Độc đáo “sản phẩm xanh”
Không chỉ góp phần giảm rác thải nhựa, các mô hình còn tạo việc làm, nâng cao giá trị tài nguyên bản địa và mở ra hướng phát triển kinh tế tuần hoàn, đáp ứng xu hướng tiêu dùng xanh đang ngày càng lan tỏa.
Những sản phẩm thân thiện với môi trường được làm từ mo cau và lá diễn.
Anh Trần Vũ Thành - Giám đốc Hợp tác xã sinh thái Đất Tổ Star Eco giới thiệu các sản phẩm từ mo cau.
Ở nhiều vùng nông thôn, cây cau là hình ảnh quen thuộc trong mỗi khu vườn. Sau mỗi mùa thay bẹ, những chiếc mo cau già thường rơi xuống gốc, phần lớn bị đốt bỏ hoặc phân hủy tự nhiên. Nhận thấy nguồn nguyên liệu dồi dào nhưng chưa được khai thác hiệu quả, anh Trần Vũ Thành - Giám đốc Hợp tác xã sinh thái Đất Tổ Star Eco, đã lựa chọn biến mo cau thành những sản phẩm thân thiện với môi trường.
Anh Thành chia sẻ: Để tạo ra sản phẩm đạt chất lượng, khâu lựa chọn nguyên liệu được thực hiện rất chặt chẽ. Không phải tất cả mo cau đều có thể đưa vào sản xuất. Những chiếc mo đạt yêu cầu phải giữ được màu sắc tự nhiên, không bị nấm mốc, không thâm đen và có độ dày phù hợp. Sau khi làm sạch bằng nước áp lực cao, nguyên liệu được xử lý độ ẩm, ép nhiệt bằng nhiều khuôn khác nhau rồi khử khuẩn bằng tia UV trước khi đóng gói.
Vận hành máy ép nhiệt tạo hình chén đĩa từ mo cau.
Toàn bộ quy trình được kiểm soát theo tiêu chuẩn ISO 22000:2018, từ nguyên liệu đầu vào cho đến thành phẩm cuối cùng.
Hiện nay, Star Eco đã phát triển khoảng 20 dòng sản phẩm như bát, đĩa, khay, hộp đựng thực phẩm và nhiều sản phẩm gia dụng khác. Điểm đặc biệt là toàn bộ quy trình không sử dụng hóa chất tạo màu hay phụ gia độc hại. Mỗi sản phẩm đều giữ nguyên các đường vân tự nhiên của mo cau, vừa mộc mạc vừa an toàn với sức khỏe. Khác với nhựa hay hộp xốp, sản phẩm có thể phân hủy sinh học sau khoảng 45 ngày ngoài môi trường, góp phần giảm lượng rác thải khó phân hủy.
Sản phẩm đĩa, khay đựng đồ ăn thay thế cho các sản phẩm nhựa đã hoàn thiện đóng gói chuẩn bị xuất khẩu.
Các sản phẩm được kiểm tra kỹ trước khi xuất xưởng.
Đồ gia dụng được làm từ tre.
Với công suất từ 7.000-8.000 sản phẩm mỗi ngày, nhiều mặt hàng đã được tiêu thụ tại các nhà hàng, cơ sở chế biến thực phẩm trong nước và từng bước xuất khẩu sang Mỹ cùng một số nước Đông Nam Á. Hợp tác xã cũng tạo việc làm ổn định cho nhiều lao động nông thôn và dự kiến nâng công suất lên khoảng 24.000 sản phẩm mỗi ngày. Không chỉ sản xuất, Star Eco còn trở thành điểm đến trải nghiệm của nhiều đoàn học sinh và khách quốc tế, góp phần lan tỏa thông điệp giảm rác thải nhựa, bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế tuần hoàn.
Từ nguồn nguyên liệu sẵn có tại địa phương, với sự sáng tạo của những người phụ nữ Mường đã tạo nên các sản phẩm thủ công mỹ nghệ xuất khẩu.
