Logo of Phú Thọ Logo of Phú Thọ

Viêng Chăn, mùa xuân hữu nghị

Thứ tư, 02/05/2012, 14:41:00
Print + | - Font Size: A
Viêng Chăn, mùa xuân hữu nghị

Viêng Chăn, mùa xuân hữu nghị

A Font Size: - | +

PTO- Năm 2012 là năm kỷ niệm 50 năm quan hệ hữu nghị Việt - Lào, 35 năm quan hệ đối tác chiến lược Việt Nam- Lào và là “Năm đoàn kết hữu nghị Việt Lào”. Bởi thế, trong chuyến sang CHDCND Lào dự Triển lãm sách báo mùa xuân Hữu nghị Việt - Lào, tôi cố gắng tìm hiểu một câu chuyện với những nhân vật liên quan đến một giai đoạn lịch sử hào hùng và bi tráng của hai dân tộc.

Thanh niên học sinh Lào với Triển lãm sách báo  mùa xuân hữu nghị Việt - Lào
Thanh niên học sinh Lào với Triển lãm sách báo mùa xuân hữu nghị Việt - Lào

Nguyễn Mạnh Hùng ở phường Gia Cẩm -Việt Trì. Vợ chồng anh sang Lào làm ăn đã 14 năm. Với một ga-ra nhỏ sửa chữa ô tô ở Viêng Chăn, bằng uy tín từ chất lượng và các mối quan hệ bạn hàng, Hùng đã làm nên một thương hiệu lớn trong lĩnh vực dịch vụ ở nước bạn, chiếm thị phần không nhỏ trong lĩnh vực sửa chữa ô tô ở thủ đô và một số tỉnh lân cận. Đến nay, ngoài hai xưởng sửa chữa ô-tô, Hùng đã xây một căn biệt thự sang trọng, sử dụng tới 105 m3 gỗ quý làm cửa và nội thất, có một số bất động sản. Năm vừa rồi, Hùng cùng mấy anh em góp vốn đầu tư, mở thêm một nhà máy gạch cách trung tâm Viêng Chăn chừng 18 km. Tuy ở thời kỳ “giảm phát”, nhưng sản phẩm làm ra đến đâu vẫn bán hết đến đó. Vợ chồng anh và ba cháu đã trở thành công dân thủ đô. Ngoài tên Việt, Khăm Hùng và Đuông Chăn là tên gọi của họ với người Lào. Con gái lớn của Khăm Hùng vừa được nhà nước Lào cử sang Việt Nam học đại học kinh tế, hưởng chế độ lưu học sinh…

Cơ sở của Khăm Hùng chỉ là một trong số mấy trăm doanh nghiệp Việt Kiểu và doanh nghiệp trong nước đầu tư tại Lào. Trong đó có những tên tuổi lớn như Gôf Long Thành, Hoàng Anh Gia Lai, Viettin Bank, Thép Phú Gia… Dù đã hay chưa tham gia tổ chức Hội Doanh nghiệp Việt Nam hợp tác và đầu tư tại Lào, nhưng mỗi cơ sở đều ý thức ngoài chuyện làm ăn là trách nhiệm củng cố và phát triển tình hữu nghị lâu đời giữa hai dân tộc Việt - Lào.

Đồng chí Nguyễn Đình Tỵ (ngoài cùng bên trái và  các chiến sĩ tình nguyện quân Việt Nam tại Lào (năm 1947)
Đồng chí Nguyễn Đình Tỵ (ngoài cùng bên trái và các chiến sĩ tình nguyện quân Việt Nam tại Lào (năm 1947)

