Gỡ khó, nâng cao chất lượng giáo dục vùng Lương Sơn

Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, ngành Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) khu vực Lương Sơn gồm các xã: Lương Sơn, Liên Sơn và Cao Dương đứng trước thời cơ phát triển mới. Tuy nhiên cũng còn không ít khó khăn, thách thức trong việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đòi hỏi cần nhận diện đúng những “điểm nghẽn” và có giải pháp tháo gỡ đồng bộ.

Vẫn còn những điểm nghẽn

Khu vực Lương Sơn hiện có mạng lưới trường lớp tương đối hoàn chỉnh với 48 cơ sở giáo dục. Trong đó, cấp mầm non có 21 trường; cấp tiểu học, THCS có 22 trường liên cấp và 1 trường phổ thông dân tộc nội trú; 4 trường có cấp THPT và 1 trung tâm GDNN-GDTX.

Cô và trò Trường TH&THCS Trường Sơn (xã Lương Sơn) nỗ lực vượt khó, duy trì nền nếp dạy và học, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tại địa phương.

Tỷ lệ kiên cố hóa trường lớp đạt gần 100%; các xã đều đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi, phổ cập giáo dục tiểu học và THCS mức độ 3. Đây là nền tảng quan trọng để địa phương tiếp tục nâng cao chất lượng dạy và học trong giai đoạn mới.

Công tác giáo dục mũi nhọn bước đầu có chuyển biến tích cực. Trong kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh năm học 2025-2026, khối THCS đạt 31 giải, khối THPT đạt 58 giải. Một số trường như Trường THPT Cù Chính Lan, Trường THPT Lương Sơn tiếp tục duy trì thành tích cao hơn mặt bằng chung của khu vực.

Tuy nhiên, phía sau những kết quả vẫn còn nhiều khó khăn cần được sớm tháo gỡ để giáo dục vùng Lương Sơn phát triển bền vững.

Tại Trường TH&THCS Trường Sơn, nhà trường đang khuyết vị trí Hiệu trưởng từ tháng 12/2025. Bên cạnh đó, đơn vị còn thiếu giáo viên các môn đặc thù như Tiếng Anh, Mỹ thuật, Âm nhạc; thiết bị dạy học cho khối lớp 4 và lớp 5 chưa được cấp phát đầy đủ. Thầy Chu Bá Trí - Phó Hiệu trưởng nhà trường cho biết: Trường có hai điểm trường cách nhau khoảng 2,5km, tỷ lệ học sinh dân tộc thiểu số cao nên việc tổ chức các hoạt động tập thể, điều phối chuyên môn gặp nhiều khó khăn.

Tương tự, Trường TH&THCS Hợp Hòa cũng đang thiếu giáo viên cục bộ do nghỉ hưu, biệt phái; hạ tầng công nghệ thông tin còn thiếu đồng bộ, nhiều thiết bị xuống cấp. Đáng chú ý, kết quả khảo sát thi thử vào lớp 10 năm học 2025-2026 của trường xếp thứ 557/626 toàn tỉnh, tạo áp lực lớn cho cả giáo viên và học sinh trong giai đoạn ôn thi nước rút.

Không chỉ ở cấp độ từng nhà trường, toàn khu vực hiện thiếu khoảng 48 giáo viên cấp tiểu học và THCS. Tỷ lệ giáo viên chưa đạt chuẩn trình độ đào tạo còn khá cao, cấp tiểu học chiếm 9,6%, THCS chiếm 7,7%. Đội ngũ giáo viên cốt cán còn mỏng, một bộ phận giáo viên chưa bắt nhịp kịp với yêu cầu đổi mới của Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Cơ sở vật chất dù đã được đầu tư nhưng chưa đồng bộ. Nhiều trường còn thiếu phòng học bộ môn, đặc biệt là phòng tin học và máy tính phục vụ chuyển đổi số. Tại xã Cao Dương, các trường mầm non vẫn thiếu 4 phòng lớp học và 8 phòng học bộ môn. Một số hạng mục công trình xây dựng từ nhiều năm trước đã xuống cấp, không còn đáp ứng tiêu chuẩn mới của ngành.

