Mỹ-Iran tiến gần thỏa thuận hòa bình sau đề xuất bàn giao urani làm giàu

Tổng thống Trump cho biết Washington và Tehran “gần đạt được” thỏa thuận hòa bình, sau khi Iran được cho là đã đồng ý bàn giao kho urani làm giàu, mở ra triển vọng hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngày 16/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Iran đã đồng ý bàn giao kho dự trữ urani đã làm giàu và hai bên “gần đạt được” một thỏa thuận hòa bình nhằm chấm dứt 6 tuần xung đột.

Phát biểu với báo giới tại Nhà Trắng, ông Trump nêu rõ: “Họ đã đồng ý trao lại cho chúng ta bụi hạt nhân,” cách ông gọi kho urani đã làm giàu mà Mỹ cho rằng có thể được sử dụng để chế tạo vũ khí hạt nhân. Ông chủ Nhà Trắng nhấn mạnh: “Có khả năng rất lớn chúng ta sẽ đạt được thỏa thuận."

Tổng thống Trump cũng đánh giá cao lệnh phong tỏa các cảng của Iran do Mỹ áp đặt, cho rằng biện pháp này “rất hiệu quả” và đã khiến phần lớn hoạt động kinh tế của Iran bị đình trệ.

Nhà lãnh đạo Mỹ cho rằng năng lực quân sự của Iran đã “suy giảm đáng kể,” đồng thời nhấn mạnh không có tàu nào có thể vượt qua lực lượng hải quân Mỹ.

Ông Trump còn tuyên bố một vòng đàm phán trực tiếp mới với Iran có thể diễn ra vào cuối tuần này. Theo CNN, Phó Tổng thống JD Vance sẽ tiếp tục tham gia hòa đàm cùng Đặc phái viên Trung Đông Steve Witkoff và cố vấn Jared Kushner.

Trước đó cùng ngày, ông Trump cũng đã thông báo về việc Israel và Liban đã đồng ý một lệnh ngừng bắn kéo dài 10 ngày, bắt đầu từ 21h00 GMT ngày 16/4 (4h00 ngày 17/4 giờ Việt Nam).

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, lệnh ngừng bắn trên có thể tạm thời giải quyết một vấn đề từng đe dọa làm đổ vỡ thỏa thuận đình chiến kéo dài 2 tuần giữa Mỹ và Iran.

Sau khi lệnh ngừng bắn giữa Washington và Tehran được dàn xếp, Israel đã tiến hành cuộc tấn công gây thương vong lớn nhất nhằm vào Liban kể từ khi cuộc chiến với Hezbollah bắt đầu.

Trong khi đó, tờ Ynet (Israel) ngày 16/4 dẫn nguồn tin từ các nước vùng Vịnh và châu Âu cho rằng tiến trình đạt được một thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran có thể kéo dài tới khoảng 6 tháng, đồng thời kêu gọi gia hạn lệnh ngừng bắn hiện nay để bao trùm toàn bộ giai đoạn đàm phán.

Theo các nguồn tin khu vực, các nước Arab vùng Vịnh cũng thúc đẩy việc mở lại ngay lập tức eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng chiến lược của thế giới - nhằm khôi phục dòng chảy thương mại.

Thời gian qua, giới chức khu vực đã liên tục cảnh báo nếu tuyến đường này không được khơi thông trong vòng một tháng tới, nguy cơ xảy ra khủng hoảng lương thực toàn cầu có thể tăng mạnh.

Lệnh ngừng bắn hiện tại ở Iran dự kiến hết hạn vào ngày 22/4. Song song với tiến trình đàm phán, ngày 16/4, Israel và Mỹ đồng loạt phát đi cảnh báo cứng rắn.

Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz tuyên bố Iran không nên từ chối đề xuất của Mỹ về việc từ bỏ phát triển vũ khí hạt nhân, đồng thời cảnh báo sẽ tiến hành các đòn tấn công “đau đớn hơn” nếu Tehran không chấp thuận.

Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cũng đưa ra cảnh báo mạnh mẽ, cáo buộc Iran đe dọa tấn công các tàu thương mại tại eo biển Hormuz.

Ông Hegseth nói rằng Mỹ đã ở trạng thái “sẵn sàng tối đa” để nối lại các hoạt động quân sự với “sức mạnh lớn hơn bao giờ hết” nếu lệnh ngừng bắn hiện nay kết thúc.

Nguồn TTXVN