Phòng ngừa thuốc lá cho học sinh dân tộc thiểu số

Thời gian qua, Trường Phổ thông dân tộc nội trú (PTDTNT) THPT Hòa Bình triển khai nhiều giải pháp thiết thực, kết hợp giữa kỷ luật nội trú, giáo dục trải nghiệm thực tế và mô hình tự quản sinh động nhằm giúp học sinh dân tộc thiểu số nâng cao nhận thức, chủ động nói không với thuốc lá.

Cán bộ Trường Phổ thông dân tộc nội trú THPT Hòa Bình tuyên truyền, giáo dục học sinh những quy định của nhà trường và tác hại của thuốc lá.

Hiện nay, Trường PTDTNT THPT Hòa Bình nuôi dưỡng, đào tạo 836 học sinh nội trú, đa phần là con em đồng bào dân tộc thiểu số trong vùng. Rời xa gia đình để bước vào cuộc sống tập thể ở ký túc xá, các em phải đối mặt với nhiều bỡ ngỡ. Sự thay đổi môi trường sống, tâm lý tò mò tuổi mới lớn và mong muốn chứng tỏ bản thân là những kẽ hở dễ bị các thói quen xấu xâm nhập. Đa số học sinh đều có ý thức rèn luyện tốt, tuy nhiên, tâm lý tò mò về thuốc lá ở một bộ phận học sinh nam rất cần tăng cường quản lý.

Thầy giáo Đặng Tuấn Sơn - Hiệu trưởng nhà trường chia sẻ, ở lứa tuổi thanh thiếu niên, nhiều hành vi của học sinh chỉ mang tính bột phát hoặc bị kích thích bởi yếu tố mới lạ. Nhất là sự xuất hiện của thuốc lá điện tử với thiết kế đa dạng, dễ giấu giếm và được rao bán tràn lan trên mạng xã hội đã tạo nên những thách thức cho các nhà trường. Nếu chỉ áp dụng kiểm tra máy móc, hiệu quả sẽ không cao, thậm chí còn kích thích sự lén lút. Do vậy, nhà trường xác định công tác quản lý phải đi liền với giáo dục nhân văn, phối hợp chặt chẽ giữa Ban Giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm, lực lượng quản sinh và phụ huynh. Mục tiêu lớn nhất không phải là phạt, mà là tuyên truyền để các em tự giác điều chỉnh hành vi.

Mỗi năm học mới, khi đón nhận học sinh lớp 10 vừa nhập trường, công tác kiểm soát nội trú lại được “kích hoạt” ở mức cao nhất. Thầy Bùi Văn Quý - cán bộ quản lý học sinh nội trú của nhà trường cho biết, đối với học sinh từ các bản làng vùng cao, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn xuống trường, việc bám sát sinh hoạt hàng ngày là vô cùng quan trọng. Trong những năm qua, nhà trường chưa phát hiện học sinh hút thuốc lá điếu hay thuốc lá điện tử. Tuy nhiên, nhờ sự chủ động ngay từ đầu khóa, nhà trường đã kịp thời ngăn chặn biểu hiện tò mò sử dụng thuốc lào với điếu cày tự chế của một số em lớp 10, trong khi khối 11 và 12 nền nếp đã ổn định. Khi phát hiện học sinh vi phạm, quản sinh và giáo viên chủ nhiệm sẽ trò chuyện, yêu cầu viết bản tường trình, cam kết và trao đổi trực tiếp với gia đình.

Điểm đặc biệt trong phương pháp giáo dục tại đây là việc trao cho học sinh cơ hội tự sửa chữa lỗi lầm thông qua rèn luyện thực tế, thay vì hình thức kỷ luật làm tổn thương tự trọng, nhà trường phân công các em vi phạm tham gia lao động tập thể. Quá trình này giúp các em nhận thức sâu sắc về trách nhiệm của bản thân. Bên cạnh sự sâu sát của thầy cô, yếu tố then chốt tạo nên thành công là việc phát huy tối đa vai trò tự quản của học sinh thông qua Đội Cờ đỏ và Đội Xung kích. Em Đỗ Lâm Tùng - học sinh nội trú khối lớp 10, quê ở xã Tân Mai chia sẻ, trước đây ở phòng nội trú có bạn từng tò mò hút thuốc lào, đã phải lên trình bày với Ban Giám hiệu, nộp bản kiểm điểm và bản cam kết không tái phạm. Nhìn vào đó, chúng em càng nhận thức rõ hơn về quy định nghiêm khắc của nhà trường để tự giác chấp hành.

Không dừng lại ở quản lý, công tác tuyên truyền phòng, chống tác hại của thuốc lá được triển khai sâu rộng. Nhà trường lồng ghép nội dung này vào môn Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp, Sinh học, Giáo dục và Pháp luật, cùng các hoạt động Đoàn... Hệ thống phát thanh cũng thường xuyên truyền tải các bài viết cảnh báo tác hại của thuốc lá điếu, thuốc lá điện tử. Nhà trường sẽ tiếp tục đổi mới hình thức tuyên truyền, giáo dục thông qua các cuộc thi tiểu phẩm và mời chuyên gia y tế trò chuyện trực tiếp. Qua đó bồi đắp cho học sinh những kiến thức về tác hại của thuốc lá, để các em tự tin nói không với thuốc lá.

Hồng Trung