Logo of Phú Thọ Logo of Phú Thọ

Kim Đức góp sức gìn giữ câu Xoan

Thứ sáu, 20/04/2018, 06:10:43
Print + | - Font Size: A
Kim Đức góp sức gìn giữ câu Xoan

Kim Đức góp sức gìn giữ câu Xoan

A Font Size: - | +

hx2-1524179543

Các nghệ nhân Hát Xoan xã Kim Đức luyện tập các tiết mục phục vụ du khách tham quan. 

PTĐT - Phải mất 6 năm cho đến cuối năm 2017, Phú Thọ chính thức hoàn thành chặng đường đưa Di sản Hát Xoan thoát khỏi tình trạng cần được bảo vệ khẩn cấp. Đó là cả quá trình vượt nhiều thử thách của các cấp, các ngành, cùng toàn thể nhân dân Đất Tổ, trong đó chính quyền, các nghệ nhân và nhân dân xã Kim Đức đóng một vai trò khá quan trọng khi sở hữu tới 3 trong tổng số 4 phường Xoan gốc gồm: Thét, Phù Đức và Kim Đái - Thời gian qua xã Kim Đức đã góp sức không nhỏ trong việc giữ gìn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại tới bạn bè trong nước và quốc tế.

Được hình thành từ thuở Hùng Vương dựng nước, trải qua nhiều thăng trầm lịch sử, nhưng Hát Xoan vẫn được người dân xã Kim Đức bảo tồn, lưu giữ và trao truyền qua các thế hệ. Năm 1998, dưới sự chỉ đạo của Viện Âm nhạc Việt Nam và Sở Văn hóa - Thể  thao và Du lịch, câu lạc bộ làng Xoan xã Kim Đức được thành lập chỉ với 24 thành viên. Năm 2004, câu lạc bộ giải thể và thành lập ra ba phường Xoan trên địa bàn với 60 thành viên. Việc phục hồi các bài Xoan cổ đã được các phường duy trì, bảo tồn theo sử sách để lại của các thế hệ trước và theo các quả cách ở 3 chặng hát: Hát thờ, Hát quả cách và Hát hội mà họ truyền dạy cho nhau. Các lối hát đã được ghi chép, truyền dạy theo đúng lối cổ. Mới đầu, hoạt động truyền dạy chỉ bó hẹp trong gia đình, dòng họ sau dần truyền dạy rộng rãi đến những người đam mê, yêu thích và trong cộng đồng dân cư.

Kể về những tháng ngày khôi phục Hát Xoan, cụ trùm phường Xoan Phù Đức Lê Xuân Ngũ vừa đưa tay vuốt chòm râu bạc phơ vừa nhớ lại: “Sau khi đất nước hòa bình, Hát Xoan được Nhà nước quan tâm, số người biết và học hát Xoan ngày một nhiều hơn. Điều kiện kinh tế nông thôn khi ấy còn khó khăn, song vượt lên tất cả bằng tình yêu với câu Xoan, tôi vẫn tham gia biểu diễn và truyền dạy Hát Xoan cho các thế hệ con cháu. Từ năm 1979 đến nay, tôi thường xuyên đưa các thành viên trong phường Xoan đi biểu diễn tại các chương trình của Trung ương và tỉnh, cung cấp những bài hát, tư liệu liên quan đến Hát Xoan của phường cho các nhà nghiên cứu”.

Được biết, cụ Lê Xuân Ngũ đã truyền dạy Hát Xoan cho các thế hệ học trò đến nay là gần 200 người, trong đó nhiều người cũng đã trở thành nghệ nhân Hát Xoan. Cùng với cụ trùm phường Xoan Lê Xuân Ngũ, hơn 20 nghệ nhân Hát Xoan trong xã đang ngày đêm tiếp tục công việc truyền dạy cho các thế hệ con cháu những điệu Xoan cổ. Vào các buổi tối cuối tuần rất đông các cháu nhỏ đến nhà để nghe cụ dạy Xoan. Những năm gần đây, hoạt động truyền dạy Hát Xoan được tổ chức đều đặn vào các buổi tối cuối tuần tại hội trường UBND xã hay nhà các trùm phường Xoan. Đối tượng truyền dạy là các nghệ nhân kế cận, học sinh và nhân dân trong xã. Chỉ riêng năm 2017, các phường Xoan Kim Đức đã tổ chức truyền dạy cho gần 200 người. Công tác truyền dạy Hát Xoan trong trường học được duy trì thường xuyên ở cả ba cấp học: Mầm non, tiểu học và THCS trên địa bàn xã.

Bên cạnh hoạt động truyền dạy, nhiều chương trình biểu diễn Hát Xoan phục vụ du khách thập phương được UBND xã bố trí tại các gia đình trùm phường và điểm di tích như: Đình Trung, Đình Cháy, Đình Thét và Miếu Lãi Lèn. Để tạo sức lan tỏa mạnh mẽ hơn nữa trong cộng đồng, mới đây, sản phẩm “Hát Xoan làng cổ” chính thức được công bố trở thành sản phẩm du lịch của tỉnh không chỉ nhằm quảng bá giá trị di sản văn hóa vùng Đất Tổ mà còn tạo nên một sản phẩm du lịch mới đặc trưng, là điểm nhấn của ngành du lịch phục vụ du khách theo hướng chuyên nghiệp. Theo đó, ngành Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh sẽ phối hợp với các doanh nghiệp lữ hành trên cả nước thiết kế tour du lịch hàng ngày Hà Nội - Phú Thọ trên cơ sở kết nối các điểm du lịch trên địa bàn thành phố Việt Trì trong đó có Miếu Lãi Lèn thuộc xã Kim Đức. Theo đó, cứ vào chiều các ngày thứ 7 và Chủ nhật hàng tuần tại Miếu Lãi Lèn sẽ diễn ra chương trình “Hát Xoan làng cổ” phục vụ du khách, tạo thêm một điểm đến hấp dẫn cho các công ty lữ hành đưa khách về tham quan trải nghiệm, tìm hiểu văn hóa, con người vùng đất cội nguồn dân tộc. 

Bà Nguyễn Thị Tâm - Chủ tịch UBND xã Kim Đức cho biết: “Là địa phương gánh vác trách nhiệm lớn lao trong bảo tồn, phát huy giá trị Di sản văn hóa phi vật thể Hát Xoan, chúng tôi hiểu rằng để thu hút được lượng khách lớn về với địa phương không phải là vấn đề một sớm một chiều có thể đạt được. Thời gian tới xã cũng sẽ tạo điều kiện tốt nhất về cơ sở vật chất, phối hợp tích cực với ngành Văn hóa - Thể thao và Du lịch bố trí các nghệ nhân, trùm phường Xoan và thuyết minh viên tại điểm du lịch… đáp ứng nhu cầu thưởng thức Xoan của du khách thập phương”.

 

Hồng Nhung

Ý kiến bạn đọc ( 0 )
Bình luận bài viết
CAPTCHA Image security
TIN LIÊN QUAN
rss - Trở về đầu trang