Đàm phán Nga - Ukraine tại Abu Dhabi (UAE): Đi tìm sự đồng thuận

Hai ngày đàm phán Nga - Ukraine tại Abu Dhabi (Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất - UAE), kết thúc ngày 11-11, đã ghi nhận sự đồng thuận về nguyên tắc trao đổi tù binh quy mô lớn. Tuy nhiên, triển vọng hòa bình vẫn phụ thuộc vào khả năng tháo gỡ những bất đồng sâu sắc về lãnh thổ và an ninh.

Tại vòng thương lượng trực tiếp đầu tiên sau 9 tháng gián đoạn, Nga và Ukraine đều xác nhận kế hoạch trao đổi tù binh, dù chưa công bố cụ thể quy mô và thời điểm thực hiện. Tuy nhiên, tại vòng đàm phán ở Istanbul tháng 5-2025, hai bên cũng từng nhất trí trao đổi 1.000 tù binh mỗi phía nhưng không đạt được thỏa thuận ngừng bắn.

Ông Vladimir Medinsky (ở giữa), trợ lý của Tổng thống Nga Vladimir Putin, tại cuộc họp báo ở Abu Dhabi (UAE), ngày 11-11. Ảnh: Sputnik

Nga tiếp tục yêu cầu Ukraine rút khỏi những khu vực tại Donbass còn do Kiev kiểm soát, trong khi Ukraine kiên quyết bác bỏ. Chưa có dấu hiệu công khai cho thấy khoảng cách giữa hai bên đã được thu hẹp sau hai ngày thương lượng. Trong bối cảnh vấn đề lãnh thổ vẫn bế tắc, các nhà trung gian Mỹ mở rộng thảo luận sang nội dung bảo đảm an ninh hậu xung đột, tái thiết Ukraine và những dàn xếp an ninh rộng hơn ở châu Âu.

Washington kỳ vọng việc đặt nhiều vấn đề lên bàn đàm phán sẽ mở thêm dư địa thỏa hiệp. Mátxcơva lâu nay cũng nhấn mạnh cần giải quyết xung đột trong tổng thể các vấn đề an ninh khu vực. Việc đưa những vấn đề này vào đối thoại có thể giúp các bên xác định điều kiện bảo đảm hòa bình lâu dài, bởi một thỏa thuận chấm dứt giao tranh khó bền vững nếu những nguy cơ đối đầu vẫn hiện hữu.

Dù vậy, nghị sự càng mở rộng, các bên càng phải dung hòa nhiều lợi ích, không chỉ trong quan hệ Nga - Ukraine mà còn liên quan đến Nga - Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), vai trò của Mỹ và các nước châu Âu. Không gian tìm kiếm thỏa hiệp có thể rộng hơn, nhưng tiến trình thương lượng cũng đối mặt nguy cơ kéo dài, nhất là khi chưa có đồng thuận về cách xử lý những vấn đề liên quan.

Nga chủ trương gắn việc chấm dứt giao tranh với các dàn xếp an ninh rộng hơn, trong khi nhiều nước châu Âu ủng hộ ngừng bắn trước, tạo điều kiện cho đối thoại và kiểm chứng việc thực hiện cam kết. Mỹ lại muốn thúc đẩy các nội dung song song, kỳ vọng tiến triển ở vấn đề này có thể tạo thuận lợi cho việc tháo gỡ bế tắc ở vấn đề khác. Để duy trì thương lượng, các bên cần tìm được trình tự phù hợp, vừa đáp ứng yêu cầu giảm căng thẳng trước mắt, vừa tạo điều kiện thảo luận những quan ngại lâu dài.

Khi nội dung đối thoại ngày càng gắn với an ninh toàn châu lục, vai trò của châu Âu không thể tiếp tục để ngỏ. Với vị thế quan trọng trong hỗ trợ Ukraine, các nước châu Âu sẽ có ảnh hưởng đáng kể đến quá trình tái thiết và các dàn xếp an ninh hậu xung đột. Sự tham gia của họ vì thế có ý nghĩa đối với khả năng thực thi thỏa thuận.

Tuy nhiên, nội bộ châu Âu vẫn tồn tại khác biệt về cách thức đối thoại với Nga và việc xác định đại diện cho lập trường chung. Muốn đóng góp hiệu quả, các nước cần thống nhất mục tiêu và những đề xuất cụ thể đưa ra bàn thương lượng.

Tại Abu Dhabi, các bên không chỉ tìm lời giải cho từng bất đồng mà còn phải thống nhất cách thức tiến hành đàm phán. Việc mở rộng nghị sự chỉ có thể góp phần phá thế bế tắc nếu đi kèm một cơ chế đối thoại được các bên liên quan chấp nhận. Nếu không, những vấn đề an ninh lâu dài có thể tiếp tục được thảo luận, trong khi các biện pháp giảm căng thẳng cấp thiết vẫn chưa được triển khai.

Đáng chú ý, Nga và Ukraine tiếp tục cáo buộc nhau tiến hành tập kích trong thời gian đàm phán, gây thương vong và thiệt hại cơ sở hạ tầng. Trong bối cảnh đó, hoàn tất trao đổi tù binh, tiếp tục thảo luận về an toàn vận chuyển ngũ cốc trên Biển Đen và duy trì liên lạc giữa các đoàn là những bước đi thiết thực nhằm hạn chế tác động của xung đột. Kết quả trong các lĩnh vực này cũng sẽ là cơ sở để đánh giá thiện chí và khả năng hợp tác của mỗi bên.

Theo hãng Thông tấn Nga TASS, các đặc phái viên Mỹ sẽ tiếp tục gặp lãnh đạo Nga và Ukraine nhằm thúc đẩy những nội dung đã được trao đổi tại Abu Dhabi, trong đó có việc mở rộng thành phần đàm phán. Khả năng thống nhất các bước đi tiếp theo sẽ cho thấy mức độ sẵn sàng điều chỉnh lập trường của các bên để duy trì tiến trình hòa bình.

Thỏa thuận về nguyên tắc trao đổi tù binh mang lại cho vòng đàm phán Abu Dhabi một kết quả có ý nghĩa nhân đạo rõ rệt. Tuy nhiên, từ điểm đồng thuận ban đầu đến một giải pháp hòa bình toàn diện vẫn là chặng đường dài, với những quyết định khó khăn về lãnh thổ và an ninh. Cơ hội tiến triển sẽ được củng cố nếu các bên thực hiện đầy đủ những cam kết đã thống nhất, từng bước thu hẹp bất đồng và không để mục tiêu tìm kiếm giải pháp toàn diện cản trở các biện pháp giảm căng thẳng có thể triển khai ngay.

https://hanoimoi.vn/dam-phan-nga-ukraine-tai-abu-dhabi-uae-di-tim-su-dong-thuan-1765660.html

Theo hanoimoi.vn