Logo of Phú Thọ Logo of Phú Thọ

Màu xanh núi Hùng

Thứ năm, 07/12/2017, 08:00:35
Print + | - Font Size: A
Màu xanh núi Hùng

Màu xanh núi Hùng

A Font Size: - | +

PTĐT- Từ độ cao gần 200m so với mực nước biển, trên đỉnh Nghĩa Lĩnh nhìn xuống chỉ thấy rợn ngợp trước mắt một màu xanh cây lá, bất chợt những câu thơ của Nguyễn Hùng hiện lên trong tôi như một phản xạ bởi sự tương tác kỳ lạ giữa cảnh vật với xúc cảm của tâm hồn: Rất nhiều loài cây/Núi Nghĩa Lĩnh như bao hòn núi khác/Nhưng ở đây cây ấm hơi người... Những cây Si già râu mượt tựa nhung/Những cây Đại ngót nghìn năm tuổi/ Cây vạn tuế ba chồi vời vợi/Thế gian này dễ chỉ một đây thôi/ Cây trò uy nghi lá chạm sao trời/Chứng tích của một thời dựng nước… 

Thật vậy. Ngoài ý nghĩa về lịch sử, văn hóa và những giá trị tâm linh, Đền Hùng còn đặc biệt thu hút du khách bởi một hệ sinh thái rừng nhiệt đới phong phú, có giá trị về mặt đa dạng sinh học. Được xếp loại rừng lịch sử - văn hóa - môi trường trong hệ thống rừng đặc dụng của Việt Nam, chính những thảm cây rừng mướt mát ấy đã khiến Khu Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt này trở thành một thắng cảnh gần gũi gắn liền với nơi thờ cúng tổ tiên và cuộc sống thường nhật của người dân.

 

Cả Khu di tích được bao phủ màu xanh cây lá.
Cả Khu di tích được bao phủ màu xanh cây lá.

 

"Cổng Sanh" chính là dấu ấn đặc biệt đầu tiên hấp dẫn du khách khi đến với Đền Hùng. Từ Quốc lộ 2 rẽ vào, ngay sau chiếc cổng đá sừng sững là hàng cây Sanh hai bên đường uốn cong, vấn vít nhau như tạo thành một dãy cổng vòm chạy dài cả trăm mét. Không chỉ cổng chào mà gần như cả không gian Khu di tích đều được bao phủ một màu xanh mát bởi cây rừng. Theo quy hoạch năm 2002, Rừng Quốc gia Đền Hùng có diện tích 538ha, trong đó có 18,7ha rừng tự nhiên. Theo kết quả điều tra của Trung tâm tài nguyên môi trường, rừng Đền Hùng có 636 loài thực vật thuộc 429 chi của 144 họ. Trong đó có 15 loài cây quý hiếm có tên trong sách Đỏ Việt Nam cần được bảo vệ như: Cẩu tích; Tuế lược; Trầm hương; Kim Giao; Gõ đỏ; Sến Mật; Lát hoa; Giáng hương; Vù hương; Sưa; Vừ; Konia; Chò chỉ; Trúc bụng phật; Thổ phục linh. Nếu tính về giá trị kinh tế, rừng Đền Hùng có tới 205 loài cây lấy gỗ; 192 loài làm thuốc; 97 loài làm cảnh; 104 loài thực vật phẩm và 94 loài cho dầu nhựa. Do độ dốc cao nên hàng năm cây rừng Đền Hùng bị gãy đổ nhiều vì gió bão, chỉ còn lại một số ít cây rừng tự nhiên còn lại là các loại cây thứ sinh. Chịu nhiều sự tàn phá bởi thời gian cùng những điều kiện khắc nghiệt của thời tiết nhưng Rừng Đền Hùng vẫn lưu lại được một số cây cổ thụ, cây lâu năm như những chứng tích trường tồn cùng lịch sử.

