Lan tỏa thanh âm nguồn cội giữa lòng Đất Tổ
Lễ hội văn hoá dân gian đường phố năm 2026 với chủ đề “Thanh âm nguồn cội” là một trong những điểm nhấn văn hoá đặc sắc trong khuôn khổ Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hoá - Du lịch Đất Tổ. Không chỉ đơn thuần là một sự kiện văn hóa, đây còn là nhịp cầu nối quá khứ ngàn năm với đời sống đương đại, nơi những giá trị cốt lõi của dân tộc được khơi nguồn và thắp sáng rực rỡ trong không gian mở rộng, tạo sự lan toả, ấn tượng trong lòng người dân và du khách.
Lễ hội văn hoá dân gian đường phố năm 2026 với chủ đề “Thanh âm nguồn cội” là một trong những điểm nhấn văn hoá đặc sắc trong khuôn khổ Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hoá - Du lịch Đất Tổ. Không chỉ đơn thuần là một sự kiện văn hóa, đây còn là nhịp cầu nối quá khứ ngàn năm với đời sống đương đại, nơi những giá trị cốt lõi của dân tộc được khơi nguồn và thắp sáng rực rỡ trong không gian mở rộng, tạo sự lan toả, ấn tượng trong lòng người dân và du khách.
Tiếng trống hội hào hùng hòa quyện cùng âm hưởng hiện đại đã mở màn cho một đêm hội đầy cảm xúc. Hơn 1.500 nghệ nhân và diễn viên quần chúng đến từ 148 xã, phường trong toàn tỉnh đã tề tựu, mang theo hơi thở của núi sông, của bản làng về giữa lòng đô thị Việt Trì.
Phú Thọ - vùng đất “núi bọc sông bao, sơn kỳ thủy tú” từ lâu đã được xem là cửa ngõ giao thoa văn hóa đặc biệt của khu vực miền Bắc. Với hơn 800 lễ hội truyền thống được trao truyền qua bao thế hệ, mỗi tấc đất nơi đây đều thấm đẫm những huyền tích về thuở hồng hoang.
“Thanh âm nguồn cội” chính là sự kết tinh của những di sản ấy, là dịp để hậu thế bái tạ tổ tiên và tôn vinh những giá trị văn hoá độc đáo mà cha ông đã dày công vun đắp.
Trong tâm khảm mỗi người dân Việt, biểu tượng Cha Rồng - Mẹ Tiên không chỉ là nhân vật thần thoại mà là lời nhắc nhớ về sự đoàn kết, chung một bọc trứng, chung một cội rễ. Ngược dòng thời gian về vùng đất Minh Nông xa xưa, khán giả được chứng kiến màn tái diễn Lễ hội Vua Hùng dạy dân cấy lúa.
Hình ảnh vị vua lội ruộng, tay cấy mạ cùng con dân không chỉ là một nghi thức, mà là biểu tượng của triết lý trị quốc bằng sự gần dân, coi trọng nông nghiệp là gốc rễ của quốc gia.
Và làm sao có thể thiếu được điệu Hát Xoan - Di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại. Những làn điệu mộc mạc, ngân vang giữa không gian lễ hội như lời cầu mong cho dân khang vật thịnh, là tiếng vọng bền bỉ từ quá khứ đang hồi sinh rực rỡ trong đời sống hôm nay.
Đêm hội càng trở nên lộng lẫy với sự xuất hiện của các cụm văn hóa mang đậm bản sắc vùng miền. Biểu tượng đại ngàn Tam Đảo là hình ảnh cây đa chín cội huyền thoại và Di tích quốc gia đặc biệt Tây Thiên.
Lễ hội “Chạy cày” xã Hoàng An với tinh thần khẩn trương “chạy thật nhanh, cấy thật nhanh” để kịp thúc quân đánh giặc đã tái hiện một thời kỳ hào hùng của lịch sử.
Cùng với đó, tiếng chiêng báu vật vang lên giữa lòng Đất Tổ như thanh âm kết nối đất trời với con người. Những nghệ nhân Mường mang theo sử thi “Đẻ đất, đẻ nước” và điệu múa “Mặt mẻ” hóm hỉnh, vừa mang lại tiếng cười vừa phê phán những thói hư tật xấu, bồi đắp thêm chiều sâu tâm hồn cho cộng đồng.
Tô điểm bằng sắc trắng hoa ban, rực rỡ hoa đào như tràn ngập phố phường. Nhịp điệu Keng Lóong của dân tộc Thái, tiếng Khèn Mông gọi bạn hay lễ hội cấp sắc của người Dao Tiền đã tạo nên một bức tranh đa sắc, hội nhập nhưng không hòa tan.
Điểm độc đáo của lễ hội năm nay chính là sự lồng ghép khéo léo giữa các giá trị cổ xưa và khát vọng vươn mình của vùng Đất Tổ. Bên cạnh biểu tượng đình làng cổ uy nghiêm là hình ảnh nhà máy, ống khói công nghiệp vươn cao, minh chứng cho một Phú Thọ đang bứt phá trong thời đại mới.
Lễ hội Trò Trám với phần trình diễn “Tứ dân chi nghiệp” không chỉ gợi lại 4 nghề: sĩ - nông - công - thương của thời phong kiến, mà còn gửi gắm thông điệp về sự trân trọng nghề nghiệp, xây dựng cuộc sống bền vững.
Trong khi đó, nghi lễ Kéo Song (kéo co ngồi) - Di sản văn hóa đã được UNESCO vinh danh lại biểu dương tinh thần thượng võ và sức mạnh đại đoàn kết của cư dân vùng sông nước.
Khi những bước chân diễu hành khép lại với ca khúc “Cùng nhau ta thắp sáng”, dư âm của đêm hội vẫn còn đọng lại sâu sắc trong lòng mỗi người tham dự. Lễ hội đường phố “Thanh âm nguồn cội” đã hoàn thành sứ mệnh là nhịp cầu nối các thế hệ, nơi những bài học về lòng yêu nước, lòng biết ơn được truyền tải sinh động và gần gũi nhất.
Sự hội tụ của 18 cụm văn hóa trong lễ hội năm nay không chỉ khẳng định sự phong phú, đa dạng của di sản tỉnh Phú Thọ, mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm gìn giữ “hồn cốt dân tộc” cho muôn đời sau.
Những thanh âm ấy, dù là tiếng trống, tiếng chiêng hay điệu Hát Xoan, hát văn, sẽ vẫn mãi là điểm tựa tinh thần vững chắc để người dân Đất Tổ tự tin vững bước trên hành trình hội nhập và phát triển.
Bài ảnh: Hồng Nhung
