Logo of Phú Thọ Logo of Phú Thọ

Người bán “đầu câu chuyện”

Thứ sáu, 31/12/2021, 19:16 (GMT +7)
thumbnail
thumbnail
Print + | - Font Size: A
Ngày nay nhiều người vẫn giữ thói quen ăn trầu

(baophutho.vn) - Ăn trầu là phong tục cổ truyền của người Việt Nam từ thời xa xưa và gắn liền với câu chuyện cổ tích Trầu Cau thấm đượm tình nghĩa. Người xưa có câu “Miếng trầu là đầu câu chuyện”, trầu dùng để mời khách đến chơi nhà, để cúng gia tiên, góp phần gắn kết tình yêu đôi lứa nên duyên vợ chồng. Trải qua bao thăng trầm của cuộc sống nhưng trầu cau vẫn đồng hành với con người trên mọi phương diện văn hoá đời sống.


Là thứ không thể thiếu trong lễ cưới hỏi
 
“Ăn một miếng trầu, gặp đây ăn một miếng trầu
Không ăn cầm lấy, không ăn cầm lấy cho nhau vừa lòng”
 
Tuy chỉ là lá trầu, miếng cau, chút rễ, chút vôi đơn sơ hợp thành nhưng miếng trầu luôn là thứ không thể thiếu trong những dịp quan trọng bởi mang đậm dấu ấn văn hóa Việt và là một phong tục đẹp được lưu giữ qua hàng ngàn đời nay.
 
Khi tục ăn trầu vẫn còn được lưu giữ và nét văn hóa “Miếng trầu là đầu câu chuyện” còn thấm đượm thì việc mua bán trầu cau vẫn là một nghề phổ biến dẫu rằng không còn “hưng thịnh” như xưa. Không khó để thấy những hàng trầu cau vẫn xuất hiện trong các buổi chợ, đáp ứng nhu cầu lễ lạc, tâm linh cũng như thói quen ăn trầu của nhiều người. Nhất là vào những dịp cuối năm, nhu cầu về trầu cau tăng cao những người bán trầu cau không có phút nào ngơi tay.


Cau xuất hiện nhiều ở làng quê nhất là các xã trên địa bàn huyện Lâm Thao, Thanh Ba, Hạ Hòa  
 
Nằm yên bình giữa nhịp sống hối hả, ồn ào nơi phố thị, chợ Dầu, phường Dữu Lâu, thành phố Việt Trì, xưa kia vốn nổi tiếng là nơi đầu mối của các loại trầu cau, chỉ cần đến đây có thể chọn được những buồng cau, lá trầu ưng ý. Vừa tiễn quả cau để têm trầu, bà Nguyễn Thị Oanh chia sẻ: “Hơn 20 năm bán trầu cau ở chợ Dầu, niềm vui là được tự tay cắt từng quả cau, chọn từng lá trầu cho khách, đắt hàng nhất là vào những dịp cuối năm và đầu xuân năm mới, cau bán lẻ có giá từ 3.000 – 10.000 đồng/quả. Gắn bó với nghề lâu nên nhiều khi hết buổi chợ về nhà rồi vẫn thấy mùi ngái ngái của trầu cau thoang thoảng quanh mình”. Giờ đây, tuy không còn tấp nập người mua bán trầu cau như thuở xa xưa nhưng một góc chợ Dầu, vẫn có những hàng trầu cau, vỏ rễ phục vụ cho nhu cầu thường nhật. Đó đây, rải rác khắp nơi trong tỉnh, từ lối vào cổng, đến khoảnh sân mỗi gia đình vẫn thấy những dây trầu xanh tốt ôm vào thân cau cuốn quýt, cao vút; vươn lên như sức sống của một vùng văn hóa được khai mở từ thời đại Hùng Vương dựng nước.  
 
