Những người lính cứu hỏa và hành trình đưa nước lên miền đá khát

Mặt trời vừa nhô khỏi dãy núi đá tai mèo bao quanh xã Pà Cò, sương sớm còn quấn vào triền núi, chiếc xe chở nước của Đội Cảnh sát chữa cháy và cứu nạn cứu hộ (CC&CNCH) khu vực Mai Châu đã nổ máy dưới chân đèo.

Giữa mùa khát, người dân Pà Cò được hỗ trợ bởi những cán bộ chiến sĩ Đội Cảnh sát CC&CNCH khu vực Mai Châu.

Vượt đèo “cứu khát”

Tiếng động cơ gằn vang giữa không gian khô khát của mùa hạn. Ngồi sau vô lăng, Thượng úy Bùi Văn Thanh khẽ siết tay lái. Bên cạnh anh là Hạ sĩ Bùi Thành Long và Hạ sĩ Phàng A Thành - chàng trai người Mông ở xóm Chà Đáy. Phía sau xe là bồn chứa 8m³ nước sạch, thứ lúc này quý hơn cả hạt ngô, lúa giống với nhiều người dân ở vùng cao Pà Cò. “Chỉ mong bà con có thêm nước sinh hoạt, đỡ cảnh đi gùi từng can từ khe núi về”, Thượng úy Thanh nói ngắn gọn trước khi xe bắt đầu leo dốc.

Những ngày đầu tháng 5/2026, cái nắng hanh khô bao trùm cả vùng cao Pà Cò. Nhiều khe suối cạn trơ đá, bể chứa nước ở các xóm chỉ còn bùn đất lẫn những vệt nứt chân chim kéo dài. Không ít hộ dân phải chắt chiu từng gáo nước cho bữa cơm và sinh hoạt hàng ngày. Chia sẻ những khó khăn của người dân, đồng chí Trần Văn Truyền - Chủ tịch UBND xã Pà Cò cho biết: Pà Cò nằm ở độ cao hơn 1.200m so với mực nước biển. Trên địa bàn xã không có hệ thống sông suối, ao hồ ổn định. Hàng năm, thường xảy ra hạn kéo dài từ tháng 11 năm trước đến tháng 5 - 6 năm sau. Năm nay, tình trạng thiếu nước diễn ra nghiêm trọng hơn, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống và sức khỏe người dân. Có thời điểm, hàng trăm hộ dân tại các xóm: Thung Mặn, Thung Mài, Pà Khôm, Hang Kia... rơi vào cảnh thiếu nước sinh hoạt trầm trọng. Có hộ phải đi vài cây số mới lấy được vài can nước mang về dùng. Nếu không được hỗ trợ kịp thời thì đời sống bà con sẽ rất khó khăn, nguy cơ mất vệ sinh môi trường và phát sinh nhiều vấn đề về sức khỏe cũng như đời sống người dân.

Mỗi giọt nước được cán bộ, chiến sĩ Đội Cảnh sát CC&CNCH khu vực Mai Châu mang đến xã vùng cao Pà Cò là một hành trình sẻ chia và trách nhiệm.

Xuất phát từ thực tế đó, UBND xã Pà Cò đã có văn bản đề nghị Công an tỉnh hỗ trợ đưa nước về “cứu khát” cho người dân. Từ đề nghị khẩn cấp của địa phương và sự chỉ đạo của Ban Giám đốc Công an tỉnh, Đội Cảnh sát CC&CNCH khu vực Mai Châu bắt đầu triển khai chở nước hỗ trợ người dân từ ngày 5/5/2026. Chia sẻ với chúng tôi, Trung tá Nguyễn Thành Trung, phụ trách đội cho biết: Theo kế hoạch ban đầu, mỗi tuần đơn vị thực hiện 3 ngày cấp nước, mỗi ngày 2 chuyến. Tuy nhiên, do đang vào cao điểm khô hạn nên cường độ phải tăng lên liên tục. Hiện nay, gần như ngày nào anh em cũng chạy 2 chuyến vào buổi sáng và buổi chiều, bởi Pà Cò đang vào giữa “mùa khát”, thiếu nước rất nghiêm trọng.

Theo đó, đều đặn từ 8h sáng, chiếc xe bồn chở nước của đơn vị xuất phát từ trung tâm xã Mai Châu lên Pà Cò rồi quay về, buổi chiều 14h xuất phát chuyến thứ 2. Mỗi chuyến xe là một hành trình gần 90km đường đèo dốc. Đó là hành trình không hề dễ dàng với chiếc xe bồn “cõng” theo hàng nghìn lít nước ngược núi. Có những đoạn cua tay áo chỉ cần lệch bánh vài chục phân là vực sâu hun hút phía dưới. Nhiều đoạn đường nhỏ chìm lẫn trong sương mù khiến chiếc xe phải bò từng mét. “Khó khăn nhất là xe không thể lên được những xóm nằm ở trên đỉnh núi như Thung Mài, Thung Mặn”, Trung tá Nguyễn Thành Trung cho biết. Điều đó đồng nghĩa với việc nhiều hộ dân vẫn phải mang can nhựa xuống điểm tập kết lấy nước rồi gùi bộ ngược lên bản.

