Logo of Phú Thọ Logo of Phú Thọ

Người lấy nước trên ngã ba sông

Thứ hai, 17/12/2018, 06:28:36
Print + | - Font Size: A
Người lấy nước trên ngã ba sông

Người lấy nước trên ngã ba sông

A Font Size: - | +

PTĐT - Buổi bình minh đến nơi ngã ba sông, trên bến, dưới thuyền đã bắt đầu tấp nập. Từ trong tấm áo dạ cũ nát và ẩm ướt sương, một mớ tóc loăn xoăn ngóc dậy. Đó là một người đàn ông nhìn khó có thể đoán tuổi. Lão có khuôn mặt góc cạnh, nhăn nhúm với bộ râu lâu ngày chưa cạo của một ông già, nhưng bộ tóc đen và thân hình lực lưỡng, to khỏe của lão chỉ như một người ở độ tuổi tứ tuần. Lão vật mình ngồi dựa vào gốc cây, hắng giọng để ghìm lại cơn hen dâng lên cổ họng. Lão nhìn cái vỏ chai rượu rỗng lăn lóc bên cạnh để định hình lại ký ức. Lão chẳng thể nhớ gì. Cái ký ức mù mờ ngày hôm qua đã bị ba chai rượu dội cho trôi tuột. Trong cơn say, lão dạt khắp mọi nơi. Nhưng nói lão vô gia cư cũng không hẳn vì lão còn có một con thuyền nhỏ. Nó chính là nhà của lão. Con thuyền vá víu, già cỗi cũng giống như chủ nhân - người bạn đồng hành của nó. Mỗi khi đi lang thang, lão buộc nó vào thân cây ổi dại ven sông. 

Con thuyền giúp lão có cơm ăn và rượu để say. Lão làm nghề lấy nước thiêng nơi ngã ba sông. Ngã ba sông Bạch Hạc nơi con sông Hồng, sông Lô và sông Đà cùng gặp nhau ở một điểm, tại chính cái điểm giao thoa giữa ba dòng nước ấy là sự hội tụ linh thiêng của sông núi, đất trời. Lão đã giúp bao người từ những tỉnh xa xôi lấy được nước thiêng, thỏa những ước nguyện về tâm linh... Ở ngã ba sông này, không ai nắm được tường tận từng khúc sông và tìm được đúng điểm giao nhau của ba con sông chính xác như lão. Lão biết tránh từng chỗ nước xoáy, những đoạn có hố sâu, đá ngầm, những khúc cua hiểm hóc. Thường thì lấy nước thiêng phải đi lúc nửa đêm mới linh. Lúc ấy khó mà nhìn được màu dòng nước, lão phải dùng tay mà lần xuống sông. Nước sông Hồng ấm nặng phù sa, còn nước sông Lô, sông Đà thì lạnh. Điểm giao nhau của chúng nước sẽ man mát. Sự thực hư về độ linh thiêng của dòng nước ra sao thì lão chưa có dịp kiểm chứng, nhưng lão thấy sự thành tâm của những người phương xa khi tìm đến cội nguồn dân tộc, đến ngã ba sông này thì lão giúp.

