Điểm đến “du lịch đen” thu hút du khách sau thảm họa hạt nhân

Một nhà máy điện hạt nhân hư hỏng sau thiên tai nay trở thành điểm đến “du lịch đen” thu hút du khách. Đây là mô hình du lịch tìm về những địa điểm gắn liền với bi kịch hoặc thảm họa, như Trại tập trung Auschwitz ở Ba Lan, hay Nagasaki và Hiroshima của Nhật Bản.

Tại Nhật Bản, khách du lịch đang đổ xô đến những thị trấn gần như không có người ở, với sự tò mò và mong muốn tìm hiểu về những thảm họa đã khiến cư dân nơi đây phải bỏ đi. Trong số đó, nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi với những lò phản ứng hư hại vì thiên tai đã trở thành điểm đến cho “du lịch đen”.

Tại Fukushima, chính quyền địa phương gọi đây là “du lịch hy vọng”, vì việc dỡ bỏ lệnh sơ tán ở các đô thị xung quanh đã mở đường cho các tour du lịch trọn gói. “Việc tận mắt chứng kiến ​​một nơi từng xảy ra thảm kịch và tự mình suy ngẫm sẽ mang một ý nghĩa rất sâu sắc” - Kotaro Toriumi, nhà phân tích hàng không và du lịch nhận xét những chuyến du lịch này không chỉ đơn thuần là để tận hưởng mà còn là để học hỏi.

Du khách đi bộ dọc theo kè biển gần nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi tại thị trấn Namie, tỉnh Fukushima, Nhật Bản. Ảnh: Fred Mery/Bloomberg

Vào năm 2011, trận động đất mạnh nhất từng được ghi nhận ở Nhật Bản gây ra sóng thần nhấn chìm nhà máy Fukushima. Lũ lụt đã làm hỏng các máy phát điện dự phòng và cắt đứt hệ thống làm mát, dẫn đến sự cố tan chảy lõi ở 3 trong số 6 lò phản ứng của nhà máy, kéo theo việc sơ tán hơn 160.000 người. 15 năm sau thảm họa, khu vực bờ biển Fukushima này còn lại những khu đất trống nơi từng có những ngôi nhà, hay những biển cảnh báo về việc hạn chế ra vào.

Gần đây, Công ty Điện lực Tokyo (Tepco) - đơn vị vận hành nhà máy Fukushima Daiichi, đã tái khởi động hoạt động thương mại tại một nhà máy điện hạt nhân lần đầu tiên kể từ thảm họa, sau nhiều năm chịu giám sát và trải qua các cuộc đàm phán. Việc phục hồi nền kinh tế địa phương không thể tách rời khỏi quá trình dọn dẹp lâu dài, cũng như việc khôi phục danh tiếng của công ty. Và du lịch được coi là một trong những giải pháp.

Một du khách chụp ảnh trường tiểu học Ukedo đã bị phá hủy bởi trận sóng thần ngày 11/3 ở thị trấn Namie, tỉnh Fukushima, Nhật Bản. Ảnh: Fred Mery/Bloomberg

Số lượng du khách hiện đang tăng lên cùng với những nỗ lực phục hồi. Theo Tepco, số lượt khách tham quan Fukushima Daiichi hàng năm đã đạt kỷ lục 20.542 lượt vào năm 2024. So với các điểm du lịch lớn, con số đó khá khiêm tốn. Nhưng tại một khu vực đã trải qua nhiều năm dưới lệnh sơ tán và hiện vẫn chỉ có một phần nhỏ dân số so với trước đây, đó là dấu hiệu của sự trở lại cuộc sống. Các doanh nghiệp du lịch cũng cho rằng tỉnh Fukushima có tiềm năng trở thành một điểm đến học tập và suy ngẫm, tương tự như cách làm tại Hiroshima.

Du khách theo dõi các lò phản ứng từ một đài quan sát tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi. Ảnh: Fred Mery/Bloomberg

Trong khi đó, hoạt động du lịch đến 12 đô thị xung quanh nhà máy Fukushima đã trở lại mức trước thảm họa vào năm 2024, và được ghi nhận tiếp tục tăng trong năm ngoái. Với nhiều người, đây là cơ hội độc đáo để thăm một địa điểm xảy ra thảm họa hạt nhân. Trên thế giới, thảm họa Chernobyl đã không thể tiếp cận được kể từ xung đột Nga - Ukraine, trong khi nhà máy điện hạt nhân Three Mile Island ở Pennsylvania (Mỹ) cũng đóng cửa đối với các tour du lịch.

Ở Fukushima, các chuyến tham quan bắt đầu bằng việc kiểm tra giấy tờ tùy thân và phát thẻ tham quan cùng máy đo phóng xạ cầm tay, mặc dù quần áo bảo hộ không còn cần thiết nữa. Một chiếc xe buýt đưa du khách đi qua khu phức hợp, và điều đầu tiên họ nhìn thấy là hàng trăm bể chứa đầy nước nhiễm phóng xạ đã qua xử lý được bơm từ sâu bên trong các lò phản ứng.

Du khách tham quan đài tưởng niệm các nạn nhân thảm họa ngày 11/3 tại thị trấn Namie, tỉnh Fukushima, Nhật Bản. Ảnh: Fred Mery/Bloomberg

Điểm đến tiếp theo là “Sân thượng xanh” - một điểm quan sát từ trên cao. Du khách leo lên một cầu thang ngắn để có cái nhìn trực diện với 4 tòa nhà lò phản ứng - 3 trong số đó đã bị biến dạng bởi các vụ nổ và được bao phủ bởi các lớp bảo vệ. Dưới chân các lò phản ứng, các công nhân mặc bộ đồ bảo hộ màu trắng đang tiếp tục công việc dọn dẹp. “Nó thật đồ sộ” - du khách Kyoko Takahashi (đến từ tỉnh Iwate, Nhật Bản) chia sẻ sau khi chiêm ngưỡng cảnh tượng nhà máy, và cho biết ông chỉ thực sự hiểu được quy mô của dự án tháo dỡ sau khi tận mắt nhìn thấy các lò phản ứng.

Quá trình tháo dỡ vẫn diễn ra tại đây, dự kiến ​​kéo dài cho đến giữa thế kỷ này. Tuy nhiên cùng với đó, hoạt động du lịch tiếp tục được mở rộng. Một công viên tưởng niệm ngày 11/3 Fukushima mới được xây dựng có diện tích tương đương với Tokyo Disneyland và bao gồm tàn tích của một cộng đồng bị bỏ hoang sau thảm họa, cũng như các khu vực dành riêng cho việc tưởng niệm và đặt hoa. Cách không xa đó là khu vực đổ nát của trường tiểu học Ukedo bị tàn phá bởi thảm họa, giờ đây trở thành điểm tham quan sâu sắc. Ngoài ra, một khách sạn 98 phòng với bể tắm ngoài trời nhìn ra biển, dự kiến ​​sẽ khai trương tại thị trấn Futaba vào tháng 6 tới.

Theo vov.vn