Thượng tôn pháp luật trở thành chuẩn mực ứng xử

Tuân thủ pháp luật không chỉ là nghĩa vụ của mỗi cá nhân, tổ chức mà còn cần trở thành giá trị văn hóa, thói quen ứng xử được hình thành từ nhận thức và ý thức tự giác. Trong bối cảnh chuyển đổi số, tỉnh Phú Thọ đang đẩy mạnh phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL), nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của các tầng lớp Nhân dân, từng bước xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật trong đời sống xã hội.

Đổi mới tuyên truyền, lan tỏa ý thức thượng tôn pháp luật

Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, trước yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới, Sở Tư pháp phối hợp với Ban Nội chính Tỉnh ủy tham mưu Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Chỉ thị số 05-CT/TU ngày 30/12/2025 về tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy, tổ chức đảng đối với công tác PBGDPL; Kế hoạch số 79-KH/TU ngày 14/8/2026 về tiếp tục thực hiện Kết luận số 80-KL/TW ngày 20/6/2020 của Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 32-CT/TW ngày 9/12/2003 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác PBGDPL, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, Nhân dân trên địa bàn tỉnh.

Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho người dân trên địa bàn xã Thu Cúc.

Một trong những mục tiêu trọng tâm của kế hoạch là nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, người đứng đầu cơ quan, đơn vị và các tổ chức liên quan; xác định PBGDPL là nhiệm vụ thường xuyên của cả hệ thống chính trị, gắn với xây dựng, phát triển văn hóa tuân thủ pháp luật. Qua đó, hình thành ý thức tự giác tìm hiểu, chấp hành và sử dụng pháp luật, góp phần đưa tinh thần thượng tôn Hiến pháp và pháp luật trở thành chuẩn mực ứng xử trong cơ quan, tổ chức và xã hội.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, công tác PBGDPL được đổi mới mạnh mẽ, huy động sự tham gia của các cấp, ngành, đoàn thể chính trị - xã hội và hệ thống thông tin, truyền thông. Theo Sở Tư pháp - cơ quan Thường trực Hội đồng phối hợp PBGDPL tỉnh, các hoạt động tuyên truyền được triển khai sâu rộng, phù hợp với từng nhóm đối tượng, gắn với các phong trào, cuộc vận động và nhiệm vụ chính trị của tỉnh. Nội dung, hình thức tuyên truyền ngày càng đa dạng, từ PBGDPL thông qua hoạt động giám sát, phản biện xã hội, thực hiện dân chủ ở cơ sở, góp ý xây dựng chính sách, pháp luật đến tổng hợp, phản ánh ý kiến, kiến nghị của cử tri và Nhân dân.

Công tác PBGDPL cũng được đẩy mạnh trong các cơ sở giáo dục, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo. Cùng với việc biên soạn, phát hành tài liệu, quản lý và khai thác hiệu quả Tủ sách pháp luật sau hợp nhất, tỉnh còn duy trì, nâng cao chất lượng hoạt động hòa giải ở cơ sở, tổ chức các cuộc thi tìm hiểu pháp luật, thu hút đông đảo người tham gia, góp phần lan tỏa kiến thức pháp luật. Đáng chú ý, nhiều địa phương, đơn vị đã triển khai các hình thức tuyên truyền mới, tiêu biểu như PBGDPL gắn với tuyên truyền Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết Đại hội đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025 - 2030; mô hình “Lắng nghe dân nói”; ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong các cơ quan, đơn vị. Tiêu biểu như Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Công an tỉnh duy trì, lan tỏa mô hình “Tuyên truyền phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao trong học sinh, sinh viên” thông qua các nhóm Zalo trường, lớp ở các cấp học. Cùng với đó, nhiều mô hình phù hợp với đặc điểm lứa tuổi và yêu cầu thực tiễn được triển khai hiệu quả như “Trường học an toàn”, “Trường học hạnh phúc”, “Cổng trường an toàn giao thông”.

