Logo of Phú Thọ Logo of Phú Thọ

Vận tải hành khách bằng xe ô tô - Những nút thắt cần được tháo gỡ

Thứ hai, 22/06/2020, 07:05:37
Print + | - Font Size: A
Vận tải hành khách bằng xe ô tô - Những nút thắt cần được tháo gỡ

Vận tải hành khách bằng xe ô tô - Những nút thắt cần được tháo gỡ

A Font Size: - | +

giaothong2-bpt-1592784435
Để lập lại trật tự vận tải hành khách, thời gian qua Thanh tra giao thông, Cảnh sát giao thông thường xuyên có các hoạt động kiểm tra theo chuyên đề, qua đó nhắc nhở, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

PTĐT - Chưa bao giờ hoạt động vận tải khách bằng xe ô tô lại sôi động và ẩn chứa nhiều làn “sóng ngầm” cạnh tranh như thời gian qua. Sự cạnh tranh này khiến các doanh nghiệp vận tải truyền thống theo tuyến cố định đứng bên bờ vực phá sản, cơ quan quản lý Nhà nước chuyên ngành lúng túng, khó quản lý và cũng khó xử lý trước hiện tượng xe dưới danh nghĩa xe hợp đồng nhưng chở khách như tuyến cố định; xe đi chung, đi ghép không gắn biển taxi nhưng chở khách như taxi. Vậy đâu là giải pháp để tạo môi trường kinh doanh bình đẳng, lành mạnh, chống thất thu ngân sách đối với các loại hình vận tải khách bằng xe ô tô.

Từ những khó khăn, bất cập 

Là một trong những người có nhu cầu đi lại thường xuyên giữa các tỉnh thành, chị Nguyễn Thị Thanh Hương ở khu 7, xã Trưng Vương, TP Việt Trì cho biết: “Chưa bao giờ việc đón xe khách dễ dàng như bây giờ. Cứ ra đường lớn hay lên nút giao cao tốc là vẫy được xe. Nếu không muốn ra đường thì bấm điện thoại gọi xe hẹn giờ, chi phí tuy cao hơn xe khách truyền thống nhưng không phải chờ đợi, di chuyển nhiều”. Được biết loại hình phương tiện mà chị Hương và không ít hành khách đã lựa chọn thời gian qua chính là xe chạy dưới danh nghĩa xe hợp đồng nhưng chở khách như tuyến cố định. Ngoài ra còn một loại hình khác là xe 4 chỗ 

không gắn biển taxi song cũng đón trả khách như taxi, hay còn gọi là xe đi chung, đi ghép, kéo theo tình trạng “xe dù, bến cóc” ăn theo ngày càng bùng phát. Qua thực tế trên cho thấy phương thức vận tải khách trên thị trường hiện nay đa dạng hơn nhiều so với chục năm trở về trước, việc đi lại của người dân khá thuận lợi, chất lượng phương tiện, phương thức phục vụ không ngừng được nâng lên, đáp ứng yêu cầu chở khách mọi lúc, mọi nơi. Tuy nhiên ẩn đằng sau sự đa dạng trong phương thức vận tải lại xuất hiện những “khoảng tối”, những làn “sóng ngầm” cạnh tranh chưa bình đẳng, lành mạnh trên cùng một “sân chơi”. 

Theo phản ánh của Hiệp hội vận tải ô tô Phú Thọ: Trên địa bàn tỉnh có khá nhiều xe ô tô niêm yết phù hiệu “Xe hợp đồng” nhưng thực chất đây là xe 16 chỗ được hoán cải thành xe 9 chỗ (xe Limousine) hoạt động trá hình, hàng ngày đón trả khách theo một hành trình cố định, xuất phát từ các huyện, thành, thị trong tỉnh đi về trung tâm thành phố Hà Nội và các bệnh viện ở Hà Nội. Các xe này không vào bến, không thực hiện các nghĩa vụ thuế, phí theo quy định. Bên cạnh đó, có không ít xe ô tô dưới 9 chỗ hoạt động như xe taxi nhưng không được cấp phù hiệu “Xe taxi”, hàng ngày cũng đón trả khách từ các huyện, thành, thị trong tỉnh đi về Hà Nội dưới hình thức xe đi ghép, xe đi chung. Số phương tiện này ngày càng tăng, ngang nhiên đón trả khách, làm ảnh hưởng lớn đến hiệu quả kinh doanh của các xe trên tuyến cố định, xe taxi truyền thống, gây bức xúc trong xã hội và cho chính các doanh nghiệp vận tải. Ông Dương Chí Thức - Phó Giám đốc Công ty CP vận tải ô tô Phú Thọ- một doanh nghiệp có hơn 50 năm hoạt động trong lĩnh vực vận tải khách bộc bạch: Chưa bao giờ hoạt động vận tải khách khó khăn như giai đoạn hiện nay, lượng khách đi xe theo tuyến số định ngày càng giảm, số đầu xe, nốt xe của Công ty liên tục phải điều chỉnh theo hướng tiết giảm, thu gọn từ 82 xe xuống còn 63 xe trên các tuyến nội, ngoại tỉnh do không bù đắp được chi phí. Doanh thu ở mảng vận tải chỉ chiếm từ 18-20% tổng doanh thu. Để tồn tại, chúng tôi phải đa dạng hóa ngành nghề, nâng cao chất lượng phương tiện, chất lượng phục vụ, song vẫn chưa khả quan, một số tuyến hầu như rất ít khách đi xe.  

