Logo of Phú Thọ Logo of Phú Thọ

Niên biểu và sự kiện lịch sử

Thứ hai, 07/04/2014, 10:11:00
Print + | - Font Size: A
Niên biểu và sự kiện lịch sử

Niên biểu và sự kiện lịch sử

A Font Size: - | +

PTO- Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương là tín ngưỡng thuộc dòng bản địa có sự giao thoa, hoà đồng của văn hoá Phật giáo và Nho giáo. Thờ cúng Hùng Vương được xếp đứng đầu hàng dọc trong hệ chuẩn văn hoá Việt Nam,  gắn liền với tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên của người Việt. Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương không những chỉ có mặt ở hầu khắp các địa phương trên toàn cõi Việt Nam mà còn có mặt trên toàn thế giới, ở những nơi có cộng đồng dân cư người Việt sinh sống và tụ cư. Người Việt lập làng ở đâu thì lập đền thờ Vua Hùng ở đấy với quan niệm con cháu ở đâu thì tổ tiên ở đó. Vì vậy, thờ cúng Hùng Vương thực sự là một tín ngưỡng bản địa, đã trở thành một hiện tượng văn hóa có sức sống mãnh liệt, sức lan toả rộng, sâu, lâu bền trong cộng đồng người Việt.

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và các đồng chí lãnh đạo tỉnh dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng dịp tết Nguyên đán Giáp Ngọ 2014. Ảnh: Đinh Vũ
Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và các đồng chí lãnh đạo tỉnh dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng dịp tết Nguyên đán Giáp Ngọ 2014. Ảnh: Đinh Vũ


- Năm 258 trước công nguyên (TCN), An Dương Vương - Thục Phán dựng cột đá trên đỉnh núi Nghĩa Lĩnh để thề “Nguyện có đất trời lồng lộng chứng giám, nước Nam được trường tồn, lưu ở miếu Tổ Hùng Vương; nguyện đời đời trông nom lăng miếu họ Hùng và giữ gìn giang sơn gấm vóc mà Hùng Vương trao lại...”.

- Năm 40, khi dựng cờ khởi nghĩa, Hai Bà Trưng đã dõng dạc bố cáo:

“Một xin rửa sạch thù nhà
Hai xin nối lại nghiệp xưa  họ Hùng”

- Năm 546, Lý Nam Đế đã xây dựng căn cứ kháng chiến ở hồ Điển Triệt (Lập Thạch - Vĩnh Phúc) và ở Động Khuất Lão (Tam nông - Phú Thọ) với niềm tin có các Vua Hùng âm phù để thắng giặc.

- Năm 980, niên hiệu Thiên Phúc Nguyên Niên, triều đình nhà Tiền Lê đã cho soạn Ngọc phả Hùng Vương.

- Thời Hồng Đức Hậu Lê, khi vua Lê Thánh Tông khẳng định: Nho giáo là hệ tư tưởng rường cột của Quốc gia Đại Việt thì tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương được chính thức hoá bằng pháp luật. Năm 1470, Vua sai Hàn lâm viện - Trực Học sỹ Nguyễn Cố soạn: “Ngọc phả cổ truyền về 18 chi đời Thánh Vương triều Hùng” (Hùng đồ thập bát diệp Thánh vương Ngọc phả cổ truyền). Từ đây Vua Hùng đã trở thành bậc đế vương muôn đời của nước Việt, có tông phả giữa thế gian, trời, đất. Cũng chính nhờ tông phả đó mà triều đình Hậu Lê mới có đủ điều kiện làm lễ “tế giao” như các Vua phương Bắc.

- Năm 1479, trong “Đại Việt sử ký toàn thư” nhà sử học Ngô Sỹ Liên đã đưa họ Hồng Bàng vào Quốc sử Việt Nam. Đó là bước phát triển vượt bậc trong ý thức hệ và tư duy của Nho giáo Việt Nam.

- Năm 1785, Chúa Trịnh Khải nhân danh Nguyên soái Tổng quốc chính Đoan Nam Vương đã ban hành Lệnh chỉ sửa chữa các đền trên núi Nghĩa Lĩnh để phụng thờ 18 đời Thánh Vương họ Hùng nước Việt cổ.

- Năm 1789, Quang Trung - Nguyễn Huệ ban sắc chỉ, ân tứ cho dân Trung Nghĩa (nay là xã Hy Cương) làm Trưởng tạo lệ, hương khói thờ cúng các Vua Hùng.

