Logo of Phú Thọ Logo of Phú Thọ

“Sức hút” từ Hát xoan làng cổ

Thứ tư, 30/05/2018, 07:50:26
Print + | - Font Size: A
“Sức hút” từ Hát xoan làng cổ

“Sức hút” từ Hát xoan làng cổ

A Font Size: - | +

img49741-1527639896Du khách thưởng thức Hát Xoan ở Miếu Lãi Lèn - xã Kim Đức, Tp Việt Trì.

PTĐT-Là một xã ven đô của Việt Trì, Hùng Lô không chỉ có tiềm lực kinh tế nổi trội mà còn lưu giữ được nhiều giá trị văn hóa truyền thống hơn hẳn so với các địa phương cùng nằm dọc bên bờ hữu dòng Lô. Tuy vậy, những giá trị văn hóa cổ xưa ấy của xã chắc sẽ khó được nhiều người biết đến nếu không được khai thác dưới góc độ của một sản phẩm du lịch đặc thù. Và thực tế chỉ từ khi hoạt động du lịch phát triển, du khách gần xa mới có dịp được thưởng thức một Hùng Lô cổ kính, bình yên bên cạnh một đô thị tấp nập, sầm uất. Không thể phủ nhận sức hấp dẫn của những ngôi nhà cổ, đình cổ hay làng nghề truyền thống ở Hùng Lô giúp tạo cho du khách nhiều trải nghiệm mới mẻ, nhưng có lẽ sản phẩm có “hấp lực” lớn nhất ở Hùng Lô thời điểm này chính là Hát Xoan làng cổ. 

Hơn 3 năm trước lần đầu tiên Hát Xoan được đưa vào biểu diễn ở đình cổ Hùng Lô một mặt là để quảng bá cho di sản này, nhưng hơn hết là để có thêm hoạt động nhằm thu hút du khách đến với Hùng Lô sau rất nhiều năm điểm đến này được quy hoạch trên bản đồ du lịch của tỉnh. Và sự mộc mạc nhưng cũng đầy tính trang trọng của nghi thức hát thờ lại tỏ ra đặc biệt phù hợp với không gian cổ xưa bởi khoảng sân, cánh cổng, bức tường và mái đình nhuốm màu thời gian của ngôi đình cổ Hùng Lô, khiến Hát Xoan làng cổ nhanh chóng trở thành một trong những “đặc sản” hấp dẫn của du lịch đất Tổ. Bắt đầu là những đoàn du khách quốc tế có mong muốn tìm kiếm, trải nghiệm sự khác lạ của nền văn hóa bản địa và sau đó là du khách trong nước tìm về trải nghiệm nét văn hóa cội nguồn. Cứ thế Hát Xoan làng cổ dần trở thành sản phẩm không thể thiếu trong hành trình về Đất Tổ của du khách thập phương. Có lẽ việc được thưởng thức Hát Xoan ở chính miền quê Tổ, trong một không gian đậm đặc tính cổ xưa như ở Hùng Lô khiến cho người nghe dễ “thấm” hơn về ý nghĩa và giá trị của loại hình văn hóa dân gian độc đáo này nên hầu hết du khách đều hào hứng, chăm chú đến lạ kỳ. Không chỉ du khách nước ngoài vốn có niềm say mê tìm hiểu những nền văn hóa mới lạ, nhất là những giá trị văn hóa truyền thống mới yêu thích những nghi thức thiêng liêng, trang trọng và thành kính của các điệu hát thờ mà ngay cả với du khách bản địa, nhiều người cũng không giấu nổi vẻ ngỡ ngàng, thích thú khi được giới thiệu về sự độc đáo riêng có của loại hình Hát Xoan. Chẳng cần đến những nhạc cụ cầu kỳ, chỉ cần bộ trống và đôi phách thì các tiết mục Xoan có khi lên tới cả chục người cũng khó có thể tìm ra ai hát sai, hát lạc. Nhưng nếu người giữ phách không chuẩn, thì dù là tiết mục giáo của chỉ một người hát cũng chẳng làm thế nào để hát cho đúng được.  Hát Xoan tưởng mộc mạc mà lại rất cầu kỳ vì thế. Cũng chính sự thể hiện thô mộc, giản đơn của những quy chuẩn nghiêm ngặt đã khiến cho những làn điệu có từ thuở lập nước trở nên kỳ bí, hấp dẫn hơn đối với du khách. Nên sau khi thưởng thức Hát Xoan tại đình Hùng Lô, du khách lại càng muốn tìm hiểu kỹ hơn về loại hình văn nghệ dân gian này nên tiếp tục tìm đến “Bảo tàng” Xoan ở Miếu Lãi Lèn. Nếu ở Hùng Lô được xem biểu diễn và hiểu phần nào về  Xoan thông qua lời giới thiệu ngắn gọn  của hướng dẫn viên, thì khi đến Miếu Lãi Lèn sẽ giúp du khách có cái nhìn tổng thể hơn về Hát Xoan qua những thước phim và tư liệu trưng bày tại đây. Có thể nói, chỉ với Hát Xoan làng cổ du khách mới có điều kiện để cảm nhận về Xoan một cách trọn vẹn, sâu sắc và đủ đầy nhất. 

