Logo of Phú Thọ Logo of Phú Thọ

Để các công trình thủy lợi phát huy hiệu quả, phục vụ sản xuất nông nghiệp

Thứ sáu, 09/02/2018, 07:36:42
Print + | - Font Size: A
Để các công trình thủy lợi phát huy hiệu quả, phục vụ sản xuất nông nghiệp

Để các công trình thủy lợi phát huy hiệu quả, phục vụ sản xuất nông nghiệp

A Font Size: - | +

01-1518136690

Công nhân Xí nghiệp thủy nông Lâm Thao nạo vét, phát dọn hệ thống kênh mương khơi thông dòng chảy, đảm bảo nước tưới, tiêu phục vụ sản xuất.

PTĐT-Hệ thống công trình thủy lợi phục vụ tưới, tiêu góp phần quan trọng tăng diện tích gieo trồng, tăng thời vụ, cải tạo đất, đảm bảo an ninh lương thực và đưa sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa; giữ vai trò quyết định trong phòng chống lũ, chống úng ngập, nhất là chống hạn hán. Vì vậy, thực hiện các giải pháp nhằm phát huy hiệu quả các công trình thủy lợi là vấn đề được tỉnh ta đặc biệt quan tâm.

Trên địa bàn tỉnh hiện có 2.040 công trình tưới, trên 3.900km kênh mương, đảm bảo tưới cho 57.900/68.000ha lúa cả năm, 16.300ha rau màu, 1.600ha thủy sản. Công tác tiêu thoát nước cũng được quan tâm đầu tư, nhiều ngòi tiêu lớn được cải tạo, nắn dòng như ngòi tiêu Dậu Dương, Tiên Du... nhiều trạm bơm lớn được đầu tư xây dựng, nâng cấp như Đông Nam Việt Trì, Ngòi Trang, Lê Tính. Qua đó, đảm bảo tiêu cho 135.100ha diện tích lưu vực, trong đó tiêu động lực là 11.300ha. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có 2 mô hình tổ chức quản lý, khai thác công trình thủy lợi. Cụ thể, Công ty TNHH Nhà nước MTV khai thác công trình thủy lợi Phú Thọ quản lý, vận hành các công trình có quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp, liên huyện, liên xã với 781 công trình, phục vụ diện tích sản xuất trên 40.000 ha. Các hợp tác xã dịch vụ thủy lợi với 206 hợp tác xã quản lý vận hành các công trình trong địa bàn xã với trên 1.500 công trình thủy lợi, đảm bảo phục vụ diện tích sản xuất cho gần 43.300ha.

Cẩm Khê là huyện có diện tích gieo trồng cây hàng năm tương đối lớn với 14.300ha/năm, trong đó diện tích lúa khoảng trên 7.300ha. Để đảm bảo nước tưới tiêu cho sản xuất, thời gian qua, huyện tiếp tục củng cố và hoàn thiện hệ thống tổ chức quản lý khai thác các công trình thủy lợi, hồ đập, từng bước đầu tư xây mới và cải tạo nâng cấp các đầu mối công trình thủy lợi trọng điểm. Toàn huyện hiện có gần 150 công trình thủy lợi, trong đó có 73 hồ đập, 45 phai dâng, 26 trạm bơm điện, ngoài ra có 80 trạm bơm dã chiến. Phần lớn công trình thủy lợi đã được đầu tư nâng cấp, cơ bản khép kín địa bàn, có khả năng chủ động tưới, tiêu cho khoảng 90% diện tích canh tác. 

Bà Trần Thị Thu Hưởng - Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện cho biết: Xác định công tác thủy lợi có vai trò quan trọng trong sản xuất, Phòng Nông nghiệp và PTNT đã phối hợp chặt chẽ với các địa phương và đơn vị thủy nông lên lịch thời vụ, xây dựng kế hoạch quản lý chặt chẽ các nguồn nước hồ chứa, thực hiện tốt lịch tưới; chú trọng rà soát, lập phương án khắc phục kịp thời các công trình hư hỏng, xuống cấp; tập trung tu sửa các công trình như trạm bơm, kênh mương để cung cấp nước đầy đủ. Bên cạnh đó, đề nghị chính quyền cơ sở tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức người dân trong việc chủ động triển khai các biện pháp đảm bảo an toàn cho các công trình thủy lợi.

Do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, thời tiết có nhiều diễn biến cực đoan, mưa lũ không theo quy luật; tác động tiêu cực của việc xây dựng, vận hành các hồ chứa thượng nguồn các sông lớn, từ năm 2008 trở lại đây, trên địa bàn tỉnh hiện tượng hạn hán đã xảy ra. Nguyên nhân là do mùa mưa kết thúc sớm, lượng mưa ít, lượng nước trên các sông lớn chảy qua địa bàn tỉnh sụt giảm nghiêm trọng, đặc biệt trên sông Lô và sông Chảy, lượng nước trong các hồ, đầm cũng bị thiếu hụt rất lớn vào mùa khô dẫn đến thiếu chủ động trong cung cấp nước phục vụ sản xuất. Đồng thời sản xuất nông nghiệp cũng chịu ảnh hưởng trực tiếp của lũ lụt, lượng mưa trung bình năm giảm nhưng cường độ mưa cục bộ từng trận lớn tăng, đây là nguyên nhân gây ra ngập úng cục bộ ảnh hưởng lớn đến sản xuất nông nghiệp; lũ trên các sông suối. Trong khi đó, nhiều công trình đã xuống cấp không đảm bảo năng lực tưới theo thiết kế; một số trạm bơm được xây dựng từ lâu đã xuống cấp, thiết bị lạc hậu, không đảm bảo tiêu thoát khi có mưa lớn. 

