Tỉnh táo trước tin giả, trách nhiệm với từng lượt chia sẻ

Thông tin sai sự thật, nội dung xuyên tạc, hình ảnh và video bị cắt ghép, giả mạo có thể lan truyền nhanh chóng trên không gian mạng, gây hoang mang dư luận, ảnh hưởng đến uy tín của tổ chức, cá nhân và tình hình an ninh, trật tự. Trước thực tế đó, mỗi người dân cần nâng cao cảnh giác, chủ động kiểm chứng thông tin và có trách nhiệm với từng lượt bình luận, chia sẻ trên mạng xã hội.

Chủ động phòng ngừa từ sớm

Theo Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh, thời gian gần đây, trên Facebook xuất hiện một số hội, nhóm như “Con ghét bố mẹ”, thu hút sự tham gia của nhiều người, trong đó có thanh thiếu niên, học sinh. Một số nhóm có xu hướng chia sẻ nội dung tiêu cực, khơi gợi tâm lý bất mãn, làm gia tăng mâu thuẫn giữa cha mẹ và con cái, tiềm ẩn nguy cơ tác động tiêu cực đến nhận thức, tâm lý và hành vi của người trẻ.

Công an xã Tân Lạc ký kết thực hiện kế hoạch bảo đảm an toàn trường học, phòng ngừa, phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật tại Trường THCS Tân Lạc.

Trước tình hình đó, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao phối hợp với Công an các địa phương triển khai các biện pháp rà soát, phát hiện, đấu tranh và gỡ bỏ 3 hội, nhóm trên Facebook, trong đó có các nhóm: “Lời con muốn nói”, “Con muốn nói”. Các nhóm này có xu hướng hoạt động tương tự nhóm “Con ghét bố mẹ”, tiềm ẩn nguy cơ lan truyền quan điểm tiêu cực, ảnh hưởng đến mối quan hệ gia đình.

Trước đó, qua công tác nắm tình hình trên không gian mạng, lực lượng chức năng phát hiện hơn 200 trường hợp trên địa bàn tỉnh theo dõi, bình luận, chia sẻ nội dung trên hệ thống trang “thoibao.de” của Lê Trung Khoa (sinh năm 1971, quốc tịch Việt Nam, hiện sống tại Cộng hòa Liên bang Đức), người đang bị Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an truy nã về tội “Làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”.

Trên cơ sở rà soát, Công an tỉnh đã chỉ đạo Công an các xã, phường xác minh, làm việc với những trường hợp liên quan. Qua xác minh, lực lượng chức năng xác định 90 trường hợp có hành vi cổ vũ, chia sẻ, bình luận, góp phần lan truyền thông tin xấu, độc. Công an tỉnh đã làm việc với 70 trường hợp. Phần lớn những người này cho biết việc tương tác với các nội dung trên xuất phát từ sự tò mò, thiếu hiểu biết.

Sau khi được tuyên truyền, giải thích các quy định của pháp luật, những trường hợp được làm việc đã nhận thức rõ hơn về hành vi của mình, tự nguyện gỡ bỏ bình luận, chấm dứt theo dõi các trang, kênh liên quan và cam kết không tái phạm.

Những kết quả trên cho thấy vai trò quan trọng của công tác nắm tình hình, phát hiện, xử lý thông tin vi phạm trên không gian mạng, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người dân trong tiếp nhận và chia sẻ thông tin.

Mỗi người dân có trách nhiệm ngăn chặn tin giả

Không gian mạng là môi trường mở, nơi mỗi người vừa tiếp nhận, vừa có thể tạo ra và lan truyền thông tin. Vì vậy, bên cạnh vai trò của cơ quan chức năng, mỗi người dân cần chủ động nhận diện, kiểm chứng và ngăn chặn thông tin sai sự thật.

Công an xã Đồng Lương tuyên truyền kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn, phòng, chống lừa đảo trực tuyến cho học sinh.

Trước hết, khi tiếp cận thông tin có nội dung gây sốc, kích động, tạo tâm lý hoang mang hoặc có dấu hiệu bất thường, người dùng cần bình tĩnh, không vội tin tưởng hay chia sẻ. Cần kiểm tra nguồn đăng tải, danh tính người cung cấp, thời điểm xuất hiện và đối chiếu với thông tin từ các cơ quan báo chí, tổ chức có thẩm quyền. Với hình ảnh, video, cần cảnh giác trước khả năng nội dung đã bị chỉnh sửa, cắt ghép hoặc sử dụng sai bối cảnh.

Khi chưa có đủ căn cứ xác định tính xác thực, người dùng không nên bình luận theo cảm tính, khẳng định thông tin chưa được kiểm chứng hoặc tiếp tục phát tán nội dung đó. Dừng lại trước một lượt chia sẻ tưởng chừng đơn giản nhưng có thể góp phần ngăn chặn đáng kể nguy cơ tin giả lan rộng.

Theo Nghị định số 328/2026/NĐ-CP của Chính phủ về phòng, chống tin giả, tin sai sự thật, có hiệu lực từ ngày 5/10/2026, việc tiếp nhận tin báo, tố giác, phản ánh được thực hiện thông qua ứng dụng VNeID và các kênh khác theo quy định. Khoản 2 Điều 13 của Nghị định quy định việc báo tin, tố giác, phản ánh thông tin có dấu hiệu giả, sai sự thật thông qua liên hệ trực tiếp, đường dây nóng, cổng thông tin điện tử của các cơ quan, bộ, ban, ngành, ứng dụng VNeID hoặc gửi văn bản đến cơ quan, tổ chức theo quy định của pháp luật.

Khi phát hiện nội dung có dấu hiệu vi phạm, người dân nên lưu giữ đường dẫn, hình ảnh, thời điểm đăng tải và các tài liệu liên quan; trình bày rõ nội dung, nguồn phát hiện khi phản ánh đến cơ quan có thẩm quyền. Việc xác minh, kết luận và xử lý phải được thực hiện đúng trình tự, thẩm quyền, tránh dựa trên suy đoán hoặc đánh giá chủ quan...

Phòng, chống tin giả không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan chức năng mà còn bắt đầu từ ý thức, trách nhiệm của mỗi người khi tiếp nhận và chia sẻ thông tin. Tỉnh táo khi tiếp nhận, thận trọng khi chia sẻ, khách quan khi phản ánh chính là những hành động thiết thực để hạn chế tin giả, góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh và có trách nhiệm.

Quỳnh Chi