Đến những “khe hở” trong công tác quản lý…

Theo thống kê của Sở Giao thông vận tải, toàn tỉnh hiện có 13 bến xe khách, 86 đơn vị, doanh nghiệp tham gia vận tải khách ở các loại hình: vận tải theo tuyến cố định, vận tải hợp đồng, taxi, xe buýt với gần 1.600 xe; trong đó có 120 tuyến cố định nội tỉnh, liên tỉnh. Ông Lục Văn Hoa- Trưởng phòng Quản lý vận tải, phương tiện và người lái- Sở GTVT cho biết:  Loại hình xe hợp đồng trá hình hay còn gọi là xe Limousine dưới 10 chỗ bắt đầu phát sinh từ khi Nghị định 86/2014/NĐ-CP của Chính phủ và Thông tư 63/2014 của Bộ GTVT ra đời, cho phép các xe hợp đồng dưới 10 chỗ không phải đăng ký danh sách hành khách và điểm đón, trả với Sở GTVT trước khi thực hiện hợp đồng. Chính từ “khe hở” này mà không ít doanh nghiệp đã lách luật, đầu tư xe Limousine đón trả khách, cạnh tranh với chính xe khách truyền thống, dẫn đến số lượng xe khách truyền thống trên địa bàn tỉnh trong thời gian qua giảm rõ rệt. Đến nay toàn tỉnh chỉ còn 351 xe hoạt động theo tuyến cố định; ngược lại số xe đăng ký kinh doanh vận tải khách theo hợp đồng tăng lên 314 xe, xe đăng ký hoạt động taxi gần 900 xe. Sự gia tăng “nóng” của xe hợp đồng, xe taxi đã khiến những doanh nghiệp vận tải khách thông thường bị mất khách, thu hẹp thị phần, dẫn đến những cạnh tranh không lành mạnh. 

Trong khi đó, việc kiểm tra, xử lý vi phạm các quy định trong hoạt động vận tải khách của các lực lượng chức năng cũng gặp không ít khó khăn. Ngay trong năm 2019 lực lượng Thanh tra giao thông đã phối hợp cùng ngành công an tiến hành nhiều đợt kiểm tra hoạt động kinh doanh vận tải hành khách theo hợp đồng và điều kiện kinh doanh vận tải hành khách bằng xe taxi, nhưng cũng chỉ lập biên bản xử lý vi phạm hành chính được 2 doanh nghiệp, 35 trường hợp lái xe vi phạm các lỗi: đón trả khách sai điểm, đi sai tuyến, chở hàng hóa trên khoang chở khách, đậu đỗ sai quy định, không có phù hiệu, hộp đèn taxi không sáng, không lắp đồng hồ tính cước… với tổng số tiền phạt gần 120 triệu đồng. Một cán bộ TTGT chia sẻ: Trong quá trình kiểm tra, xử lý vi phạm có những trường hợp rất khó xác định mức xử phạt hoặc quy lỗi vi phạm, bởi một số quy định trong Nghị định 86/2014/NĐ-CP (cũ) chưa đủ cơ sở pháp lý để xử lý xe đi chung, đi ghép, xe Limousine trá hình xe hợp đồng chở khách do quy định còn lỏng lẻo; nhiều khi không đủ cơ sở để kết luận taxi công nghệ, taxi trá hình, xe Limousine trá hình xe hợp đồng là sai loại hình kinh doanh vận tải. 

Từ thực tế trên đã dẫn những hệ lụy như: không kiểm soát được đầu phương tiện, lịch trình chạy xe, việc chấp hành các quy định trong hoạt động vận tải khách của chủ xe, lái xe…Từ đó dẫn đến phá vỡ quy hoạch luồng, tuyến, bến bãi, tiềm ẩn các nguy cơ mất an toàn giao thông, cạnh tranh không lành mạnh, thất thu ngân sách Nhà nước. 

giaothong-bpt-1592784448
Hoạt động đón trả khách trái phép ngay trên tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai đoạn qua khu vực xã Hùng Lô, thành phố Việt Trì không chỉ tiềm ẩn nguy cơ mất ATGT mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến luồng tuyến vận tải.

