Logo of Phú Thọ Logo of Phú Thọ

Bảo tồn và phát huy di sản tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương

Thứ sáu, 05/12/2014, 07:54:00
Print + | - Font Size: A
Bảo tồn và phát huy di sản tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương

Bảo tồn và phát huy di sản tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương

A Font Size: - | +

PTO- Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ đã được UNESCO vinh danh là Di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại. Hai năm qua, tỉnh ta đã triển khai nhiều hoạt động để bảo tồn và phát huy di sản văn hóa, niềm tự hào không chỉ của riêng người dân trong tỉnh mà của cả dân tộc.

Đội múa lân của làng Thượng Hiệp - Phúc Thọ -Hà Nội tham gia biểu diễn phục vụ khách thập phương về trẩy hội Đền Hùng.
Đội múa lân của làng Thượng Hiệp - Phúc Thọ -Hà Nội tham gia biểu diễn phục vụ khách thập phương về trẩy hội Đền Hùng.

Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương là tín ngưỡng đầu tiên của thế giới được UNESCO vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Ngay sau khi được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, tỉnh ta đã cùng với Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch (VH - TT&DL) xây dựng Chương trình hành động Quốc gia bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ. Bám sát chương trình hành động, tỉnh đã xây dựng kế hoạch cụ thể, chi tiết để triển khai thực hiện việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản trong đời sống văn hóa cộng đồng.

Theo thống kê, cả nước hiện có 1.417 địa điểm có di tích thờ cúng các Vua Hùng và nhân vật liên quan đến thời đại Hùng Vương. Riêng Phú Thọ có 326 di tích liên quan đến thời Hùng Vương, trong đó có 109 di tích thờ Vua Hùng. Tỉnh đã thông qua công tác kiểm kê để nắm được tổng thể và thực trạng không gian Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, từ đó có biện pháp bảo tồn, khôi phục và phát huy đồng thời đề xuất Bộ VH - TT&DL ban hành văn bản bổ sung nội dung hướng dẫn tổ chức Giỗ Tổ Hùng Vương  tại các di tích thờ cúng Vua Hùng và các nhân vật liên quan đến thời đại Hùng Vương trong cả nước để thực hành thống nhất.

Lễ hội Đền Hùng gắn với Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương được tổ chức vào đầu tháng Ba âm lịch hàng năm là một trong những hình thức biểu đạt tập trung nhất của tín ngưỡng thờ Tổ, là sợi dây bền chặt gắn kết cộng đồng các dân tộc Việt Nam. Việc tổ chức thành công Giỗ Tổ là dịp để tỉnh Phú Thọ tiếp tục thực hành cam kết với UNESCO về bảo tồn và phát huy giá trị Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương sau khi đã được vinh danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Năm 2014, lần đầu tiên trong ngày Giỗ Tổ Hùng Vương mùng 10 tháng 3, cùng thời điểm tỉnh Phú Thọ thay mặt đồng bào cả nước dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng tại Điện Kính Thiên trên đỉnh Nghĩa Lĩnh, Khu di tích lịch sử đặc biệt quốc gia Đền Hùng, các địa phương ở Phú Thọ có di tích thờ cúng Hùng Vương, các tướng lĩnh thời đại Hùng Vương cũng đã đồng loạt làm lễ dâng hương, tri ân công đức các bậc tiền nhân, có công mở núi, đắp nền, dựng nên bờ cõi.

Ông Nguyễn Ngọc Ân - Giám đốc Sở VH - TT&DL cho biết: Ngành VH - TT&DL đã có văn bản hướng dẫn các địa phương có di tích thờ cúng Hùng Vương và lễ hội dân gian liên quan đến tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, tổ chức lễ dâng hương cùng thời điểm với lễ dâng hương tại Đền Thượng trên núi Hùng trong Khu di tích lịch sử Đền Hùng vào 7 giờ 00 phút, ngày mùng 10 tháng 3 âm lịch hàng năm. Tỉnh không chỉ quan tâm tôn tạo Khu di tích lịch sử Đền Hùng mà còn tăng cường đầu tư tu bổ nhiều di tích tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương thuộc các xã vùng ven Đền Hùng và trong tỉnh nhằm đảm bảo không gian thiêng cho quần chúng nhân dân thực hành, tổ chức các nghi lễ tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương đảm bảo trang nghiêm, đúng với nghi thức truyền thống địa phương.