Trở lại với nhân vật Nguyễn Mạnh Hùng. Hùng sinh ở Việt Trì, là cháu nội của một Việt Kiều yêu nước ở Thái. Ông là Nguyễn Đình Tỵ, tham gia hoạt động cách mạng ở Thái, Lào từ năm 1932, được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương từ năm 1934. Là quân nhân thuộc lực lượng vũ trang liên quân Việt- Lào, ông Nguyễn Đình Tỵ tham gia cướp chính quyền địch tại Viên Chăn năm 1945. Năm 1948, trong lần làm nhiệm vụ bảo vệ đoàn đại biểu cấp cao của chính phủ từ Thái Lan qua Lào về nước, tổ công tác bị địch phục kích, ông bị thương, được đưa về nước và mất tại Đô Lương- Nghệ An. Hiện tại, phần mộ của liệt sĩ Nguyễn Đình Tỵ vẫn ở nghĩa trang huyện Đô Lương. Về sau, nhà nước Lào truy tặng liệt sĩ Nguyễn Đình Tỵ Huân chương Độc lập hạng Nhất, Nhà nước Việt Nam truy tặng Huân chương Độc lập hạng Ba.

Ông, bà Nguyễn Đình Kỳ cùng các đồng chí Lào  thắp hương trước bia tưởng niệm các chiến sĩ liên quân
Ông, bà Nguyễn Đình Kỳ cùng các đồng chí Lào thắp hương trước bia tưởng niệm các chiến sĩ liên quân Lào - Việt hy sinh năm 1946 tại Bạn-cơn tỉnh Viêng Chăn.

Nối tiếp con đường của cha, một người con của ông Nguyễn Đình Tỵ là ông Nguyễn Đình Kỳ, những năm 1945- 1948 đã xung phong làm liên lạc cho liên quân Việt –Lào; đến năm 1949 tham gia quân tình nguyện Việt Nam, chủ yếu hoạt động ở khu vực Viêng Chăn. Chính những năm tháng hoạt động tình nguyện quân, ông Nguyễn Đình Kỳ đã gặp bà Đào Thị Loan thuộc đoàn vận tải từ Thái sang Lào và họ nên vợ nên chồng. Sau năm 1954, hai ông bà giải ngũ, trở về sinh sống ở Thái Lan. Ông Kỳ sau mấy năm làm ở hãng TOYOTA của người Nhật ở Thái, học được nghề ô-tô rồi đứng ra mở xưởng sửa chữa ở Băng-cốc. Gia đình ông vẫn là cơ sở liên lạc của cách mạng trong đường dây Việt- Lào- Thái. Năm 1960, theo tiếng gọi của Nhà nước, ông bà đưa cô con gái đầu về Việt Trì, sống bình lặng như bao cuộc đời lao động khác.

Bước chuyển của gia đình ông Nguyễn Đình Kỳ chính là từ sự tri ân đối với người có công với cách mạng Lào và Việt Nam. Là thân nhân của “liệt sĩ lưỡng quốc” Nguyễn Đình Tỵ và trực tiếp có công với cách mạng Lào, ông Kỳ và gia đình được chính phủ Lào và Việt Nam ghi công, thực hiện các chế độ đãi ngộ xứng đáng. Trong các đãi ngộ của nước bạn, ông Kỳ được hưởng chế độ trợ cấp, được giao đất ở Thủ đô Viêng Chăn. Trong khi chưa biết đầu tư vào đâu thì ông mang tiền về Việt Trì làm ăn. Khi cơ chế làm ăn bắt đầu thông thoáng, cùng với việc thuê đất mở tổ hợp sửa chữa ô tô Việt Kỳ ở Phú Thọ, ông lại mang tiền trở lại Lào, tìm đất mở xưởng sửa chữa ô- tô. Sau thời gian “tổng chỉ huy” cả hai “mặt trận” ở Việt và Lào, hơn chục năm nay, xưởng bên Lào ông Kỳ giao cho con trai thứ hai là Nguyễn Mạnh Hùng, xưởng ở Việt Trì ông giao cho con thứ ba là Nguyễn Mạnh Dũng quản lý. Cứ vài tháng, ông bà Kỳ lại có chuyến “chu du” Lào, Thái gọi là để xem xét việc làm ăn của con, nhưng cái chính là để được gặp lại những đồng chí, đồng đội năm xưa - mà nhiều người trong số họ là quan chức chính phủ đương nhiệm hoặc mới hưu trí. Và còn một lý do nữa là ông sang đây chăm sóc phần mộ của ông nội. Chính vì những điều đó mà với ông bà Kỳ, Lào - Thái còn là thực sự là quê hương thứ hai thân thiết của mình.

