Logo of Phú Thọ Logo of Phú Thọ

Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương: Sợi dây bền chặt kết nối cộng đồng

Thứ bảy, 06/12/2014, 07:48:00
Print + | - Font Size: A
Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương: Sợi dây bền chặt kết nối cộng đồng

Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương: Sợi dây bền chặt kết nối cộng đồng

A Font Size: - | +

PTO- Ngày 6-12-2012, Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú thọ đã trở thành di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.  


Ý nghĩa đặc trưng của tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương là ý thức nhớ về cội nguồn dân tộc “Ăn quả nhớ người trồng cây”; “Uống nước nhớ nguồn”; sự kết nối cộng đồng hình thành nên tính đại diện cộng đồng sâu sắc. Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương có không gian văn hóa rộng lớn, trải dài khắp cả nước, từ Bắc vào Nam; không có biên giới; không chỉ ở trong nước mà còn ở cả nước ngoài, nơi có cộng đồng người Việt sinh sống. Điều đó đã tạo nên triết lý nhân văn sâu sắc, động lực tinh thần của dân tộc Việt Nam, hình thành nên nét đặc sắc của văn hóa nhân loại.

 Thờ cúng Hùng Vương là biểu hiện tình cảm, sự biết ơn và sự tri ân công đức các Vua Hùng có công khai quốc, sinh dân. Thông qua nghi lễ thờ cúng nhằm xác lập mối liên hệ dòng tộc giữa các Vua Hùng với mọi thế hệ trong cộng đồng người Việt từ quá khứ, hiện tại đến mai sau. Mối liên hệ ấy là sợi dây liên kết tinh thần giữa thời đại Hùng Vương và thời đại Hồ Chí Minh, phản ánh quan niệm sống của người Việt Nam: trọng tình nghĩa, thủy chung, sự biết ơn, tình yêu thương, đùm bọc lẫn nhau.

Đền Hùng, di tích quốc gia đặc biệt, nơi đất thiêng Nghĩa Lĩnh, nơi thực hành tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương lâu đời nhất, quy mô nhất  trong tiến trình phát triển của lịch sử dân tộc Việt Nam. Theo dòng chảy của thời gian và ký ức, trải qua bao biến cố, thăng trầm, di sản vẫn trường tồn và phát triển. Đó là sự hồi cố, kết tinh và tỏa sáng của văn hóa Lạc Việt - văn minh lúa nước - văn minh sông Hồng. Di sản văn hóa ấy đã và đang tỏa sáng, lan rộng không chỉ ở Việt Nam mà  còn nổi bật, tiêu biểu toàn nhân loại.

Nhằm bảo tồn và phát huy giá trị Di sản “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ”,  kể từ khi được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, UBND tỉnh đã phối hợp chặt chẽ với Bộ VHTT&DL xây dựng và công bố kế hoạch cụ thể để thực hiện chương trình hành động quốc gia được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Đó chính là sự nghiêm túc không chỉ để bảo tồn, phát huy giá trị Di sản mà còn là thực hiện cam kết với UNESCO về bảo tồn Di sản văn hóa phi vật thể theo nội dung Công ước 2003.

Tỉnh Phú Thọ đã nghiên cứu gắn kết Di sản văn hóa hát Xoan Phú Thọ với tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương để khôi phục sự nguyên gốc bản sắc di sản văn hóa, đưa hát Xoan vào phần nghi lễ hát thờ các Vua Hùng. Mặt khác đã xây dựng các tour tuyến du lịch, gắn di sản với du lịch trải nghiệm văn hóa tâm linh vùng Đất Tổ Hùng Vương và các di tích lịch sử thờ Vua Hùng cùng các nhân vật thời Hùng trong cả nước.

Chính phủ đặc biệt quan tâm để có giải pháp tăng cường nguồn lực xây dựng quảng trường Hùng Vương, nhà hát Lạc Hồng, tượng đài Hùng Vương tại thành phố Việt Trì; đồng thời tăng cường đầu tư tu bổ, tôn tạo, xây dựng bổ sung thiết chế văn hóa tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng.

Các địa phương trong cả nước đã tăng cường bố trí nguồn lực để đầu tư xây dựng Khu tưởng niệm các Vua Hùng, tu bổ tôn tạo các di tích thờ Hùng Vương và các nhân vật liên quan là người có công  giúp Vua Hùng dựng nước và giữ nước.

Sở VHTT&DL đã phối hợp với Sở GD&ĐT và Tỉnh đoàn thanh niên tiếp tục thực hiện tốt chương trình “Trường học thân thiện, học sinh tích cực”, giáo dục di sản trong các trường học, đặc biệt là cho thế hệ trẻ. Ngành Văn hóa cũng đã phối hợp với ngành Giáo dục tổ chức cho học sinh thường xuyên tham quan bảo tàng Hùng Vương, cùng với việc phân công mỗi một trường học nhận chăm sóc một di tích lịch sử để các em hiểu rõ hơn lịch sử của địa phương, của đất nước và có ý thức bảo vệ, phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc.

Năm 2014, UBND tỉnh  đã phê duyệt đề tài khoa học "Điều tra, nghiên cứu phục dựng và chuẩn hóa nghi lễ thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ” do Hội Văn nghệ dân gian thực hiện. Mục tiêu chính của đề tài là tiến hành nghiên cứu nghi lễ thờ cúng Hùng Vương tại một số di tích thờ Vua Hùng tiêu biểu ở Phú Thọ và một số di tích điển hình ở các tỉnh, thành  trong cả nước. Đề xuất nội dung chuẩn hóa các nghi lễ thờ tự dùng cho phần Lễ và các diễn xướng dân gian dùng cho Lễ và Hội ở các di tích gắn với Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương. Trên cơ sở đó phục dựng lại một số nghi lễ thờ cúng trong Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương tại một số di tích đã được công nhận là Di sản văn hóa của nhân loại và đề xuất nội dung triển khai phù hợp với Chương trình hành động quốc gia cũng như các kế hoạch và định hướng của Nhà nước đối với việc bảo tồn và phát huy di sản tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương.

Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương không chỉ là một hiện tượng văn hóa tâm linh trong hệ thống thờ cúng tổ tiên, thờ những người có công, khai sinh ra quốc gia, dân tộc, mà còn mang ý thức quốc gia về lịch sử và tinh thần đại đoàn kết của cộng đồng người Việt. Đó chính là thông điệp văn hóa vùng Đất Tổ gửi tới cộng đồng các dân tộc Việt Nam.  

Phạm Bá Khiêm

Ý kiến bạn đọc ( 0 )
Bình luận bài viết
CAPTCHA Image security
TIN LIÊN QUAN
rss - Trở về đầu trang