Những sản phẩm được làm từ cỏ tranh.
Không chỉ sản xuất các sản phẩm xanh từ mo cau, các sản phẩm từ tre, nứa, được các doanh nghiệp, HTX trong tỉnh sản xuất đang dần thay thế các loại ống hút, đũa và dụng cụ ăn uống bằng nhựa tại nhiều nhà hàng, khách sạn, khu du lịch và quán cà phê theo xu hướng tiêu dùng xanh. Với ưu điểm có thể tái sử dụng nhiều lần hoặc phân hủy tự nhiên sau khi hết vòng đời, các sản phẩm từ tre, nứa không chỉ góp phần giảm thiểu rác thải nhựa mà còn nâng cao giá trị của nguồn nguyên liệu bản địa.
Chị Nguyễn Thị Bảy - Giám đốc HTX Dịch vụ nông nghiệp Lương Phú, xã Mường Bi hướng dẫn người dân trong xã đan các sản phẩm từ cỏ tranh.
Sản phẩm của HTX làng nghề truyền thống mây tre đan Xóm Bui, xã Nhân Nghĩa được giới thiệu tại Đền Hùng.
Ở khu vực các xã Mường Bi, Tân Lạc, Toàn Thắng, Thượng Cốc... bằng sự khéo léo, nhiều hội viên phụ nữ đã phát triển nghề thủ công mỹ nghệ từ cỏ tranh - loại thực vật mọc tự nhiên trên các triền đồi để tạo nên những sản phẩm xuất khẩu Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Anh, Pháp và Trung Quốc. Từ những bó cỏ tranh tưởng như chỉ dùng để lợp mái, người lao động tạo nên giỏ đựng đồ, chụp đèn, tổ chim, đồ chơi và nhiều vật dụng trang trí nội thất.
Bà Quách Thị Dung - Giám đốc HTX làng nghề truyền thống mây tre đan Xóm Bui thoăn thoắt đan sản phẩm.
Xu hướng tiêu dùng xanh đang mở ra cơ hội lớn cho các sản phẩm thân thiện với môi trường. Tuy nhiên, theo nhiều doanh nghiệp và hợp tác xã, thách thức lớn nhất hiện nay vẫn là giá thành sản phẩm còn cao hơn đồ nhựa dùng một lần, trong khi một bộ phận người tiêu dùng vẫn ưu tiên lựa chọn theo chi phí.
Dẫu vậy, khi các quy định hạn chế rác thải nhựa ngày càng được siết chặt và nhận thức cộng đồng ngày càng nâng cao, những sản phẩm làm từ mo cau, tre, cỏ tranh hay các vật liệu tự nhiên khác đang dần khẳng định chỗ đứng trên thị trường.
Không chỉ tạo ra giá trị kinh tế, các mô hình còn góp phần hình thành chuỗi liên kết từ thu gom nguyên liệu, sản xuất, tiêu thụ đến giáo dục cộng đồng về bảo vệ môi trường. Những chiếc mo cau dưới gốc vườn, thân tre nơi bờ bụi hay cỏ tranh trên sườn núi giờ đây không còn là phế phẩm mà đã trở thành những sản phẩm mang giá trị mới, góp phần xây dựng nền kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững.
Từ những nguyên liệu giản dị của làng quê, các doanh nghiệp và hợp tác xã đang chứng minh rằng, khi kết hợp tư duy đổi mới với công nghệ và xu hướng tiêu dùng hiện đại, mỗi sản phẩm xanh không chỉ thay thế một món đồ nhựa, mà còn góp thêm một giải pháp cho bài toán bảo vệ môi trường, tạo sinh kế cho người dân và nâng cao giá trị tài nguyên bản địa trong hành trình hướng tới một tương lai phát triển bền vững.
Nội dung: Phương Thanh - Trình bày: Đinh Tú
