Khai thác tiềm năng kinh tế nông thôn từ du lịch trải nghiệm

Thay vì chọn những khu nghỉ dưỡng xa hoa, ngày nay, nhiều du khách lại thích lội ruộng, bắt cá hay tự tay thu hái nông sản để được làm “nông dân một ngày”. Xu hướng du lịch trải nghiệm nông nghiệp đang tạo nên một làn sóng mới, vừa thỏa mãn mong ước về với tự nhiên của người dân thành thị, vừa mở ra hướng đi đột phá cho kinh tế nông thôn.

Đón đầu thị hiếu du lịch xanh, nhiều nhà vườn trên địa bàn tỉnh đã nhanh chóng bắt nhịp thị trường, biến những khu đất canh tác thuần túy thành điểm hẹn trải nghiệm sinh động.

Những ngày này, nông trại nho của gia đình anh Trần Duy Đoan tại xã Hải Lựu đang trở thành điểm đến hấp dẫn, thu hút hàng trăm lượt khách tham quan mỗi ngày. Tại đây, du khách được tự tay lựa chọn và cắt những chùm nho trĩu quả, thỏa thích chụp ảnh giữa không gian xanh mát và thưởng thức hương vị ngọt thơm của nông sản sạch ngay tại vườn.

Anh Trần Duy Đoan - Chủ nông trại nho sạch Sông Lô chia sẻ: Nắm bắt xu hướng tìm kiếm không gian xanh ngày càng phổ biến của người dân đô thị, gia đình tôi quy hoạch, đầu tư trên diện tích 1,4 ha để trồng nho và tạo cảnh quan đón khách du lịch. Việc để du khách tự tay thu hoạch kết hợp giới thiệu quy trình chăm sóc hữu cơ đã biến nông sản thuần túy thành một sản phẩm dịch vụ giá trị. Nhờ đó, nguồn thu nhập trên cùng một diện tích canh tác được gia tăng đáng kể.

Không dừng lại ở những nhà vườn mộc mạc, xu hướng du lịch trải nghiệm nông nghiệp đang ghi nhận bước tiến lớn, theo hướng chiều sâu, kết hợp công nghệ sinh học tuần hoàn với phát triển sinh thái bền vững. Trong đó, mô hình “Nông dân làm du lịch trải nghiệm văn hóa bản địa gắn với nông nghiệp sinh thái” của Hợp tác xã Nấm Tam Đảo, xã Tam Đảo là một điển hình.

Chia sẻ về chuỗi sản xuất khép kín từ vườn dâu nuôi tằm đến phòng cấy nấm đông trùng hạ thảo, ông Nguyễn Quốc Huy - Giám đốc Hợp tác xã Nấm Tam Đảo khẳng định: “Chúng tôi khát khao biến trang trại thành một không gian giáo dục trực quan về môi trường. Quy trình tuần hoàn không chỉ tối ưu hóa phụ phẩm để giảm tác động tự nhiên, mà còn giúp du khách tận mắt chứng kiến khoa học nâng tầm nông nghiệp truyền thống, từ đó lan tỏa mạnh mẽ thông điệp sống xanh”.

Chính sự sáng tạo, đổi mới và đan cài yếu tố giáo dục của các điểm đến đã đáp ứng trúng nhu cầu của nhiều gia đình có con nhỏ - những người luôn mong muốn con mình rời xa màn hình điện thoại để hòa mình vào thế giới tự nhiên.

Đồng hành cùng con trong buổi dã ngoại thực tế tại trang trại Nấm Tam Đảo, chị Vũ Quỳnh Hương, du khách đến từ phường Vĩnh Phúc bộc bạch: Rời xa những bức tường bê tông, được chạm vào đất cát, tưới cây, hái quả, cho tằm ăn... mang lại giá trị giáo dục vượt trội. Những hoạt động ngoài trời không chỉ giúp con phát triển thể chất, kích thích tư duy sáng tạo, mà còn dạy trẻ biết yêu lao động, trân trọng thành quả của người nông dân và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường.

Phát triển sản xuất nông nghiệp gắn với du lịch trải nghiệm là hướng đi tất yếu và hiệu quả. Hướng đi này không chỉ giúp nâng cao thu nhập cho người nông dân mà còn quảng bá hiệu quả hình ảnh du lịch địa phương. Đến nay, trên địa bàn tỉnh đã hình thành nhiều điểm du lịch nông nghiệp được đầu tư quy mô, bước đầu mang lại những tín hiệu kinh tế tích cực.

Tuy nhiên, thẳng thắn nhìn nhận, du lịch nông nghiệp hiện vẫn đối mặt với không ít rào cản. Phần lớn các mô hình hiện nay vẫn mang tính tự phát, quy mô nhỏ lẻ và thiếu sự vận hành chuyên nghiệp nên chưa tạo được sức hút mạnh mẽ với du khách, nhất là du khách ngoại tỉnh. Bên cạnh đó, nguồn nhân lực tại các nông trại chủ yếu là lao động địa phương, chưa qua đào tạo chuyên ngành dẫn đến kỹ năng phục vụ và chất lượng dịch vụ còn hạn chế.

Việc liên kết với các doanh nghiệp lữ hành để xây dựng các tour, tuyến du lịch bài bản vẫn còn bỏ ngỏ. Đáng chú ý, rào cản lớn nhất là đa số các mô hình đang triển khai trên đất nông nghiệp, lâm nghiệp nhưng chưa hoàn thiện thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất theo quy định, khiến việc đầu tư mở rộng quy mô gặp nhiều khó khăn.

Nhằm khắc phục những hạn chế trên, xây dựng một tầm nhìn dài hạn và bền vững hơn cho ngành kinh tế xanh, thời gian tới, các ngành chức năng và các địa phương trên địa bàn tỉnh sẽ tăng cường phối hợp chặt chẽ, đổi mới phương thức quản lý và triển khai đồng bộ các giải pháp tháo gỡ “điểm nghẽn” cho du lịch nông nghiệp.

Trọng tâm là công tác quy hoạch, hình thành các vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, công nghệ xanh theo chuỗi giá trị, gắn sản xuất với du lịch sinh thái và giáo dục học đường. Song song với đó, tỉnh sẽ ưu tiên nguồn lực đầu tư hạ tầng giao thông kết nối các vùng nông thôn trọng điểm và điểm đến du lịch; đồng thời ban hành cơ chế đặc thù hỗ trợ vốn, chuyển giao kỹ thuật và thúc đẩy chuyển đổi số cho các trang trại, hợp tác xã.

Đặc biệt, giải pháp then chốt mang tính dài hạn là chú trọng việc đào tạo kỹ năng du lịch gắn với bảo tồn văn hóa để mỗi người nông dân thành một đại sứ du lịch thân thiện, thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển bền vững.

Trần Tỉnh