DSC_0469

Ảnh minh họa. Nguồn: Internet

Các công trình hầu hết được xây dựng từ lâu, nhiều công trình được xây dựng trong thời kỳ bao cấp có hệ số thiết kế tưới, tiêu thấp; mức độ đầu tư còn hạn chế, chỉ mới đầu tư xây dựng, nâng cấp công trình đầu mối mà chưa xây dựng được hoàn chỉnh hệ thống kênh dẫn nước nên chưa phát huy tối đa năng lực phục vụ của công trình, chưa hoàn chỉnh từ đầu mối đến kênh mương; thiết bị lạc hậu, chắp vá, không đồng bộ. Những năm gần đây, nhiều trạm bơm ven sông Lô, sông Chảy không chủ động hoạt động do mực nước sông hạ thấp nên phải hạ thấp bệ máy và nối dài ống hút để bơm nước tưới gây khó khăn cho công tác quản lý vận hành. 

Khó khăn nữa trong công tác thủy lợi là kinh phí đầu tư cho xây dựng, sửa chữa, nâng cấp hệ thống tưới thấp, chưa đáp ứng được nhu cầu; hạ tầng thủy lợi nội đồng còn lạc hậu, chủ yếu là kênh đất. Hiện tại toàn tỉnh có trên 3.900km kênh các loại, mới kiên cố hóa 1.216km kênh, chiếm trên 30%. Hệ thống công trình thủy lợi chủ yếu tập trung cung cấp nước cho cây lúa, còn phần lớn các cây trồng cạn, cây trên đồi chưa có tưới, những diện tích được áp dụng các giải pháp tưới tiên tiến, tiết kiệm nước còn hạn chế. Ngoài ra việc bảo vệ, bảo dưỡng các công trình gặp không ít khó khăn do địa hình tỉnh ta phức tạp, bị chia cắt, diện tích đất nông nghiệp không tập trung dẫn đến các công trình thường phân bổ nhỏ lẻ, hay bị hỏng hóc bởi những tác động từ thiên tai, thời tiết. Một trong những nguyên nhân quan trọng khác đó là ý thức của người dân trong việc khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi còn thấp, đặc biệt đối với những công trình tự chảy.

Để khắc phục những hạn chế, nâng cao hiệu quả công tác thủy lợi, phục vụ tốt cho sản xuất nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, góp phần hiện đại hóa kết cấu hạ tầng nông nghiệp nông thôn và xây dựng nông thôn mới, cần phát triển thủy lợi theo các quy hoạch, đề án, nhất là kế hoạch phát triển thủy lợi của tỉnh đến năm 2020. Trước hết, cần củng cố tổ chức, nâng cao hiệu quả hoạt động các tổ chức quản lý, khai thác công trình thủy lợi; tiếp tục hoàn thiện hạ tầng hệ thống thủy lợi, nâng cao mức đảm bảo an toàn hồ đập. Xây dựng mới các công trình thủy lợi cho các khu vực chưa chủ động tưới, tiêu, tại các nơi có ưu thế về nguồn nước, cao trình để điều tiết nước giữa các khu vực; nâng cấp hệ thống kênh chính của các hồ thủy lợi lớn có lợi thế về địa hình bằng đường ống để giảm thất thoát nước, làm tiền đề cho các hệ thống tưới hiện đại, tiết kiệm nước.

Nâng cấp cơ sở hạ tầng thủy lợi nội đồng, đáp ứng các phương thức canh tác tốt để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, giảm chi phí sản xuất, phát triển một nền nông nghiệp chủ động tưới, tiêu theo hướng hiện đại. Cùng với đó, đẩy mạnh tuyên truyền cho người dân hiểu rõ ý nghĩa, nâng cao ý thức trong quản lý, sử dụng các công trình thủy nông. Các ngành chức năng, các huyện, thành, thị cũng như các xã cần nâng cao nhận thức về vai trò của các tổ thủy nông cơ sở; tiến hành rà soát các công trình thủy lợi sau đầu tư chưa có hợp tác xã, tổ quản lý, những công trình hư hỏng, không hoạt động, hoạt động kém hiệu quả để có giải pháp khắc phục hoặc chuyển đổi mục đích sử dụng. Phát triển tưới cho cây trồng cạn trên cơ sở xây dựng và nhân rộng các mô hình tưới tiên tiến, tiết kiệm nước nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, giảm thiểu rủi ro cho một số loại cây trồng có thế mạnh của tỉnh như cây chè, cây bưởi, các vùng rau an toàn. Xây dựng, nâng cấp các công trình thủy lợi đảm bảo chủ động cấp, tiêu nước bền vững, tiết kiệm nước phục vụ cho các vùng nuôi trồng thủy sản tập trung trên địa bàn tỉnh.

Công tác thủy lợi phục vụ sản xuất nông nghiệp trong bối cảnh hiện nay đòi hỏi phải có sự đổi mới để đáp ứng mục tiêu ứng phó biến đổi khí hậu và tái cơ cấu nông nghiệp. Thủy lợi không chỉ chủ yếu phục vụ diện tích lúa như truyền thống mà còn phải hướng đến phục vụ cây trồng cạn và những loại rau màu có giá trị kinh tế cao, theo hướng sản xuất hàng hóa. Vì vậy, cần áp dụng đồng bộ các biện pháp, có sự vào cuộc quyết liệt của các cấp, các ngành thì hệ thống thủy lợi mới phát huy hiệu quả như mong muốn, trợ giúp đắc lực cho nông nghiệp.

Nguyễn Huế

Ý kiến bạn đọc ( 0 )
Bình luận bài viết
CAPTCHA Image security
TIN LIÊN QUAN
rss - Trở về đầu trang