Hướng đi mới với một sân chơi bình đẳng

Câu hỏi nên cấm hay nên quản? Nếu quản thì quản thế nào để tạo sân chơi bình đẳng cho hoạt động vận tải hành khách theo tuyến cố định luôn được nhiều doanh nghiệp vận tải và cả người dân quan tâm. Bởi lẽ hiện nay, điều kiện kinh tế xã hội, đời sống, thu nhập của nhân dân ngày càng được nâng lên, một bộ phận người dân có thu nhập khá đã chán ngán với cảnh chờ chực, nhồi nhét trên những chuyến xe khách đường trung, đường dài (cự ly ngắn đã có xe buýt), nên khi loại hình vận tải đường bộ mới với xe Limousine, xe dưới 9 chỗ đi chung, đi ghép với đầy đủ tiện nghi, đón đưa thuận tiện theo yêu cầu của khách, không dừng đỗ bắt khách dọc đường… họ sẵn sàng trả mức phí cao gấp 2,5- 3 lần xe khách thông thường để lựa chọn loại hình vận tải mới. Có cầu ắt có cung, nhu cầu tăng dẫn đến loại hình vận tải nêu trên “nở rộ”, đánh dấu một bước ngoặt mới của thị trường vận tải. Thế nhưng vì chưa có hành lang pháp lý rõ ràng nên người đi xe chưa được đảm bảo quyền lợi, dễ bị tăng giá khi nhu cầu đi xe tăng cao, không có vé đi xe nên không được hưởng bảo hiểm tính mạng, tài sản khi không may xảy ra tai nạn. Còn về phía doanh nghiệp vận tải khách chưa dám đầu tư chuyển đổi phương tiện theo xu hướng mới do chưa có hành lang pháp lý rõ ràng.

Trao đổi vấn đề này với ông Trịnh Văn Trung- Phó Giám đốc Sở GTVT chúng tôi được biết: Hiện nay Chính phủ đã ban hành Nghị định số 10/2020/NĐ-CP thay thế Nghị định 86/2014/NĐ-CP (cũ) quy định về kinh doanh và điều kiện kinh doanh vận tải bằng xe ô tô. Nghị định mới không chỉ đáp ứng yêu cầu thực tiễn, khắc phục các hạn chế, bất cập của Nghị định cũ mà còn thể hiện rõ quyết tâm của Chính phủ trong quản lý Nhà nước về kinh doanh vận tải bằng xe ô tô, cắt giảm các thủ tục hành chính và những điều kiện kinh doanh không còn phù hợp; tạo lập môi trường kinh doanh vận tải minh bạch, công bằng, thuận lợi, hiện đại tạo điều kiện cho các đơn vị kinh doanh hoạt động ổn định, phát triển;  thuận tiện cho nhu cầu đi lại của nhân dân; đồng thời vẫn duy trì siết chặt những yêu cầu về bảo đảm trật tự an toàn giao thông trong kinh doanh vận tải. Trong đó bổ sung, điều chỉnh một số nội dung quy định nhằm xử lý hiệu quả tình trạng “xe dù, bến cóc”, xe hợp đồng, taxi trá hình. Tuy nhiên để Nghị định số 10 đi vào cuộc sống, ngày 29/5/ 2020 Bộ Giao thông vận tải đã ban hành Thông tư 12/2020/TT-BGTVT quy định về tổ chức, quản lý hoạt động vận tải bằng xe ô tô và dịch vụ hỗ trợ vận tải đường bộ, hiệu lực của văn bản pháp luật này sẽ được bắt đầu từ ngày 15/07/2020. Như vậy còn khoảng 1 tháng nữa thì các quy định mới về quản lý hoạt động vận tải bằng xe ô tô sẽ được triển khai thực hiện trên phạm vi toàn quốc, mở ra một sân chơi mới, bình đẳng hơn, tháo gỡ những bất cập, những nút thắt của Nghị định 86 và Thông tư 63. 

Thời gian qua cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ trên địa bàn toàn tỉnh không ngừng được đầu tư xây dựng, không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại, vận chuyển hàng hóa mà còn góp phần đẩy mạnh phát triển kinh tế, văn hóa xã hội, tăng cường tính kết nối giữa các vùng miền, việc quản lý chặt chẽ hoạt động vận tải khách sẽ tạo động lực để thúc đẩy dịch vụ vận tải phát triển, tạo sân chơi bình đẳng lành mạnh cho các doanh nghiệp. Tới đây khi Thông tư 12/2020/TT-BGTVT quy định về tổ chức, quản lý hoạt động vận tải bằng xe ô tô và dịch vụ hỗ trợ vận tải đường bộ chính thức có hiệu lực, Sở GTVT sẽ bám sát các văn bản hướng dẫn chỉ đạo thực hiện, qua đó chấn chỉnh lập lại trật tự vận tải khách, tạo “sân chơi” bình đẳng lành mạnh, đưa  hoạt động vận tải khách từng bước đi vào nề nếp, đảm bảo an ninh trật, an toàn giao thông.

Mai Phương

Ý kiến bạn đọc ( 0 )
Bình luận bài viết
CAPTCHA Image security
TIN LIÊN QUAN
rss - Trở về đầu trang