Cập nhật: 15/11/2020 09:00 GMT+7

Mùa củ ấu trên đất Quân Khê

Củ ấu nổi bồng bềnh trên mặt ruộng.

PTĐT - Không phải sơn hào hải vị, củ ấu sừng trâu với vỏ ngoài đen nâu, bên trong trắng nõn được biết đến như một món ăn vặt đậm chất thôn quê dân dã với mùi thơm trong trẻo, vị ngọt mát khiến nhiều người phải “nghiện”. Thời điểm cuối thu đầu đông cũng là mùa thu hoạch củ ấu...

Trong tiết trời se lạnh của những ngày cuối thu, vượt quãng đường gần 80km từ thành phố Việt Trì, tôi về xã Quân Khê, huyện Hạ Hòa “thủ phủ” của củ ấu sừng trâu. Những tia nắng bắt đầu chiếu đến mái hiên cũng là lúc tôi đặt chân đến nhà ông Nguyễn Đức Tuyển, người có tiếng trong xã về diện tích cũng như sản lượng củ ấu. Chén trà nóng vừa pha bốc hơi nghi ngút, ngồi trên sập tre cổ đã bạc màu theo năm tháng, ở cái tuổi 70 dáng người gầy gò với làn da rám nắng đậm màu chân chất của người nông dân bán lưng cho đất bán mặt cho trời, ông Tuyển hồi tưởng lại những ngày đầu tiên mang củ ấu về ruộng nhà bắt đầu gieo trồng. Trải qua gần 40 năm, bên cạnh cây lúa, củ ấu đã trở thành nguồn thu nhập chính đảm bảo cuộc sống của gia đình ông cũng như nhiều gia đình khác, góp phần cải thiện kinh tế ở vùng quê nghèo Quân Khê. Ông bồi hồi chia sẻ: “Từ 1 sào ruộng thử nghiệm ban đầu sau đó mở rộng dần sang toàn bộ diện tích ruộng của gia đình và mướn thêm ruộng của anh em trong nhà, hàng năm đúng vào ngày 7 tháng 5 âm lịch thì gia đình bắt đầu xuống giống và đến tháng 9 sẽ được thu hoạch những tải ấu đầu tiên. Nhờ cây ấu gia đình đã bớt đói nghèo và đủ để trang trải nuôi nấng con cái trưởng thành như ngày hôm nay”.

Hơi ấm chén chè đã ngấm vào người xua tan cái lạnh sau quãng đường xa, ông Tuyển đưa tôi ra khu ruộng nhiều ấu nhất của bà con trong xã, xa xa đã thấp thoáng vài người nông dân thu hoạch củ ấu đầu mùa. Nhờ lượng nước dồi dào từ sông Thao chảy vào mang theo lượng lớn phù sa nên tạo nguồn dinh dưỡng tốt cho ấu phát triển, hàng chục năm nay người nông dân ở Quân Khê đã duy trì giống và trồng đúng vụ. Ấu không mọc quá sâu mà nổi bồng bềnh trên mặt ruộng, lá ấu mọc thành từng chùm màu xanh đậm, nở kín ruộng. Những ngày ấu đơm hoa, ra củ và buông những chùm củ đỏ au dưới bùn nước là tín hiệu mừng của người trồng ấu để có được một mùa ấu như mong đợi.

Hồ hởi vác rổ ấu đầy ắp vẫn đang rớt nước ướt đẫm trên vai, anh Đạt - người cũng đã gắn bó nhiều năm với cây ấu không giấu được niềm vui khi “thành quả” đầu tiên sau gần 5 tháng gieo trồng đã cho thu hoạch. Với anh, lúc nông nhàn nhờ trồng ấu và đi thu hoạch ấu thuê, đã cải thiện được phần nào kinh tế của gia đình để vợ chồng anh nuôi 2 con nhỏ ăn học đầy đủ. Chân tay vẫn lấm lem bùn, anh Đạt say mê kể về cây ấu cũng như kinh nghiệm học hỏi được từ các “bô lão” trồng ấu để đạt được năng suất cao nhất, điều quan trọng nhất để có được vụ ấu bội thu đó là khi ấu chín hàng loạt phải theo dõi sát sao để tránh ốc bươu vàng và chuột đồng phá hoại.

