Lễ hội Đánh cá suối truyền thống - điểm hẹn văn hoá, gắn kết cộng đồng
Diễn ra trong 3 ngày (14 - 16/5), Lễ hội Đánh cá suối truyền thống xã Toàn Thắng năm 2026 với chủ đề “Suối nguồn Toàn Thắng - Hội tụ du lịch, gắn kết cộng đồng” đã trở thành điểm hẹn văn hóa thu hút hàng nghìn người dân và du khách thập phương. Lễ hội năm nay ghi dấu ấn sâu đậm bởi tinh thần gắn kết cộng đồng, khát vọng phát triển du lịch sinh thái và khẳng định ý thức gìn giữ, bảo tồn di sản của dân tộc.
Diễn ra trong 3 ngày (14 - 16/5), Lễ hội Đánh cá suối truyền thống xã Toàn Thắng năm 2026 với chủ đề “Suối nguồn Toàn Thắng - Hội tụ du lịch, gắn kết cộng đồng” đã trở thành điểm hẹn văn hóa thu hút hàng nghìn người dân và du khách thập phương. Lễ hội năm nay ghi dấu ấn sâu đậm bởi tinh thần gắn kết cộng đồng, khát vọng phát triển du lịch sinh thái và khẳng định ý thức gìn giữ, bảo tồn di sản của dân tộc.
Lễ hội Đánh cá suối truyền thống được địa phương duy trì tổ chức hằng năm.
Từ lúc ánh bình minh vừa ló rạng, không khí tại khu vực sân lễ hội xóm Tân Lập cùng các khoang suối như Khoang Lở, Khoang Tló đã rộn ràng. Âm thanh vang vọng của tiếng trống hòa quyện cùng tiếng chiêng Mường lúc trầm, lúc bổng, thức tỉnh cả không gian núi rừng. Từng dòng người đổ về mỗi lúc một đông, nhuộm thắm các ngả đường bằng sắc màu rực rỡ của những bộ trang phục truyền thống, báo hiệu những ngày hội sôi động.
Chương trình nghệ thuật đặc sắc tái hiện nguồn gốc của Lễ hội Đánh cá suối truyền thống.
Ngược dòng thời gian về thuở “đẻ đất, đẻ nước”, vùng đất Lỗ Sơn xưa, nay thuộc các xóm Chiềng Đồi, Đồi Bệ, Tân Lập của xã Toàn Thắng chính là nơi ghi dấu công lao lớn của gia đình ông Hun, chàng Hin và bà Ưới Lục.
Theo lời kể truyền đời của các bậc cao niên, đây là những vị tiền nhân đã có công khai phá ruộng đồng, đắp đập, đào mương, sáng tạo ra guồng nước và hướng dẫn bà con trồng lúa nước, đánh bắt cá suối để xây dựng cuộc sống định cư bền vững.
Để tỏ lòng tri ân sâu sắc, Nhân dân từ bao đời nay đã tôn kính ba vị làm Thành hoàng làng và lập miếu thờ tại Khoang Lở. Từ đó, cứ mỗi độ tiết trời chuyển từ Xuân sang Hạ, khi những cánh đồng lúa đã bén rễ xanh tốt, người dân lại cùng nhau mở hội đánh cá suối tập thể để cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, bản làng no ấm, hạnh phúc.
Màn diễn sướng mo ca ngợi công lao của các vị Thành hoàng.
Bắt đầu chuỗi hoạt động từ ngày 14/5, phần lễ được tổ chức vô cùng trang nghiêm tại miếu thờ với các nghi thức cúng Thành hoàng, cảm tạ hà bá, thần linh. Ngay sau diễn văn khai mạc, tiếng trống hội chính thức vang lên, mở đầu cho những ngày lễ hội hấp dẫn. Điểm nhấn tâm linh chính là màn diễn xướng mo ca ngợi công lao của các vị Thành hoàng, tiếp đó là nghi thức hạ bè và quăng mẻ chài đầu tiên khai hội.
Đồng chí Cao Viết Đồng - Phó Bí thư Thường trực Đảng uỷ xã Toàn Thắng quăng mẻ chài đầu tiên, thu về những con cá suối lớn.
Khoảnh khắc được mong chờ và tạo nên sự bùng nổ cảm xúc chính là lúc thực hiện nghi thức quăng mẻ chài đầu tiên. Giữa tiếng chiêng ngân vang cổ vũ náo động cả hai bên bờ suối, hình ảnh đồng chí Cao Viết Đồng - Phó Bí thư Thường trực Đảng uỷ xã vững vàng trên chiếc bè mảng, quăng một mẻ chài tuyệt đẹp, tung lưới trên mặt nước Khoang Lở đã thu hút mọi ánh nhìn.