Bữa tối tại nhà hàng Sông Hồng ở Thủ đô Viêng Chăn mà vợ chồng Khăm Hùng- Đuông Chăn tiếp tôi sau buổi chiều cùng đi thăm Triển lãm sách báo Mùa xuân Hữu nghị Việt - Lào, có cả chị Minh Thư là dâu Tứ Xã- Lâm Thao. Vợ chồng anh chị Xuân- Thư thuê đất của Khăm Hùng mở nhà hàng Sông Hồng. Đây là nơi lui tới thường xuyên của bà con Việt Kiều ở Viêng Chăn. Các đoàn khách từ tỉnh nhà sang, nếu ghé thăm, vợ chồng Hùng - Nga đều mời cơm ở đây, rất thân mật và lịch lãm. Hùng bảo: Chí ít đến đây cũng gặp được ông bà chủ nhà hàng là người Việt, rồi cười thật hiền. Mới ngoài bốn mươi nhưng áp lực công việc làm ăn và nắng gió Viêng Chăn dường như đã nhuộm bạc mái đầu Hùng. Trong bữa cơm, vừa tiếp khách, Khăm Hùng vừa dặn Đuông Chăn lo quà chúc Tết bà con người Lào và định chương trình dẫn các con đi lễ Phật thật chu toàn.

Tiếp xúc bên lề Lễ khai mạc Triển lãm sách báo mùa xuân hữu nghị tổ chức tại Cung văn hóa Quốc gia bên đường Samsenethai ở Thủ đô Viêng Chăn, tôi được một bạn ở Bộ Thông tin-Văn hóa- Thể thao và Du lịch Lào kể câu chuyện về Bác Hồ của ta. Chuyện kể rằng, mùa xuân năm 1963, trong nghi lễ tiếp đoàn cấp cao chính phủ Lào sang thăm Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Hai dân tộc Việt và Lào sống bên nhau trên cùng một dải đất, cùng có chung một dãy núi Trường Sơn. Hai dân tộc chúng ta đã nương tựa vào nhau, giúp đỡ lẫn nhau như anh em. Trải qua nhiều năm đấu tranh gian khổ và anh dũng, nhân dân hai nước chúng ta đã giành được độc lập, đã làm chủ đất nước của mình. Ngày nay chúng ta lại giúp đỡ lẫn nhau để xây dựng cuộc sống mới. Tình nghĩa láng giềng anh em Việt - Lào thật là thắm thiết không bao giờ phai nhạt được”. Khi tiễn đoàn Lào về nước, Người nói: “Thương nhau mấy núi cũng trèo/ Mấy sông cũng lội, mấy đèo cũng qua/ Việt - Lào hai nước chúng ta/ Tình sâu hơn nước Hồng Hà, Cửu Long”. Chuyện này nhiều người trong chúng ta đã biết, nhưng nghe kể từ bạn lại thấy xúc động khôn xiết về ý thức tự giác xây đắp tình hữu nghị của các bạn Lào.

Ngoài nỗ lực chung của hai Đảng, hai chính phủ và nhân dân hai nước, từ truyền thống cha ông để lại, bà con Việt Kiều ở Lào, trong đó có Khăm Hùng và cộng đồng người Việt ở đây, bằng những việc làm bình dị thường ngày, đang trực tiếp góp phần xây dựng và củng cố tình hữu nghị giữa hai dân tộc Việt – Lào ngày càng bền chặt.

Những ngày Tết Punpimay ở nước bạn, tôi đã có thêm ấn tượng tốt đẹp về một gia đình người Việt có tới 4 thế hệ gắn bó với nhân dân các bộ tộc Lào, về một mùa xuân hữu nghị Việt- Lào đáng nhớ.

Nguyễn Sản

Ý kiến bạn đọc ( 0 )
Bình luận bài viết
CAPTCHA Image security
TIN LIÊN QUAN
rss - Trở về đầu trang