Ngày hôm đó, chiều nhá nhem tối. Lão nghe thấy tiếng kêu vọng lên dưới bến thuyền. Lão nheo mắt nhìn xuống con thuyền chỉ còn một đoạn nữa là tấp vào bờ bên này. Đó là chuyến thuyền cuối ngày chở khách sang sông. Những đám đông lố nhố khiến con thuyền càng thêm chòng chành. Vài người trên thuyền đang cố ngăn một người đàn bà nhảy xuống nước, dưới sông một đứa trẻ chấp chới, chấp chới rồi chìm nghỉm. Người đàn ông khác loay hoay bơi đến mà không với kịp nó. Lão giật mình, chỗ đó nước xoáy vì có hủm sâu lắm. Lão lao xuống dòng nước, chỉ vài nhịp bơi sải, lão đã kịp đẩy người đàn ông ra khỏi quãng nguy hiểm. Nhìn mặt người đàn ông, một khắc lão chững lại. Ánh mắt ấy nhìn lão thoáng chút bàng hoàng. Nó chết lặng rồi hổ thẹn trong sự tuyệt vọng cầu xin. Lão cảm thấy có một luồng sáng như ánh chớp vừa rạch xuống dòng sông hay trong tâm trí lão. Lão tỉnh lại trong cái hồi ức đã phủ bụi mờ khô khốc: “Quay lại thuyền”. Giọng lão dứt khoát. Rồi lão hít một hơi ngụp mặt xuống. Trong dòng nước đã mang màu xanh rêu khi đêm tối, lão không thể nhìn thấy gì. Nó cũng giống cái đêm ấy, trên chiến trường miền Nam mùa khô năm 1965, cứ điểm Bắc Tây Ninh mù mịt khói bụi, mặt đất rung lên và đất đá bay dàn dạt bởi đạn pháo 50 ly và đại bác của địch. Sau khẩu ĐKZ 57 tiểu đoàn trưởng gục xuống. Xung quanh, các đồng đội khác của lão cũng đã ngã xuống. Tay đỡ người đồng đội vừa bất tỉnh, lão hét lớn với người đồng đội duy nhất còn bên cạnh lão: “Đồng chí Vinh giúp tôi giữ vũ khí, đồng chí tiểu đoàn trưởng bị thương rồi”. Lão ngước lên. Người đồng đội đứng chết chân. Phía bên kia chiến tuyến, địch đã chuẩn bị phản công. Chỉ một khắc chậm chễ thì mọi sự đã muộn. “Không được lùi lại, không thể để mất cứ điểm” - giọng lão trở nên khàn đặc. Nhưng bất chấp điều đó, người kia đã gục xuống trong cơn lẩy bẩy tựa lên cơn sốt. Bụi mù bắn lên khiến cả hai phải nằm dạt xuống. Trong ánh sáng chói lòa, lão vùng lên, giữ chặt khẩu ĐKZ 57 nhằm mục tiêu phía trước mà bắn. Một làn gió thốc mạnh vào mặt mang theo sức nặng đè lên ngực làm lão không thể thở, cuối cùng nó hất tung lão vào một miền tối tăm mà lão không thể nhớ gì. Lão tỉnh lại trong trạm xá khu căn cứ với vết thương trên đầu. Những ngày sau, lão biết tin tiểu đoàn trưởng đã hy sinh, cùng với bao đồng đội khác. Cứ điểm đã được giữ. Còn Vinh, lão nghe nói là người duy nhất may mắn không bị thương đã lên tập kết tại căn cứ liên khu V. Từ đó cho đến ngày ra quân, họ không gặp lại.

Lão mở to đôi mắt trong làn nước mờ, trong phút giây gần như đã ngạt thở, lão nhìn thấy một thân hình nhỏ bé chới với trong luồng nước. Đây rồi, lão lách mình qua làn nước, cố ghìm lại chút không khí còn lại trong lồng ngực, túm lấy đứa bé ngoi lên mặt nước. “Hãy sơ cứu cho thằng bé” -  lão vừa thở vừa nói với đám đông khi đưa được đứa trẻ lên bờ. Người đàn ông kia vội vàng ép ngực thằng bé cho đến khi có tiếng ho sặc sụa. Đứa trẻ được cứu sống, người phụ nữ bật khóc nức nở ôm lấy con. Lão tìm chiếc túi rồi đi vào phía bờ khuất trong bóng tối. 

Tiếng bước chân đuổi theo lão, bàn tay người đàn ông ấy đã nắm lấy cánh tay lão. Hai khuôn mặt đối diện nhau, giờ đã không còn trẻ.  

- Ngày đó nếu tôi không run sợ thì tiểu đoàn trưởng có lẽ đã không hy sinh và ông... có lẽ đã không bị thương. Chính tôi đã che giấu sự hèn nhát của mình, đã trốn chạy, đã tránh mặt ông, nhưng bao đêm, cái khoảnh khắc ấy luôn trở về. 

