Logo of Phú Thọ Logo of Phú Thọ

Tìm lời giải trong xây dựng nông thôn mới ở huyện miền núi

Thứ hai, 09/10/2017, 07:41:30
Print + | - Font Size: A
Tìm lời giải trong xây dựng nông thôn mới ở huyện miền núi

Tìm lời giải trong xây dựng nông thôn mới ở huyện miền núi

A Font Size: - | +

untitled-1507509752

Nhà máy May số 6 thuộc Công ty TNHH May Sông Hồng - Cụm Công nghiệp thị trấn Yên Lập tạo việc làm ổn định thường xuyên cho trên 500 lao động, góp phần nâng cao tiêu chí thu nhập của địa phương.

PTĐT-Sau khi thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới (NTM) nhiều vùng nông thôn trên địa bàn tỉnh đã khởi sắc, cơ sở hạ tầng được đầu tư xây dựng kiên cố, đời sống của người dân từng bước được nâng lên... Tuy nhiên, tại các huyện miền núi như Thanh Sơn, Tân Sơn, Yên Lập, Hạ Hòa mới chỉ đạt bình quân 8 đến 10 tiêu chí NTM/xã. Trong đó, huyện Tân Sơn chưa có xã nào về đích NTM.

Mức đạt tiêu chí còn thấp

Toàn tỉnh có 247 xã triển khai xây dựng NTM, đến thời điểm hiện tại có 1 huyện và 40 xã đạt chuẩn NTM. Bình quân tiêu chí toàn tỉnh đạt 11,2 tiêu chí/xã nhưng trong đó các xã thuộc huyện miền núi đạt trên 11,2 tiêu chí/xã, chỉ chiếm khoảng 27%.

Tân Sơn là huyện “trắng” xã NTM. Thực tế trong quá trình triển khai thực hiện xây dựng NTM ở Tân Sơn cho thấy cần phải huy động nhiều nguồn vốn đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội. Nhiều chương trình, dự án triển khai trên địa bàn huyện quy định mức đóng góp của cộng đồng dân cư là 10%, nhưng nguồn vốn này lại chủ yếu là do nhân dân đóng góp bằng ngày công lao động và hiến đất. Hiện nay, Tân Sơn đang tiếp tục tập trung nguồn lực đầu tư để Minh Đài có thể cán đích NTM trong năm 2017.

Vinh Tiền là xã đạt ít tiêu chí NTM nhất của huyện Tân Sơn với 6 tiêu chí. Đến nay, nhiều tiêu chí vẫn chưa có hướng giải quyết. Ví dụ như thu nhập bình quân của người dân đạt 11 triệu đồng/người/năm trong khi theo Bộ tiêu chí xây dựng NTM giai đoạn 2016 - 2020, mỗi xã phải đạt mức 36 triệu đồng/người/năm.

Xã Tất Thắng, huyện Thanh Sơn tuy cách trung tâm huyện 3km nhưng đến nay cũng mới đạt 9 tiêu chí NTM. Ông Đinh Ngọc Sơn - Phó Chủ tịch UBND xã cho biết: “Khó khăn nhất đối với xã là tiêu chí về cơ sở hạ tầng. Xã có diện tích rộng nhưng dân cư thưa thớt, không có doanh nghiệp nào đóng trên địa bàn cho nên công tác xã hội hóa rất khó khăn. Vì nếu xây dựng giao thông ở vùng đồng bằng tốn một thì chúng tôi phải tốn gấp ba, bốn lần. Dù đã vận động cộng đồng cùng tham gia và người dân trong xã rất nhiệt tình nhưng số hộ ít, chỉ có điều kiện đóng góp ngày công là chính. Các tiêu chí khác như quy hoạch, giao thông, thủy lợi, cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn, thu nhập cũng rất khó thực hiện. Thu nhập bình quân của người dân trong xã mới chỉ đạt 15 triệu đồng/năm”.

Cũng như vậy, ở các xã miền núi khác, việc tiếp cận được đầy đủ 39 chỉ tiêu, 19 tiêu chí theo Bộ tiêu chí xây dựng NTM rất nan giải. Đặc biệt là các tiêu chí “cứng” như tiêu chí số 2 về xây dựng đường giao thông (nhất là sự cứng hóa đường giao thông nội đồng giúp xe cơ giới đi lại thuận tiện), tiêu chí số 6 về xây dựng cơ sở vật chất văn hóa (nhà văn hóa, khu luyện tập thể thao), tiêu chí số 17 về môi trường (xây dựng nghĩa trang)...

