Tăng cường giáo dục STEM: Hướng tới đổi mới thực chất trong dạy và học

Bộ học liệu STEM, tiêu biểu là cuốn “Hướng dẫn Xây dựng Kế hoạch bài dạy STEM dành cho giáo viên trung học cơ sở” với 13 bài mẫu đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt sử dụng trên toàn quốc.

Các học sinh trình diễn mô hình STEM tại sự kiện. Ảnh: PV/Vietnam+

Sau 5 năm triển khai, dự án “Tăng cường giáo dục khoa học tại Việt Nam giai đoạn 2021–2025” đã góp phần hình thành mô hình giáo dục STEM bài bản, có khả năng nhân rộng, phù hợp với định hướng đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.

Đây là đánh giá của lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo tại lễ tổng kết dự án “Tăng cường giáo dục khoa học tại Việt Nam giai đoạn 2021–2025” do đơn vị này phối hợp với Tổ chức Kenan Foundation Asia tổ chức hôm nay, 16/1, tại Hà Nội.

Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng cho hay một trong những điểm nổi bật của dự án là đã xây dựng được cơ chế phối hợp bài bản, chặt chẽ giữa cơ quan quản lý nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp đồng thời thiết lập quy trình triển khai, giám sát và đánh giá rõ ràng, bảo đảm tính thực chất, tránh hình thức, phong trào.

Dự án cũng đã chuẩn hóa và chuyển giao thành công bộ học liệu STEM, tiêu biểu là cuốn “Hướng dẫn Xây dựng Kế hoạch bài dạy STEM dành cho giáo viên trung học cơ sở” với 13 bài mẫu được Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt sử dụng trên phạm vi toàn quốc, tạo nền tảng quan trọng để nhân rộng mô hình giáo dục STEM một cách thống nhất.

Song song với việc phát triển học liệu, dự án đặc biệt chú trọng xây dựng đội ngũ giáo viên nòng cốt. Đến nay, 489 giáo viên đã được nâng cao năng lực giảng dạy STEM thông qua các khóa tập huấn và sinh hoạt chuyên môn; hơn 1.500 giáo viên nòng cốt được hình thành tại các địa phương. Những đội ngũ nhà giáo này đã đóng vai trò là lực lượng hạt nhân lan tỏa phương pháp dạy học mới trong nhà trường.

Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng phát biểu. Ảnh: PV/Vietnam+

Thông qua hệ thống học liệu và đổi mới phương pháp dạy học, dự án đã góp phần hình thành tư duy khoa học, khơi dậy đam mê sáng tạo cho học sinh. “Qua các hoạt động trải nghiệm, nghiên cứu và vận dụng kiến thức vào thực tiễn, học sinh từng bước hình thành nền tảng kỹ năng thiết yếu của công dân thế kỷ XXI, như tư duy phản biện, sáng tạo, khả năng giải quyết vấn đề và tinh thần tự học,” ông Thưởng nhấn mạnh.

Đánh giá về ý nghĩa của chặng đường 5 năm, ông Richard Bernhard, Trưởng Đại diện Kenan Foundation Asia tại Việt Nam cho rằng dấu mốc này thể hiện cam kết bền bỉ của Kenan đối với công cuộc đổi mới giáo dục tại Việt Nam. Việc chuyển các định hướng chính sách thành những hoạt động cụ thể, hiệu quả trong lớp học, dự án đã chứng minh rằng những nỗ lực được dẫn dắt bởi chính đội ngũ địa phương hoàn toàn có thể giúp STEM trở thành một phần tự nhiên của giáo dục phổ thông. “Khi giáo viên và nhà trường được trao quyền và trang bị đầy đủ năng lực, giáo dục STEM có thể phát triển một cách hệ thống và bền vững,” ông Richard Bernhard nói.

Từ góc độ doanh nghiệp đồng hành, ông Michael Nguyễn, Giám đốc Quốc gia Boeing Việt Nam, cho rằng thực tiễn triển khai dự án trong 5 năm qua cho thấy việc đầu tư sớm và dài hạn cho giáo dục STEM có thể tạo ra những tác động rõ rệt.

Theo ông, giáo dục STEM không chỉ phục vụ mục tiêu giáo dục trước mắt mà còn là nền tảng quan trọng cho việc phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế dựa trên khoa học và công nghệ. “Boeing cam kết tiếp tục đồng hành cùng các đối tác tại Việt Nam, góp phần chuẩn bị cho thế hệ trẻ những kỹ năng cần thiết để thích ứng và dẫn dắt tương lai,” ông Michael Nguyễn nhấn mạnh.

Theo kế hoạch, Dự án triển khai tại 88 trường trung học cơ sở, tiếp cận trực tiếp khoảng 46.000 học sinh. Tuy nhiên, trên thực tế, thông qua hiệu ứng lan tỏa trong hệ thống giáo dục, tác động của dự án đã mở rộng tới hàng trăm nghìn học sinh, góp phần hình thành phong trào học tập STEM tích cực trong nhà trường.

Hội nghị tổng kết được xem là dịp quan trọng để các bên liên quan đánh giá khách quan kết quả đạt được, rút ra bài học kinh nghiệm, từ đó định hướng triển khai trong giai đoạn tiếp theo. Lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo đề nghị các địa phương tiếp tục chủ động rà soát, đầu tư phù hợp điều kiện thực tiễn, tránh chạy theo mô hình hình thức, “thời thượng” nhưng thiếu chiều sâu và tính bền vững.

Với nền tảng đã được xây dựng trong 5 năm qua, dự án “Tăng cường giáo dục khoa học tại Việt Nam” được kỳ vọng sẽ tiếp tục đóng góp thiết thực cho mục tiêu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, hướng tới phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước trong giai đoạn tới.

Nguồn Vietnam+