Theo những người “cõng nước” ngược núi

Chúng tôi theo chuyến xe cõng nước “cứu khát” về xóm Thung Mặn. Chờ xe ở cuối con dốc dài, trưởng bản Giàng A Lềnh cùng hàng chục người dân mang theo can nhựa, xô, chậu. Khi chiếc xe vừa dừng, giọng của trưởng bản Giàng A Lềnh xúc động: Mấy tháng nay bà con khổ lắm. Có hôm cả bản gần như không còn giọt nước nào để dùng. Người già, trẻ con đều phải tiết kiệm từng gáo nước. Nay xe chở nước lên, ai cũng mừng.

Hạ sĩ Phàng A Thành, chàng trai người Mông chia sẻ về những hành trình “cõng nước” lên miền đá khát để giúp đỡ bà con dân bản.

Niềm vui ấy hiện rõ trên khuôn mặt rám nắng của những người phụ nữ Mông đang xếp hàng bên các can nhựa bạc màu. Đám trẻ con chạy quanh chiếc xe chở nước với ánh mắt háo hức. Chúng nhìn dòng nước trắng xóa chảy ra từ chiếc xe bồn như nhìn một món quà quý giá giữa mùa hạn. Nhìn ánh mắt đám trẻ, Hạ sĩ Bùi Thành Long cười hiền: Mỗi lần mang nước lên thấy bà con vui thì anh em mình cũng vui theo.

Còn với Hạ sĩ Phàng A Thành, người sinh ra ở vùng đất này nên anh hiểu rất rõ nỗi cực nhọc của những ngày thiếu nước. “Vào những ngày khô hạn, mỗi nhà chỉ dám dùng một ít nước cho tất cả sinh hoạt trong ngày. Mà cũng chỉ dùng tằn tiện vào việc ăn, uống”, Thành kể. Có lẽ cũng vì vậy mà mỗi lần Thành xuất hiện trong bộ quân phục phòng cháy chữa cháy, bà con lại kéo đến hỏi han bằng tiếng Mông thân thuộc. Nhiều cụ già nắm chặt tay anh, cười hiền rồi nói lời cảm ơn.

Ở điểm trường xóm Pà Khôm, những ngày “khát”, cả thầy và trò nhiều ngày sống trong cảnh bể nước trơ đáy. Có hôm thầy cô phải thay nhau đi hàng chục km gùi nước về nấu cơm cho học sinh bán trú. Bởi vậy, khi xe chữa cháy xuất hiện trước sân trường, lũ trẻ reo ầm cả góc núi. Tiếng nước đổ ào ào vào bể chứa vang lên giữa trưa nắng khiến các thầy, cô giáo cũng vui mừng không kém lũ trẻ.

Chiều muộn, tại xóm Thung Mài, già làng Sùng A Lứ lặng lẽ đứng nhìn xuống vùng đất trũng vốn là lòng hồ giữa xóm nay đã cạn trơ đáy. Nhìn những vết nứt lớn ngoằn ngoèo như vết sẹo trên mặt đất, ông cười buồn: Ngày trước hồ này nuôi sống cả bản. Mùa khô vẫn còn nước cho người với gia súc. Giờ nắng kéo dài quá, đất trời cũng khát theo người.

Dòng nước trắng xóa chảy ra từ chiếc xe bồn do các cán bộ, chiến sỹ Đội Cảnh sát CC&CNCH khu vực Mai Châu mang đến với đồng bào dân tộc Mông ở miền khát Pà Cò giống một món quà quý giá giữa mùa hạn

Giữa cái nắng bỏng rát, những chuyến xe đỏ vẫn đều đặn vượt đèo lên Pà Cò mỗi ngày. Buổi sáng đi chuyến đầu, chiều lại tiếp tục quay lên. Mỗi vòng bánh xe lăn qua là thêm hàng nghìn lít nước được mang tới cho những bản làng đang oằn mình trong cơn khát. “Anh em cũng mong muốn có thể tăng cường thêm lượng nước hỗ trợ cho bà con”, Trung tá Nguyễn Thành Trung chia sẻ. Theo kế hoạch, hoạt động tiếp nước cho người dân Pà Cò sẽ kéo dài đến ngày 15/6/2026. Tuy nhiên, mọi thứ còn phụ thuộc vào thời tiết. Nếu nắng hạn tiếp tục kéo dài, những chuyến xe cứu nước có thể vẫn sẽ phải nối dài thêm nữa.

Chiều xuống, chiếc xe chữa cháy lại đổ đèo quay về đơn vị, bụi đất bám kín bánh xe. Gương mặt những chiến sĩ phủ đầy bụi đỏ sau cả ngày rong ruổi trên những chặng đường đèo dốc nhưng chúng tôi và cả những người dân ở “vùng khát” Pà Cò đều thấu hiểu phía sau sự mệt mỏi ấy là niềm vui. Bởi giữa mùa hạn khốc liệt nơi núi đá khô khát này, không có ai bị bỏ lại phía sau.

Mạnh Hùng