Đáng chú ý, chất lượng giáo dục đại trà vẫn ở mức thấp so với mặt bằng chung của tỉnh. Kết quả thi tốt nghiệp THPT và thi tuyển sinh vào lớp 10 của nhiều đơn vị chưa đạt yêu cầu. Tại kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025, Trung tâm GDNN-GDTX Lương Sơn có điểm trung bình chỉ đạt 4,45, thấp hơn trung bình toàn tỉnh 2,02 điểm, xếp thứ 165/168 đơn vị. Phần lớn các trường THCS có điểm trung bình 3 môn thi vào lớp 10 dưới 5,0.

Cần giải pháp đồng bộ

Theo đại diện chính quyền các xã khu vực Lương Sơn, nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ nhiều yếu tố khách quan và chủ quan. Trong đó, chủ yếu là do điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn; nhiều phụ huynh đi làm ăn xa tại các khu công nghiệp nên việc phối hợp giữa gia đình và nhà trường chưa chặt chẽ. Học sinh thiếu sự đôn đốc học tập tại nhà, trong khi sự đầu tư cho giáo dục của một bộ phận gia đình còn hạn chế.

Lãnh đạo Sở GD&ĐT thăm phòng học tin học của Trường TH&THCS Hợp Hòa (xã Liên Sơn).

Đồng chí Lê Cảnh Hiếu - Trưởng phòng Văn hoá - Xã hội xã Lương Sơn cho biết, để nâng cao chất lượng dạy và học, địa phương đang tập trung rà soát mạng lưới trường lớp, ưu tiên nguồn lực đầu tư cho giáo dục; đồng thời đề xuất bổ sung biên chế giáo viên, đầu tư cơ sở vật chất nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay.

Trong khi đó, xã Liên Sơn cũng đã kiến nghị ngành GD&ĐT tiếp tục quan tâm hỗ trợ chuyên môn, tăng cường bồi dưỡng giáo viên cốt cán, đầu tư cho hạ tầng công nghệ thông tin và trang thiết bị để nâng cao chất lượng giáo dục đại trà, nhất là ở các trường vùng khó khăn.

Mới đây, trong buổi làm việc với các xã vùng Lương Sơn, lãnh đạo Sở GD&ĐT yêu cầu các địa phương tiếp tục ưu tiên nguồn lực cho giáo dục; rà soát, sắp xếp mạng lưới trường lớp theo hướng tinh gọn, hiệu quả; từng bước xóa các điểm trường lẻ để tập trung đầu tư cơ sở vật chất. Đồng thời, chú trọng quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ; bố trí, điều tiết giáo viên hợp lý nhằm khắc phục tình trạng thiếu hụt nhân lực.

Bên cạnh đó, nhiều giải pháp cũng được đặt ra như thành lập các tổ tư vấn chuyên môn hỗ trợ cơ sở; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, học liệu số trong giảng dạy; đẩy mạnh giáo dục hướng nghiệp gắn với nhu cầu lao động địa phương; mở rộng mô hình trường phổ thông dân tộc bán trú, nội trú nhằm tạo điều kiện học tập tốt hơn cho học sinh vùng sâu, vùng xa.

Nâng cao chất lượng giáo dục vùng Lương Sơn là nhiệm vụ không thể hoàn thành trong “ngày một ngày hai”. Song với sự quan tâm của tỉnh, sự quyết liệt của chính quyền địa phương cùng tinh thần vượt khó của đội ngũ nhà giáo, giáo dục vùng bán sơn địa này được kỳ vọng sẽ từng bước tháo gỡ khó khăn, tạo chuyển biến rõ nét về chất lượng trong thời gian tới.

Hồng Duyên