Đại Đồng đưa kỹ năng số đến gần người dân

Buổi tối ở xã Đại Đồng, nhà văn hóa xóm trở thành “lớp học” đặc biệt. Người dân mang theo điện thoại thông minh, căn cước công dân đến lớp học để các thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng hướng dẫn sử dụng tiện ích số cần thiết. Những buổi hướng dẫn được tổ chức tại nhà văn hóa đã đưa phong trào “Bình dân học vụ số” đến gần hơn từng nhóm dân cư.

Đưa “lớp học số” về gần dân

Sau khi sắp xếp, sáp nhập các khu dân cư, xã Đại Đồng kiện toàn 24 Tổ công nghệ số cộng đồng tại 24 xóm. Mỗi tổ là một đầu mối đưa kiến thức, kỹ năng số đến gần người dân, nhất là người cao tuổi, người khuyết tật, hộ nghèo, hộ cận nghèo, đối tượng bảo trợ xã hội và những người ít có điều kiện tiếp cận công nghệ.

Công an xã Đại Đồng hướng dẫn người lao động tại cơ sở may trên địa bàn xã thực hành kỹ năng số.

Để lực lượng này có thể hỗ trợ người dân, xã tổ chức tập huấn cho 120/120 thành viên. Nội dung tập trung vào sử dụng dịch vụ công trực tuyến, tài khoản định danh điện tử VNeID, Sổ sức khỏe điện tử, nền tảng “Bình dân học vụ số”; kỹ năng bảo đảm an toàn thông tin, nhận diện và phòng tránh lừa đảo trên không gian mạng. Sau tập huấn, các thành viên sẽ trực tiếp hướng dẫn từng nhóm đối tượng theo nhu cầu thực tế.

Cùng với tuyên truyền qua văn bản, loa truyền thanh hoặc các nhóm Zalo, hoạt động phổ cập kỹ năng số cũng được đưa về nhà văn hóa xóm. Các buổi hướng dẫn được bố trí vào buổi tối để người dân thuận tiện tham gia. Điện thoại của người học trở thành phương tiện thực hành. Thành viên tổ công nghệ chỉ cách tìm ứng dụng, đăng nhập tài khoản, nhận mã xác thực và sử dụng từng tiện ích.

Hoạt động phổ cập còn được lồng ghép trong các cuộc họp xóm, sinh hoạt của Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Người cao tuổi và Đoàn Thanh niên. Cách hỗ trợ “người biết hướng dẫn người chưa biết” từng bước tạo thêm những hạt nhân công nghệ ngay trong từng gia đình.

Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã, cán bộ được bố trí trực tiếp hướng dẫn người dân đăng nhập VNeID, nộp hồ sơ, thanh toán trực tuyến, tra cứu tình trạng và kết quả giải quyết thủ tục hành chính. Đến tháng 9/2026, Trung tâm đã hỗ trợ 3.468 lượt công dân; tỷ lệ hồ sơ nộp trực tuyến đạt 100%, số hóa đầu vào đạt 95%, cấp kết quả điện tử và số hóa kết quả giải quyết thủ tục hành chính đều đạt 100%. Những kết quả trên cho thấy dịch vụ công đã được chuyển mạnh lên môi trường số.

Thu hẹp khoảng cách số

Theo đồng chí Bùi Anh Quốc Vương - Phó Chủ tịch UBND xã, tính đến tháng 9, xã có 20.762/22.567 người trong độ tuổi trưởng thành có tri thức cơ bản về chuyển đổi số, kỹ năng số và sử dụng được thiết bị thông minh, đạt tỷ lệ 92%. Đây là kết quả đáng ghi nhận trong điều kiện xã miền núi, dân cư phân tán, khả năng tiếp cận công nghệ giữa các nhóm dân cư còn chênh lệch.

Tuy nhiên, mức độ sử dụng từng tiện ích cụ thể chưa đồng đều. Toàn xã có 7.878/18.577 công dân được cấp, kích hoạt tài khoản định danh điện tử VNeID mức độ 2 và tích hợp Sổ sức khỏe điện tử, đạt 42,41%. Vẫn còn 1.805 người hạn chế về điều kiện hoặc khả năng tiếp cận công nghệ, chủ yếu là người cao tuổi, đối tượng bảo trợ xã hội và người ít sử dụng thiết bị thông minh. Đồng chí Phó Chủ tịch UBND xã cũng chỉ ra một số hoạt động tuyên truyền còn tập trung vào hội nghị, văn bản và các kênh truyền thông; việc theo dõi mức độ tiếp thu, vận dụng sau tuyên truyền chưa được thực hiện thường xuyên. Một bộ phận người dân đã được hướng dẫn cài đặt nền tảng số nhưng tần suất sử dụng thấp, chủ yếu mở ứng dụng lúc làm thủ tục hoặc trong các đợt vận động.

Thực tế ấy cho thấy cần phân biệt giữa việc đã được tuyên truyền, đã cài đặt ứng dụng với khả năng sử dụng độc lập. Nếu mỗi lần phát sinh công việc người dân vẫn phải tìm người thao tác giúp, kỹ năng số chưa thực sự trở thành năng lực phục vụ đời sống.

Từ những hạn chế, Đại Đồng xác định tiếp tục tăng cường hướng dẫn trực tiếp, ưu tiên thực hành để người dân hình thành thói quen sử dụng. Các Tổ công nghệ số cộng đồng duy trì phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người”, tập trung vào những tiện ích thiết yếu và các nhóm còn hạn chế kỹ năng. Địa phương cũng đặt ra yêu cầu thường xuyên theo dõi kết quả phổ cập, tỷ lệ người dân tham gia học tập trên nền tảng số, sử dụng VNeID và dịch vụ công trực tuyến để kịp thời nhận diện những vướng mắc phát sinh.

Từ những buổi hướng dẫn tại nhà văn hóa xóm, kỹ năng số dần trở thành công cụ gần gũi trong đời sống người dân Đại Đồng. Hiệu quả của phong trào được thể hiện qua từng người có thể tự mở ứng dụng, tự thực hiện thủ tục và biết nhận diện những rủi ro trên môi trường mạng. Sự chủ động đó được nhân lên trong mỗi gia đình, mỗi khu dân cư, từng bước thu hẹp khoảng cách số ở địa phương.

Hương Giang