"Già" nhất trong quần thể rừng Đền Hùng là cây Vạn tuế ở trước cửa Chùa thuộc khu Đền Hạ. Cây có tán 3 ngọn rất đẹp, có thể nói là "độc nhất vô nhị" từ Bắc vào Nam. Nếu tính theo quy luật 2 năm một lần  mọc lá non và lại rụng đi một vòng lá già thì với số vòng lá đang sở hữu hiện nay cây Vạn tuế đã gần 800 tuổi. Cùng với đó là những cây đại ở Đền Hạ, Đền Trung và Đền Giếng nếu xét về kích thước độ xum xuê của cành lá  và thời gian tồn tại đều tương đồng với những cây đại ở khu Văn Miếu Quốc Tử Giám (Hà Nội) được xác định khoảng 500 tuổi. Trong số những cây lâu năm ở Đền Hùng phải kể đến 4 cây thông được trồng ở khu vực các đền và đường lên đền nhưng do trồng trên núi cao, bản thân cây cũng mọc cao nên bị sét đánh chết 3 cây.  Sau khi hạ cây, cắt khoanh đếm vòng tâm phát triển hàng năm đã xác định các cây thông này cũng có tuổi thọ sấp xỉ 300 năm. Ngoài ra, ở Đền Hùng còn hai cây là cây Sui trên Đền Thượng và cây Trám ở ngã ba Đền Giếng cũng thuộc dòng cây cổ thụ lâu năm cần được xác minh tuổi một cách chính xác. Và không chỉ là những cây cổ thụ lâu năm, về với Đền Hùng, trước sự linh thiêng, uy nghiêm của Khu di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt, mỗi cá thể cây cỏ ở đây dường như cũng mang trong mình hồn cốt của lịch sử, minh chứng cho sức sống trường tồn của dân tộc.

Từ khi có quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc thành lập khu rừng quốc gia Đền Hùng năm 2002 đến nay, đã có gần 7ha rừng bạch đàn được cải tạo để trồng mới  các loại cây bản địa như: Lim, Xi, Lát, Đa, Sấu, Kim Giao... Cây ở khu rừng bản địa này đều sinh trưởng và phát triển tốt, tạo nên hệ sinh thái và thảm thực vật khá đặc trưng. Được biết mỗi năm tổ Kỹ thuật chăm sóc và phát triển tài nguyên rừng của Khu Di tích đều trồng bổ sung bình quân khoảng 1.000 cây vào những vị trí bị gãy đổ hoặc những diện tích còn trống để làm "giầu rừng", chủ yếu trong đó là các loại cây bản địa quý hiếm được nhân giống. Như vậy đến nay, Khu Di tích đã trồng bổ sung được nhiều loại cây gỗ quý, cây sinh vật cảnh vào 30 ha diện tích rừng thuộc núi Nghĩa Lĩnh, bổ sung 18.000 cây các loại vào 45ha khu núi Vặn. Bên cạnh đó hai khu vườn cây lưu niệm quốc gia cũng bổ sung được trên 500 cây do các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các ban, ngành trung ương và 64 tỉnh thành trong cả nước trồng lưu niệm hướng về đất Tổ. Điều đặc biệt là khu vực cây lưu niệm của các địa phương trong cả nước, đã có nhiều loại cây đặc thù của ba miền Bắc - Trung - Nam được các tỉnh, thành mang về trồng trên đất Tổ và sinh trưởng tốt như cây Kơ nia của vùng đất cao nguyên miền Trung lộng gió... Như vậy chỉ qua vườn cây, cả nước đã cùng nhau hướng về đất Tổ một cách ý nghĩa, thiết thực nhất.

Cũng mong góp một phần nhỏ bé vào màu xanh bất tử trên ngọn núi Hùng, trung tuần tháng Ba vừa qua, lãnh đạo cùng đoàn viên thanh niên của 19 báo Đảng các tỉnh trung du và miền núi phía Bắc đã tham gia trồng Vườn cây báo Đảng nằm trong khu vườn cây lưu niệm của Khu Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Đền Hùng. Rồi đây những gốc Ngọc lan, chò chỉ ấy sẽ lớn lên và trưởng thành, cây sẽ tỏa hương thơm và góp một phần bóng mát cho Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt này như minh chứng cho tâm ý chân thành của một thế hệ hậu thế luôn biết trân trọng gìn giữ môi trường sống, gìn giữ màu xanh trên mảnh đất mà các bậc tiền nhân đã khởi tạo.

 

Kim Thư

Ý kiến bạn đọc ( 0 )
Bình luận bài viết
CAPTCHA Image security
TIN LIÊN QUAN
rss - Trở về đầu trang