Nguyên nhân các xã miền núi chậm đạt các tiêu chí, ngoài đặc thù địa hình, khí hậu, trình độ sản xuất còn do nguồn vốn đầu tư ít, chưa tập trung. Trong khi đó, các xã miền núi kinh tế chủ đạo vẫn là sản xuất nông, lâm nghiệp hiệu quả còn thấp; đời sống nhân dân mà phần lớn là đồng bào dân tộc thiểu số còn nhiều khó khăn; việc tiếp cận khoa học kỹ thuật còn hạn chế nên năng suất, chất lượng, hiệu quả sản xuất chưa cao. Người dân chưa phát huy được tính tự giác, chủ động sản xuất, một bộ phận còn ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước; liên kết giữa doanh nghiệp với người lao động để đào tạo nghề, giải quyết việc làm, tiêu thụ nông sản, cung cấp dịch vụ còn khiêm tốn...

Ông Kiều Đức Mạnh - Trưởng phòng NN&PTNT huyện Thanh Sơn chia sẻ: “6 năm triển khai xây dựng NTM theo phương châm “dễ trước, khó sau”, đến nay các tiêu chí nhiều xã của huyện Thanh Sơn chưa đạt được đều là các tiêu chí cần nguồn vốn. Cùng với nguồn vốn từ Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng NTM của Trung ương, tỉnh hỗ trợ, huyện cũng đã lồng ghép các nguồn vốn khác nhưng do xuất phát điểm thấp, địa hình phức tạp, trình độ sản xuất hạn chế, số hộ nghèo cao nên để xây dựng thành công NTM vẫn còn rất gian nan. Trước tình hình đó, bên cạnh nỗ lực từ huyện, rất cần tỉnh, Trung ương xem xét, có chính sách đặc thù ưu tiên hỗ trợ các xã miền núi khó khăn đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển sản xuất để sớm hoàn thành các tiêu chí NTM”.

Lời giải nào cho bài toán khó?

Đứng trước nhiều khó khăn, Phú Thọ xác định để xây dựng thành công NTM, vấn đề quan trọng nhất là phải phát huy được nội lực theo chủ trương xây dựng NTM là vì lợi ích của dân và phải do dân thực hiện; việc phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập, cải thiện chất lượng cuộc sống cho người dân là mục tiêu cơ bản của chương trình.

Yên Lập là huyện miền núi còn nhiều khó khăn nhưng xác định xây dựng NTM là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nên ngay từ khi bắt tay vào thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng NTM, cấp ủy Đảng và chính quyền huyện đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều biện pháp, phấn đấu đến năm 2020 có 5 xã về đích NTM, 3 xã cơ bản đạt chuẩn NTM trở lên, không có xã đạt dưới 10 tiêu chí. Tuy nhiên, đến nay Yên Lập mới có xã Hưng Long đạt chuẩn NTM, 12 xã đạt từ 10 - 14 tiêu chí, 3 xã đạt từ 5 - 9 tiêu chí.

Qua tìm hiểu, chúng tôi biết việc cán đích NTM là cả một quá trình phấn đấu lâu dài của Đảng bộ và nhân dân xã Hưng Long. Đây là xã miền núi đặc biệt khó khăn của Yên Lập, có diện tích hơn 1.087ha, dân số là 5.340 người với 1.440 hộ, chia làm 7 khu dân cư. Mặc dù được chọn là xã điểm của huyện để thực hiện xây dựng NTM nhưng trước khi triển khai thực hiện, Hưng Long mới chỉ đạt 7 tiêu chí và gặp nhiều khó khăn do diện tích chủ yếu là đồi rừng, hạ tầng không đồng bộ, dân trí không đồng đều, tỷ lệ hộ nghèo còn ở mức cao (năm 2011 là 33,2%), sản xuất nông nghiệp manh mún, nhỏ lẻ.

Với quan điểm “dễ trước, khó sau”, cấp ủy Đảng, chính quyền xã Hưng Long đã tăng cường chỉ đạo, hướng dẫn và điều hành trong việc thực hiện xây dựng NTM tại địa phương; tích cực tuyên truyền, vận động nhân dân nâng cao nhận thức về xây dựng NTM. Sau một thời gian huy động các nguồn lực, Hưng Long đã có gần 123 tỷ đồng để xây dựng NTM và hoàn thành thêm 12 tiêu chí. Năm 2016, xã Hưng Long là xã đầu tiên của huyện Yên Lập vinh dự được đón Bằng công nhận xã đạt chuẩn NTM.