Các hình thức truyền thông pháp luật ngày càng phong phú, kết hợp giữa phương thức truyền thống, hội thi tìm hiểu pháp luật với ứng dụng công nghệ thông tin, sản xuất clip, video hùng biện và xây dựng tài liệu trực tuyến. Qua đó, nội dung pháp luật được truyền tải sinh động, dễ tiếp cận, phù hợp hơn với nhu cầu tìm hiểu của từng nhóm đối tượng, góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chủ động tìm hiểu và tự giác chấp hành pháp luật của cán bộ, công chức, viên chức và Nhân dân.

Từ phổ biến pháp luật đến hình thành ý thức tự giác

Xác định PBGDPL là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục, Sở Tư pháp đã tham mưu, phối hợp triển khai các hoạt động, từng bước nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền trên địa bàn. Việc tổ chức PBGDPL được thực hiện theo hướng kết hợp giữa định hướng dài hạn, chỉ đạo thống nhất, phối hợp liên ngành và bám sát thực tiễn. Tỉnh không chỉ chú trọng phổ biến các quy định pháp luật mà còn tạo điều kiện để người dân tham gia đối thoại, phản ánh kiến nghị, tiếp cận thông tin và được giải đáp những vấn đề pháp lý phát sinh trong đời sống. Đây là cơ sở để tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động của Hội đồng phối hợp PBGDPL các cấp, phát huy vai trò của cơ quan thường trực và các thành viên Hội đồng. Qua đó, công tác PBGDPL từng bước chuyển từ chú trọng số lượng hoạt động sang nâng cao chất lượng tiếp cận, khả năng vận dụng pháp luật và hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Phòng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh phối hợp tổ chức cho các tài xế xe tải, xe đầu kéo, xe ben ký cam kết chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật về trật tự, an toàn giao thông.

Đồng chí Đỗ Thúy Vân - Phó Giám đốc Sở Tư pháp cho biết: Để nâng cao nhận thức, xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật, trên cơ sở khảo sát, đánh giá thực trạng tổ chức và hiệu quả công tác PBGDPL, Hội đồng phối hợp đã tham mưu UBND tỉnh triển khai các giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, gắn với yêu cầu thực tiễn, bảo đảm tính hệ thống và liên tục.

Điểm nổi bật là tỉnh không chỉ triển khai nhiệm vụ PBGDPL theo kế hoạch hằng năm mà còn xây dựng định hướng xuyên suốt giai đoạn 2026 - 2030, đồng thời cụ thể hóa thành nhiệm vụ từng năm. UBND tỉnh đã ban hành các kế hoạch triển khai, tập trung vào những nhiệm vụ trọng tâm như: Rà soát, kiện toàn và nâng cao hiệu quả hoạt động của Hội đồng phối hợp PBGDPL các cấp; củng cố, nâng cao chất lượng đội ngũ làm công tác PBGDPL; phổ biến kịp thời các văn bản quy phạm pháp luật của HĐND, UBND tỉnh và Chủ tịch UBND tỉnh đến các đối tượng chịu sự tác động.

Cùng với đó, tỉnh chú trọng tăng cường PBGDPL tại những địa bàn có nguy cơ phát sinh vi phạm pháp luật, các vụ việc liên quan đến thu hồi đất, giải phóng mặt bằng; quan tâm các nhóm đối tượng đặc thù; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và truyền thông pháp luật trên các phương tiện thông tin đại chúng.

Xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự tự giác của mỗi người dân. Khi công tác PBGDPL được triển khai thường xuyên, thiết thực, gắn với nhu cầu và đời sống thực tiễn, pháp luật không chỉ dừng lại ở những quy định cần thực hiện mà từng bước trở thành chuẩn mực trong nhận thức, hành vi và ứng xử xã hội. Đây chính là nền tảng để củng cố tinh thần thượng tôn pháp luật, xây dựng xã hội kỷ cương, văn minh, tạo động lực cho Phú Thọ phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Huy Thắng