Bờ vai cạnh lão đã rung lên. Lão ngẩng mặt lên trời, nhìn những chấm sáng nhỏ tí trên bầu trời bao la. Ai cũng có một sự thực phải trốn chạy. Lão cũng vậy. Ngày ra quân, lão cũng có một gia đình nhỏ. Với sức khỏe dẻo dai, lão trở về miền trung du quê hương lão, tự tay lấp những hố bom, phát quang những ngọn đồi hoang. Nơi ấy lão trồng chè, trồng măng; nuôi những đàn gà, con lợn.  Rồi những đứa con của lão lần lượt ra đời. Khi bế đứa con đầu tiên trên tay, lão đau đớn nhận thấy, nó không toàn vẹn như những đứa trẻ khác. Cái đầu to quá cỡ và bàn tay co quắp. Vậy là đằng sau cái cơ thể lành lặn và tráng kiện kia - chiến tranh không thể làm tổn hại hay đánh gục, lại âm thầm để lại thứ chất độc màu da cam đã ngấm sâu vào máu thịt lão. Vợ lão bỏ đi, để lão lại với nỗi đau đớn khi phải một mình đơn độc chứng kiến từng đứa con ra đi vì bệnh tật. Tự tay lão chôn từng khúc ruột của mình. Lão khóc bằng thứ tiếng khô khốc như tiếng vạc trong đêm. Rồi lão bỏ đi lang thang và cố quên tất cả trong hơi men. Lâu rồi, lão mới có thể tỉnh táo, nhìn về bầu trời cao xa kia, nhìn về ngã ba sông đã lâu lão chưa nhìn ngắm nó. Phía bên kia cây cầu là những đèn điện của thành phố sáng rực mặt sông. Giờ đây, bên người đồng đội cũ, lão như sống lại quãng thời gian quá khứ lão ngỡ đã mãi mãi chìm vào quên lãng. Số phận lại một lần nữa cho họ gặp lại và lão phải đối diện với hiện thực. 

 - Ngày gặp lại, tôi lại một lần nữa phải nợ ông. Sau quá khứ hổ thẹn ấy, ông lại là người cứu con trai tôi. Cuộc đời có lẽ đã không cho phép tôi trốn chạy nữa.

Bên người đồng đội cũ, phải lâu lắm, lão mới lên tiếng:

 - Hãy để quá khứ ở lại. Ông hãy nhìn dòng sông, nước vẫn chảy, nó không thể vì nỗi dằn vặt hay đau đớn của ai mà dừng lại. - Lão nói một cách thầm thì không biết để cho người đồng đội có thể buông bỏ tảng đá đè nặng lên lương tâm hay để nói với chính mình. Lão không biết nước thiêng nơi ngã ba sông, liệu có thể là liều thuốc để làm bình yên tâm hồn người đồng đội, có thể để lão quên hết nỗi đau mà tiếp tục sống? Lão hiểu đó đều là do tâm mình. 

Đêm trăng đầu tháng, mặt trăng khuyết như con thuyền nhỏ trôi bồng bềnh mây, lão nằm trên con thuyền nhỏ của mình, nhìn lên con thuyền trên bầu trời cao xa. Gió từ triền sông, từ mặt nước dội lên man mát. Ngày mai, lão lại tiếp tục đưa những người phương xa đến với ngã ba sông. Những lời cầu khẩn thành tâm, những ước vọng hướng tới những điều tốt đẹp của những người con về với đất cội nguồn linh thiêng với niềm cung kính. Niềm vui của lão chẳng phải là đưa họ đến gần niềm hy vọng đó sao. 

Truyện ngắn:  Nguyễn Thị Loan

Ý kiến bạn đọc ( 0 )
Bình luận bài viết
CAPTCHA Image security
TIN LIÊN QUAN
rss - Trở về đầu trang