img4505-1518878763-1527641104-1527731509

Chỉ cần nhìn vào danh sách khách đoàn đăng ký về Hùng Lô, Lãi Lèn riêng tháng 5 này mới thấy được “sức hút” của Hát Xoan làng cổ thật diệu kỳ: Ngày 12/5 khách quốc tế về Hùng Lô; ngày 16/5 khách quốc tế về Hùng Lô; ngày 16/5 khách nội địa Miếu Lãi Lèn; ngày 18/5 khách quốc tế Hùng Lô - Lãi Lèn; ngày 20/5 Học viện Phụ nữ Việt Nam Hùng Lô - Lãi Lèn; ngày 20/5 khách quốc tế Hùng Lô - Lãi Lèn; ngày 20/5 khách nội địa Hùng Lô - Lãi Lèn; ngày 25/5 khách quốc tế Hùng Lô - Lãi Lèn... Có thể thấy riêng ngày 20/5 đã có tới 3 đoàn khách, trong đó đoàn khách nội địa đến từ Thái Nguyên lên tới 130 người và đoàn đến từ Học viện Phụ nữ Việt Nam cũng lên tới 120 người. Đông đúc là thế, nhưng sự tiếp đón vẫn chẳng vơi đi sự chu đáo, tận tụy. Cảm xúc của cô thuyết minh điểm Lã Thị Hồng Thùy tại Hùng Lô đã phần nào cho thấy điều đó: “Cảm nhận được sự thích thú của du khách khi đến với làng cổ Hùng Lô là niềm vui lớn nhất đối với những người làm du lịch như tôi. Bỏ qua hết cái nóng bức oi nồng, bỏ qua hết mọi khoảng cách về không gian và sự khác biệt giữa các vùng miền, làm cho tất cả chúng ta - những người chưa từng gặp mặt mà sao lại thấy gần gũi, thân thương đến thế”. Cũng từ Hát Xoan đã khiến cho hoạt động du lịch của Hùng Lô sau hơn ba năm đi vào khai thác đã trở nên chuyên nghiệp hơn hẳn khi tất cả các hoạt động đều mang lại lợi ích cho người dân nơi đây. Không còn là những hoạt động tham quan thuần túy, các dịch vụ thưởng thức Hát Xoan, thăm nhà cổ, thăm làng nghề đều mang lại nguồn thu cho người dân địa phương. Chưa kể đến góc chợ quê dần hình thành, bày bán những sản phẩm dân dã của địa phương từ bắp ngô, củ sắn, mớ rau hay các sản phẩm bún bánh của làng nghề tạo nên không khí nhộn nhịp cho điểm đến vốn rất  yên ả này. Không chỉ các du khách quốc tế, việc được trực tiếp trải nghiệm các kỹ năng tráng bánh, gói bánh chưng khi đến thăm làng nghề truyền thống chế biến thực phẩm Hùng Lô cũng khiến cho không ít khách nội địa, nhất là các bạn trẻ ở các đô thị thường không quen với những hoạt động sản xuất thô sơ cảm thấy rất hào hứng. Nguyễn Đông Dương - thành viên của đoàn Vietlink Tour Thái Nguyên, không giấu nổi vẻ tự hào khi khoe thành phẩm là một chiếc bánh chưng còn chưa được vuông vắn cho lắm: “Chiếc bánh đầu tiên em gói trong đời. Em sẽ mang về cho mẹ luộc”. Nhìn nụ cười tỏa nắng của chàng trai 20 tuổi, mới thấy chuyến đi này của cậu còn hơn cả sự thú vị.

Không chỉ là nơi thực hành, là điểm quảng bá rất hữu hiệu cho di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, Hát Xoan làng cổ dần trở thành một dấu ấn riêng biệt ở vùng ven Đền Hùng để du khách thập phương lại có thêm lý do tìm về nơi miền quê Tổ.

Kim Thư

Ý kiến bạn đọc ( 0 )
Bình luận bài viết
CAPTCHA Image security
TIN LIÊN QUAN
rss - Trở về đầu trang