiệp, gia đình phong quang, hòa thuận, đông con nhiều cháu, chấp hành tốt quy ước của làng để hóa thân tượng trưng cho Vua Hùng. 

Ông Nguyễn Văn Bằng - Chủ tịch UBND phường Minh Nông, Trưởng Ban Tổ chức lễ hội thông tin: Từ năm 1945 trở về trước, đây là lễ hội thường niên, vào loại có tiếng khắp vùng Hạc Trì. Sau nhiều năm gián đoạn, những năm gần đây lễ hội đã được phục dựng, bày tỏ sự tri ân công lao to lớn của các Vua Hùng đã có công khai sáng nghề nông trong buổi đầu dựng nước.

vua-hung-1550635847

Ông Phùng Văn Binh - người hóa thân tượng trưng cho Vua Hùng khẳng định: Lễ hội diễn ra bám sát với tích xưa, gồm phần lễ và phần hội. Ở phần Lễ, sẽ có các bậc chức sắc trong làng cùng nhân dân làm lễ tế cầu mong phù hộ cho mùa màng tốt tươi, dân khang vật thịnh. Sau nghi lễ nhập vía Vua Hùng sẽ làm lễ xuống đồng, dạy dân cấy lúa tại khu ruộng Tịch Điền. Trước đây bố của tôi cũng từng được lựa chọn đóng vai Vua Hùng, sau nhiều năm lễ hội bị gián đoạn, đây là năm thứ 2 liên tiếp tôi được lựa chọn nhập vai để mặc áo tế xuống ruộng cấy lúa. Đây cũng là vinh dự cho cả gia đình, dòng họ. 

Bà Nguyễn Thị Thu Hiền - Trưởng phòng Văn hóa - Thông tin thành phố Việt Trì cho biết: Lễ hội là khởi nguồn từ những điển tích phản ánh tín ngưỡng phồn thực của dân tộc Việt Nam nói chung và của cư dân nông nghiệp trồng lúa nước nói riêng. Lễ hội năm nay được tổ chức vào đầu xuân với không gian trải dài theo đất phát tích chính là sự khởi đầu cho chuỗi các hoạt động gắn với màu sắc linh thiêng của Giỗ Tổ Hùng Vương- Lễ hội Đền Hùng năm 2019, tạo nên điểm nhấn văn hóa tâm linh, văn hóa phồn thực cho thành phố lễ hội về với cội nguồn dân tộc. 

Minh Nông ngày nay cùng với Đàn Tịch điền sẽ là những địa điểm, những dấu tích lịch sử chứng minh cho công cuộc trị thủy, trồng lúa nước của cư dân nông nghiệp trên vùng đất Tổ. 

Gia Minh

Ý kiến bạn đọc ( 0 )
Bình luận bài viết
CAPTCHA Image security

Sự kiện: Việt Trì về với cội nguồn

TIN LIÊN QUAN
rss - Trở về đầu trang