Cuộc sống tuy đã nhiều đổi thay nhưng sắc thắm của miếng trầu làm nên mối lương duyên trăm họ, vẫn vẹn nguyên nghĩa thủy chung; đậm nghĩa xóm, tình làng... Trong nghi lễ cưới hỏi luôn có buồng cau, lá trầu để bắt đầu câu chuyện. Người ta chọn buồng cau to đẹp, lá trầu xanh tươi để làm lễ vật cầu hôn. Trầu cau tượng trưng cho giao ước giữa hai họ, biểu trưng cho một tình yêu son sắt, cuộc sống vợ chồng gắn bó, thủy chung.

Ngoài ra cau còn được thu mua để xuất khẩu.

Là người giàu kinh nghiệm trong làm tráp cưới hỏi, chị Nguyễn Thị Tuyết chia sẻ: “Tráp cau là tráp quan trọng, không thể thiếu trong cưới hỏi nên bao giờ cũng được lựa chọn cẩn thận, tỉ mỉ. Muốn có buồng cau đẹp phải tìm đặt trước với chủ vườn. Tùy vào nhu cầu của khách hàng tôi sẽ làm những tráp cau phù hợp, có những buồng cau đẹp mua về để làm cho khách đã có giá khoảng 300.000 – 500.000 đồng. Lá trầu phải đẹp, lành lặn, quả cau phải tròn trịa, xanh, bóng, sai quả, xum xuê mới đạt tiêu chuẩn về hình thức và tượng trưng cho ý nghĩa về sự no đủ, đông con, nhiều cháu”.
 
Nhiều năm trở lại đây, cau không chỉ phục vụ trong nhu cầu tín ngưỡng tâm linh, thói quen ăn trầu của nhiều người mà còn trở thành hàng xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc vì thế khắp các nơi trên địa bàn tỉnh đã có những lái buôn “nằm vùng” để thu mua cau. Được ví là nghề “ăn cơm mặt đất, làm việc “trên trời”, mưu sinh trên những ngọn cau mướt xanh đã hơn chục năm qua, giờ đây lòng yêu nghề đã ăn sâu vào anh Nguyễn Văn Dũng, huyện Cẩm Khê. Nhiều năm ngược xuôi khắp các tỉnh lân cận để thu mua cau, hai năm trở lại đây do dịch COVID- 19, anh Dũng chỉ đi thu mua các nơi trong tỉnh. Dụng cụ làm nghề mua cau chỉ vỏn vẹn có dây thừng để buộc vào đôi bàn chân leo cây, cùng con dao nhỏ hoặc cái liềm để cắt buồng cau. Anh Dũng chia sẻ: “Mùa cau bắt đầu từ tháng 7 đến tháng 12, lâu năm trong nghề nên việc trèo lấy cau cũng trở nên dễ dàng hơn, chỉ cần nhìn thoáng qua tôi cũng biết cau đã đến độ hay chưa. Cau xuất khẩu cũng đòi hỏi mẫu mã, không cần xuất sắc như cau bày tráp những cũng vẫn phải giữ được màu xanh, không bị mất chóp cau… Năm nay cau được giá hơn những năm trước, thời điểm đắt nhất trong năm là khoảng 70.000 đồng/kg, có những buồng sai quả, người bán có thể thu về tiền triệu. Cau tươi được chúng tôi đem về xưởng để sấy khô sau đó mới xuất sang Trung Quốc”. 
 
Trong cuộc sống hiện đại ngày này, cùng với gánh sạp trầu cau trong những phiên chợ hay sự xuất hiện của trầu cau trong nhưng lễ nghi, các dịp trọng đại của đời người như là cách để con người trân trọng lưu giữ, tiếp nôi cái duyên “truyền đời” đối với quả cau, lá trầu và cau còn trở nên có giá trị kinh tế khi trở thành nguồn hàng xuất khẩu phục vụ thị trường nước ngoài.

Thu Hương

Ý kiến bạn đọc ( )
Bình luận bài viết
security