Khi mẻ lưới được kéo lên, những con cá suối lớn, khỏe mạnh quẫy đuôi lấp lánh dưới ánh nắng trong tiếng reo hò phấn khởi, vang dội của hàng nghìn người dân và du khách. Những con cá đầu tiên này được trân trọng dâng lên miếu thờ, thể hiện lòng thành kính đối với thần linh, tổ tiên, tạo nên ấn tượng thị giác tuyệt vời, linh thiêng và may mắn cho tất cả những ai chứng kiến.
Lễ hội đã thu hút đông đảo người dân, du khách tham quan, trải nghiệm.
Không khí lễ hội càng lúc càng trở nên sôi động với chương trình hòa tấu của 200 chiếc chiêng Mường, tạo nên âm thanh hùng tráng, vang vọng giữa đại ngàn. Các hoạt động thi tài dân gian diễn ra liên tục, lôi cuốn đông đảo người tham gia như thi chèo bè mảng, thi quăng chài, bắn nỏ, kéo co, bơi, bóng chuyền.
Những đôi tay khéo léo của các nghệ nhân cũng được phô diễn qua hội thi đan lát dụng cụ đánh bắt cá truyền thống và hội thi chế biến ẩm thực dân tộc đầy hương vị. Không gian văn hóa càng thêm đậm đà với những tiết mục hát đối giao duyên, dân ca Mường ngọt ngào, sâu lắng, kết nối những tâm hồn đồng điệu.
Tham dự lễ hội, chị Hoàng Thị Hương, du khách đến từ Hà Nội hào hứng chia sẻ: Tôi choáng ngợp bởi không gian văn hóa đậm đà bản sắc nơi đây. Đặc biệt, khoảnh khắc mẻ chài đầu tiên bắt được những con cá to giữa tiếng reo hò của hàng nghìn người và tiếng chiêng, trống vang rền thực sự là một trải nghiệm tuyệt vời. Sự thân thiện, mến khách và những món ăn truyền thống khiến tôi chắc chắn sẽ quay lại Toàn Thắng vào những mùa lễ hội sau.
Trong khuôn khổ lễ hội có nhiều hoạt động phong phú, hấp dẫn.
Không chỉ dừng lại ở các hoạt động vui chơi giải trí, Lễ hội Đánh cá suối truyền thống năm 2026 còn ghi dấu ấn bằng một nét mới mang tính thời đại: Gắn kết chặt chẽ các hoạt động văn hóa với công tác bảo vệ môi trường sinh thái và tái tạo nguồn lợi thủy sản tự nhiên. Chính quyền địa phương đã tổ chức thả cá giống tại khu vực Khoang Lở nhằm tái tạo nguồn lợi tự nhiên.
Suốt những ngày diễn ra lễ hội, các khu trưng bày nông sản, sản phẩm thủ công truyền thống của 22 xóm trên địa bàn xã luôn tấp nập các TikToker, YouTuber và người dân tham quan, mua sắm với các sản vật đặc trưng như măng rừng, rau đồ, rau sạch, rượu cần, cá suối, mở ra cơ hội quảng bá hình ảnh quê hương trên các nền tảng số.
Đánh giá về ý nghĩa cốt lõi của lễ hội, đồng chí Nguyễn Vũ Hùng - Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Toàn Thắng nhấn mạnh: Chủ đề “Suối nguồn Toàn Thắng - Hội tụ du lịch, gắn kết cộng đồng” thể hiện khát vọng xây dựng quê hương phát triển trên nền tảng gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc Mường. Thông qua lễ hội, xã tiếp tục tuyên truyền sâu rộng tới các tầng lớp Nhân dân về ý thức bảo vệ môi trường sinh thái, gìn giữ nguồn nước và bảo tồn tài nguyên thiên nhiên. Sự thành công của lễ hội năm 2026 chính là tiền đề quan trọng để địa phương tiếp tục đẩy mạnh quảng bá, đưa văn hóa Mường đặc sắc đến với bạn bè gần xa.
Lễ hội đã khép lại nhưng dư âm vang vọng của tiếng chiêng Mường, hình ảnh mẻ chài khai hội đầy may mắn của lãnh đạo xã và lòng hiếu khách của người dân Toàn Thắng chắc chắn sẽ còn đọng lại mãi trong tâm trí của mỗi du khách thập phương, trở thành động lực lớn để bảo tồn một nét đẹp văn hóa truyền thống giữa xã hội hiện đại.
Hương Lan