Được nghe, được tận mắt thấy những cánh đồng ấu xanh ngắt ngút tầm mắt mới cảm nhận được sự yên bình của một vùng quê, khác xa với những hối hả, tấp nập của cuộc sống hàng ngày nơi phố, thị. Tại căn bếp nhà ông Tuyển, sau khi được rửa sạch bùn đất, trên chiếc bếp củi đang nỏ lửa nồi củ ấu ngập nước được bắc lên, chỉ chừng 30 phút củ ấu từ màu đỏ đã chuyển dần thành màu đen cũng là lúc ấu đã chín. Vỏ ấu vẻ ngoài đen nhưng bên trong lại trắng ngần thơm thảo. Ấu dường như cũng giống như những người nông dân lam lũ, với vẻ bề ngoài khắc khổ nhưng chứa tấm lòng bao dung, thuần hậu. Ngồi bên những rổ ấu còn nóng hổi, tỏa ra từng làn khói mỏng, ông Tuyển nhắc lại “chuyện đời xưa”, những lúc mùa màng thất bát, đói kém, củ ấu cũng được dùng thay cơm, cháo như các loại khoai, đậu, khi cuộc sống đã đủ đầy, củ ấu vẫn hiện hữu trên bàn ăn của các gia đình như một món ăn vặt đậm đà hương vị của quê hương.

Từ món ăn dân dã không được nhiều người chú ý trước đây, củ ấu nay đã trở thành món ăn “đặc sản” nhất là với người trẻ ở thành phố, một món quà quê hương, mộc mạc mà thanh cao.

Giang Ngân


Giang Ngân

Các tin đã đưa

Về thị xã Phú Thọ thưởng thức bánh tai

Về thị xã Phú Thọ thưởng thức bánh tai
2020-05-10 07:44:21

PTĐT - Thị xã Phú Thọ với bề dày lịch sử truyền thống lâu đời cùng nét văn hóa ẩm thực đa dạng được ví như chiếc cúc áo vàng đính trên dải lụa ven sông Thao ...

Bánh sắn – món quà quê

Bánh sắn – món quà quê
2020-04-17 16:08:24

PTĐT - Bánh sắn là món quà quê với hương vị dân dã, khơi gợi ký ức tuổi thơ của nhiều người con Đất Tổ. Bánh sắn có thể làm từ bột củ sắn tươi hoặc bột sắn khô. Hầu hết người...

Đậm đà hương vị thịt chua

Đậm đà hương vị thịt chua
2020-01-20 08:06:46

PTĐT - Xã Võ Miếu, huyện Thanh Sơn nơi tập trung khá đông đồng bào dân tộc Mường sinh sống nên vẫn lưu giữ nhiều nét văn hóa độc đáo cả trong lối sinh hoạt thường ngày, phong...

Hội thi nấu ăn hưởng ứng ngày Gia đình Việt Nam

Hội thi nấu ăn hưởng ứng ngày Gia đình Việt Nam
2019-06-27 14:14:15

PTĐT - Ngày 27-6, huyện Thanh Sơn tổ chức hội thi nấu ăn hưởng ứng ngày Gia đình Việt Nam 28/6 với chủ đề “Bữa cơm gia đình - Bản sắc văn hóa dân tộc Mường”, hướng tới đề án...

Gói trọn tình quê trong từng chiếc bánh

Gói trọn tình quê trong từng chiếc bánh
2018-11-13 10:42:46

PTĐT- Xã Hùng Lô, thành phố Việt Trì từ lâu đã được biết đến với nghề làm bún, bánh truyền thống. Không biết có từ khi nào nhưng với nhiều người dân Hùng Lô, làm bánh không chỉ...

Món ngon làng Sỏi

Món ngon làng Sỏi
2018-07-28 09:18:45

PTĐT-Người dân xã Thạch Sơn, huyện Lâm Thao từ bao đời nay luôn gọi làng quê mình với cái tên vừa lạ vừa thân thương dù không biết tên ấy có tự khi nào, chỉ biết rằng qua bao thế hệ...

Độc đáo Bánh trứng kiến của người Mường

Độc đáo Bánh trứng kiến của người Mường
2018-04-14 07:49:14

PTĐT- Cứ độ tháng 2, tháng 3 âm lịch, cây cối đương mùa đơm hoa, kết quả cũng là lúc những tổ kiến trên cây bắt đầu chắc trứng; đó cũng là lúc đồng bào Mường vào rừng tìm trứng...

Tin liên quan

Gợi ý

Tin địa phương

Xem thêm Thành phố Việt Trì

Thời tiết

POWERED BY
Việt Long