- Năm 1874, dưới triều Nguyễn, Vua Tự Đức cho xây dựng Lăng Hùng Vương và đại trùng tu đền Thượng.

- Năm 1917, triều đình nhà Nguyễn giao cho Bộ Lễ chính thức chọn, định lệ ngày Quốc lễ - Giỗ Tổ Hùng Vương: Ngày mồng 10 tháng 3 âm lịch hàng năm. Từ đó đến trước ngày cách mạng tháng 8-1945, giỗ Tổ năm chẵn do Triều đình tổ chức; năm lẻ do Chính quyền địa phương tổ chức, Nhà nước gửi 3 đấu gạo nếp thơm và     5 quan tiền về làm lễ vật  dâng cúng.

- Năm 1941, lần đầu tiên lá cờ đỏ sao vàng được những người cộng sản Việt Nam treo cao tại Đền Hùng trong ngày giỗ Tổ Hùng Vương.

 - Năm 1946, trong ngày Giỗ Tổ, cụ Huỳnh Thúc Kháng, Quyền Chủ tịch nước đã làm lễ dâng hương cùng một tấm bản đồ và một thanh gươm quý để khẳng định ý chí bảo vệ đất nước của dân tộc Việt Nam.

 - Ngày 18/2/1946, cụ Hồ Chí Minh - Chủ tịch Chính phủ lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã ký Sắc lệnh số  22/ LCT đưa ngày Giỗ Tổ Hùng Vương 10/3 Âm lịch hàng năm là ngày lễ chính thức của dân tộc và cho phép viên chức Nhà nước được nghỉ lễ, hưởng nguyên lương.

- Ngày 19/9/1954, sau chiến thắng Điện Biên Phủ, Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã chọn đền Hùng để gặp gỡ với cán bộ Đại Đoàn 308 - Quân Tiên phong trước khi Đại Đoàn về tiếp quản thủ đô. Tại đền Giếng, gặp và nói chuyện với cán bộ từ cấp đại đội trở lên của Đại đoàn 308, Người căn dặn:

"Các vua Hùng đã có công dựng nước,
Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước".

 - Năm 1962, Bộ văn hóa công nhận Đền Hùng là Dí tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia.

- Ngày 19/8/1962, sau khi dự mít tinh tại sân vận động Thị xã Phú Thọ, Bác về Đền Hùng. Bác đi thắp hương các đền và nghỉ ăn trưa tại cửa ngách phía Đông Nam của Đền Thượng.

- Năm 1993, Tổng Bí thư Đỗ Mười cắt băng khánh thành Bảo tàng Hùng Vương tại KDT Đền Hùng.

- Năm 2001, Chính phủ ban hành Nghị định số 82/2001/ NĐ-CP (ngày 6/11/ 2001) về nghi lễ Nhà nước - trong đó có quy định chi tiết nghi lễ tổ chức Giỗ Tổ Hùng Vương.

- Năm 2007, Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua Luật sửa đổi, bổ sung điều 73 của Bộ Luật lao động cho phép người lao động được nghỉ làm việc hưởng nguyên lương trong ngày lễ Giỗ Tổ Hùng Vương hàng năm.

- Năm 2009, Di tích lịch sử Đền Hùng được Thủ tướng Chính phủ quyết định là Di tích Quốc gia đặc biệt (Quyết định số 1272/QĐ - TTg ngày 12 tháng 8 năm 2009).

- Năm 2009, Chính phủ ban hành Đề án tổ chức Giỗ Tổ Hùng Vương và đóng góp tu bổ KDT lịch sử Đền Hùng.

- Năm 2011, UNESCO công nhận Hát Xoan Phú Thọ là Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp.
- Năm 2012, UNESCO công nhận Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

- Năm 2014, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đồng ý về chủ trương cho xây dựng tượng đài Hùng Vương tại quảng trường Hùng Vương, thành phố Việt Trì.

Trải qua hàng ngàn năm lịch sử; đến ngày nay tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương có nguồn cội từ tín ngưỡng dân gian đã trở thành tín ngưỡng chính thống của người Việt, được Nhà nước công nhận và trở thành Quốc lễ của nước nhà.

Phạm Bá Khiêm

Ý kiến bạn đọc ( 0 )
Bình luận bài viết
CAPTCHA Image security
TIN LIÊN QUAN
rss - Trở về đầu trang