Trao đổi với phóng viên, ông Trần Quang Tuấn - Chủ tịch UBND huyện Yên Lập cho biết: “Tỉnh đã chỉ đạo địa phương tập trung phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập cho người dân thông qua triển khai các mô hình sản xuất nông nghiệp chất lượng cao, có liên kết sản xuất gắn với bao tiêu sản phẩm. Từ đó, nhân rộng các mô hình có hiệu quả trên cơ sở định hướng quy mô phát triển thị trường của các đơn vị chuyên môn; chủ động, tích cực tạo mọi điều kiện thuận lợi, để thu hút các doanh nghiệp đầu tư sản xuất trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, góp phần giải quyết việc làm và nâng cao thu nhập cho lao động nông thôn. Khi thu nhập được nâng lên, việc huy động nguồn lực nội tại sẽ thuận tiện hơn”.

UBND huyện Yên Lập đã tập trung chỉ đạo các ngành chức năng và UBND các xã đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, đưa cơ giới hóa vào sản xuất, gắn sản xuất với chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Khuyến khích nhân dân dồn đổi ruộng đất, tạo vùng sản xuất tập trung, xây dựng cánh đồng một giống, các trang trại, gia trại có quy mô lớn. Các xã, thị trấn đã phát huy thế mạnh, lợi thế về kinh tế đồi rừng, chăn nuôi trâu, bò; thực hiện có hiệu quả mô hình canh tác 2 giống lúa lai và 2 giống ngô lai trong sản xuất nông nghiệp. Nhờ đó đã góp phần nâng cao thu nhập cho người dân từ 7,2 triệu đồng/người/năm (năm 2011) lên 19 triệu đồng/người/năm (năm 2016); tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn mới còn 22,16% (giảm 15,8% so với năm 2011).

Có thể khẳng định, thời gian qua Chương trình xây dựng NTM ở các huyện miền núi đã đạt được một số kết quả khích lệ. Tuy nhiên xuất phát điểm thấp khiến quá trình xây dựng NTM ở các xã miền núi còn chậm và khó nhân rộng. Vì thế để đạt được mục tiêu có ít nhất 49 xã đạt chuẩn NTM, 51 xã cơ bản đạt chuẩn NTM trong năm 2017, không có xã đạt dưới 7 tiêu chí thì còn rất nhiều việc phải làm. Ông Trần Tú Anh - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết: Thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng NTM, tỉnh bố trí nguồn vốn mỗi năm cho các xã xây dựng nông thôn theo tỷ lệ 4/1 hoặc 5/1, tức là tùy vào mức độ khó khăn của xã để phân bổ nguồn vốn; nếu ở đồng bằng, trung du thì phân bổ 1 phần nguồn vốn còn các xã khó khăn thì được phân bổ gấp 4, 5 lần. Tuy nhiên đến nay việc xây dựng NTM tại các huyện miền núi vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Do vậy, thời gian tới để Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng NTM ở các huyện miền núi đạt hiệu quả thì các cấp, các ngành cần sớm hoàn thiện các văn bản quy định pháp luật, trong đó cần hoàn thiện văn bản đề xuất phương án xây dựng khu NTM và nhanh chóng triển khai ở tất cả các xã vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn chưa có điều kiện về đích NTM, tạo động lực thi đua giữa các địa phương. Rà soát lại cơ chế chính sách đầu tư và các quy hoạch xây dựng NTM để có những hướng đi phù hợp, hiệu quả. Tiếp tục nghiên cứu, ban hành cơ chế, chính sách đặc thù trong xây dựng NTM ở các xã này, đảm bảo phù hợp với đặc điểm, tập quán, điều kiện, lợi thế của từng vùng nhằm đẩy nhanh tiến độ, nâng cao chất lượng và hiệu quả xây dựng NTM, giảm bớt tình trạng chênh lệch giữa các vùng như hiện nay. Tập trung ưu tiên đầu tư cho các lĩnh vực: Phát triển sản xuất, tạo sinh kế để nâng cao thu nhập, giảm nghèo, nâng cao dân trí, phát triển cơ sở hạ tầng thiết yếu phục vụ sản xuất và đời sống như: Đường giao thông, trường học, nước sinh hoạt. Thêm vào đó, cần chú trọng đến công tác rà soát, đánh giá kết quả các dự án hỗ trợ phát triển sản xuất của các chương trình đã đầu tư ở miền núi.

Ngoài các biện pháp trên, để xây dựng NTM thành công ở các huyện miền núi, các cấp, các ngành từ tỉnh đến địa phương đang tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền để người dân hiểu được lợi ích mà mình được hưởng, từ đó huy động, phát huy sức dân thực hiện thành công chương trình xây dựng NTM.

Nguyễn Liên - Khánh Trang

Ý kiến bạn đọc ( 0 )
Bình luận bài viết
CAPTCHA Image security
TIN LIÊN QUAN
rss - Trở về đầu trang