Sau khi Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương được UNESCO vinh danh, UBND tỉnh đã phê duyệt đề tài khoa học "Điều tra, nghiên cứu phục dựng và chuẩn hóa nghi lễ thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ", đây là căn cứ chuẩn hóa nghi lễ thờ cúng Hùng Vương để thực hành tại các di tích thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ và các di tích thờ cúng Hùng Vương trên cả nước. Các ngành chức năng của tỉnh tiếp tục sưu tầm các truyền thuyết, sắc phong, ngọc phả, tài liệu Hán Nôm; khôi phục và tổ chức tốt một số lễ hội dân gian liên quan đến Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương như: Lễ hội Trò Trám, lễ hội làng He, lễ rước vua về làng ăn tết, lễ rước ông Khiu bà Khiu, lễ hội ném chài, lễ hạ điền và tín ngưỡng phồn thực, lễ dâng bánh chưng - bánh dày. Công tác tuyên truyền, quảng bá tổ chức các nghi lễ Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng trên phương tiện thông tin đại chúng được chú trọng, phong phú về nội dung, đa dạng về hình thức. Tỉnh bước đầu đưa nội dung Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương vào chương trình giáo dục ngoại khóa trong các trường học phổ thông; tổ chức cho các em học sinh chăm sóc, thăm quan các di tích thờ cúng Hùng Vương. Ông Nguyễn Duy Anh - Phó Giám đốc Khu di tích lịch sử Đền Hùng cho biết: Bên cạnh việc phối hợp với các đơn vị liên quan nghiên cứu, kiểm kê khoa học các di tích thờ cúng Hùng Vương, tỉnh còn thực hiện tu bổ, tôn tạo Khu di tích lịch sử Đền Hùng theo quy hoạch phát triển mở rộng đến năm 2015 của Thủ tướng Chính phủ. Các công trình đền, đài được tu bổ khang trang; cảnh quan môi trường, giao thông được xây dựng đồng bộ tạo điều kiện thuận lợi và ấn tượng tốt đẹp cho đồng bào hành hương về lễ Tổ.

Hàng năm, Khu di tích lịch sử Đền Hùng tổ chức tập huấn, hướng dẫn nghi thức hành lễ cho các cụ cao tuổi để làm chủ từ tại các đền thuộc Khu di tích và các đền thờ Hùng Vương ở địa phương, tạo điều kiện cho người dân tự nguyện thực hành nghi lễ tín ngưỡng về bảo tồn di sản văn hóa. Ông Nguyễn Thế Hàm - Thủ từ tại Đền Trung cho biết: Sau khi Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương được UNESCO vinh danh, lượng khách hành hương về Đền Hùng trong hai năm gần đây tăng hơn trước, khách thập phương về thắp hương bái Tổ đều các ngày trong năm chứ không chỉ tập trung vào ngày Giỗ Tổ mùng 10 tháng 3. Người dân rất có ý thức khi tham gia sắp lễ, hành lễ, không có tình trạng hầu đồng, mê tín dị đoan tại các đền.

Hai năm qua, từ số tiền cung tiến của các cá nhân, tổ chức, nhiều hạng mục trong Khu di tích lịch sử Đền Hùng đã được tu bổ, tôn tạo hoặc xây dựng mới như thay mới toàn bộ đường bậc từ cổng chính lên đền Thượng, tôn tạo sân đền Hạ, cải tạo chùa Thiền Quang, xây dựng cảnh quan khu vực chân núi như hoàn thành đường trục hành lễ, bãi đỗ xe, hồ sinh thái. Các công trình được tu bổ khang trang, sạch đẹp đã tạo ấn tượng tốt đẹp cho đồng bào hành hương về lễ Tổ. Nhiều di tích tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trong tỉnh tiếp tục được bảo tồn, tu bổ, tạo điều kiện để nhân dân địa phương có không gian tổ chức các nghi lễ tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương đảm bảo trang nghiêm, đúng với nghi thức truyền thống.

Để Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương phát huy giá trị di sản, trong thời gian tới, tỉnh tiếp tục phối hợp với các ngành liên quan đẩy mạnh việc thực hiện Chương trình quốc gia về "Bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương" với phương châm: Vừa huy động sự tham gia tối đa của cộng đồng trong việc giữ gìn, sáng tạo và chuyển giao di sản, vừa nâng cao năng lực quản lý của chính quyền các cấp trong việc bảo vệ di sản, để việc bảo tồn Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trở thành hình mẫu trong công tác quản lý, phát huy giá trị di sản văn hóa truyền thống.

Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương không phải là cái gì cao sang mà nó sống trong lòng mỗi người dân, trong cộng đồng. Vì vậy, Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương có một vị trí rất quan trọng, vừa thiêng liêng, vừa cụ thể, đó là điểm tựa tinh thần tạo nên sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc cùng dựng nước và giữ nước.

Việt Hà

Ý kiến bạn đọc ( 0 )
Bình luận bài viết
CAPTCHA Image security
TIN LIÊN QUAN
rss - Trở về đầu trang