Nữ kiểm lâm “số hóa” giữ màu xanh đại ngàn

Có những ngày, hành trang của người kiểm lâm không chỉ là đôi giày lấm đất, chiếc ba lô bạc màu mà còn có chiếc điện thoại thông minh cài đặt bản đồ rừng, dữ liệu tuần tra, những thông tin phục vụ công tác quản lý. Giữa màu xanh trùng điệp của núi rừng, những nữ kiểm lâm đang từng bước đưa công nghệ vào công việc thường ngày, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ tài nguyên rừng. Với họ, chuyển đổi số không phải điều gì xa vời, mà bắt đầu từ những chuyến tuần tra và trách nhiệm gìn giữ màu xanh quê hương.

Theo dấu rừng bằng công nghệ số

Một buổi sáng mùa Thu, khi sương còn vương trên những triền núi, hành trình tuần tra của chị Hà Thu Thủy, nữ kiểm lâm phụ trách địa bàn xã Mai Hạ (Hạt Kiểm lâm Mai Châu) bắt đầu bằng việc kiểm tra thiết bị, cập nhật thông tin, xác định tuyến đường trên bản đồ số. Chiếc điện thoại được cất gọn trong túi áo, nhưng luôn sẵn sàng mở ra khi cần đối chiếu vị trí, ghi nhận hiện trạng hoặc trao đổi thông tin với đồng nghiệp. Chị Thủy chia sẻ: Nếu trước đây, việc nắm bắt tình hình rừng chủ yếu dựa vào những chuyến đi thực địa, sổ ghi chép, kinh nghiệm tích lũy qua từng mùa mưa nắng, thì nay, công nghệ đang giúp người làm nghề có thêm công cụ hỗ trợ. Dữ liệu về địa bàn, hiện trạng rừng, những khu vực cần kiểm tra có thể được sử dụng để tổ chức tuần tra phù hợp, nâng cao khả năng theo dõi, phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.

Nữ kiểm lâm Hà Thu Thủy ứng dụng công nghệ số trong theo dõi, quản lý và bảo vệ rừng.

Cùng với chị Hà Thu Thủy, chị Kiều Thị Hoàn Bính - một nữ kiểm lâm của Hạt Kiểm lâm Thanh Sơn thường xuyên bám địa bàn, từng bước đưa công nghệ số vào công việc chuyên môn. Với chị, mỗi chuyến tuần tra không chỉ là dịp kiểm tra hiện trạng rừng, mà còn là cơ hội cập nhật thông tin thực tế, bổ sung dữ liệu, phối hợp với đồng nghiệp trong quá trình quản lý, bảo vệ rừng. Trên những cung đường quanh co men theo sườn núi, chị Bính chú ý quan sát từng khoảng rừng, những lối mòn dẫn vào khu vực có nguy cơ bị tác động và dấu hiệu bất thường tại hiện trường. Chị sử dụng điện thoại để ghi lại hình ảnh, vị trí, thông tin liên quan, phục vụ việc báo cáo, đối chiếu sau chuyến đi. Những thao tác tưởng chừng đơn giản ấy góp phần giúp thông tin được lưu giữ đầy đủ hơn, hạn chế phụ thuộc hoàn toàn vào trí nhớ hay ghi chép thủ công.

Tỉnh Phú Thọ có diện tích rừng và đất lâm nghiệp lớn, phân bố trên nhiều dạng địa hình, gắn với sinh kế của người dân và sự cân bằng sinh thái. Công tác quản lý, bảo vệ rừng vì thế đòi hỏi lực lượng kiểm lâm phải thường xuyên bám địa bàn, nắm chắc diễn biến rừng, kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm. Với những nữ kiểm lâm, hành trình làm quen, sử dụng công nghệ đôi khi bắt đầu từ những thao tác nhỏ. Từ việc cập nhật thông tin, lưu trữ hình ảnh đến khai thác dữ liệu phục vụ báo cáo, mỗi kỹ năng mới đều cần thời gian thực hành, tích lũy kinh nghiệm. Điều quan trọng hơn là hình thành thói quen làm việc dựa trên dữ liệu, bảo đảm thông tin được cập nhật chính xác, có kiểm chứng, phục vụ thiết thực công tác chuyên môn.

Giữ màu xanh từ những điều bình dị

Rời những tuyến đường tuần tra, công việc của các nữ kiểm lâm vẫn tiếp tục với những cuộc trao đổi cùng người dân sống gần rừng, tuyên truyền quy định pháp luật, hướng dẫn các biện pháp phòng cháy, chữa cháy rừng. Bảo vệ rừng không chỉ là phát hiện, ngăn chặn hành vi vi phạm, mà còn phải giúp cộng đồng hiểu rõ giá trị của tài nguyên thiên nhiên, chung tay gìn giữ môi trường sống. Trong những cuộc gặp gỡ ấy, công nghệ có thể hỗ trợ lưu trữ thông tin, hình ảnh, tổng hợp kết quả tuyên truyền. Nhưng để người dân hiểu, tin tưởng, tự giác chấp hành, điều quan trọng vẫn là cách nói gần gũi, sự kiên trì, thái độ chân thành của cán bộ. Một lời giải thích dễ hiểu về nguy cơ cháy rừng, một lần hướng dẫn người dân nhận biết hành vi vi phạm hay một cuộc trao đổi kịp thời đều có thể góp phần nâng cao ý thức cộng đồng. Ở những địa bàn có rừng, người dân vừa là đối tượng được tuyên truyền, vừa là lực lượng quan trọng tham gia bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Khi thông tin về nguy cơ cháy rừng, dấu hiệu xâm hại rừng được tiếp nhận và trao đổi kịp thời, sự phối hợp giữa kiểm lâm, chính quyền địa phương, người dân sẽ thuận lợi hơn. Công nghệ góp phần kết nối thông tin, còn hiệu quả cuối cùng phụ thuộc vào sự chủ động, trách nhiệm của mỗi người.

Tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng là một trong những nhiệm vụ quan trọng của các nữ kiểm lâm.

Theo chị Kiều Thị Hoàn Bính, với phụ nữ làm nghề kiểm lâm, ngoài chuyên môn thì hành trình giữ rừng còn đòi hỏi sự bền bỉ, khả năng thích ứng với điều kiện công tác đặc thù. Những chuyến đi kéo dài, lịch trực trong mùa nắng nóng hay yêu cầu có mặt kịp thời khi địa bàn phát sinh vụ việc khiến công việc không phải lúc nào cũng theo một lịch trình cố định. Dẫu vậy, phía sau những bước chân lặng lẽ ấy là niềm tự hào khi được góp sức bảo vệ tài nguyên rừng, giữ gìn môi trường sinh thái cho hôm nay và mai sau. Sự tỉ mỉ, kiên trì trong công việc, khả năng giao tiếp với cộng đồng cùng tinh thần trách nhiệm là những phẩm chất giúp nữ kiểm lâm hoàn thành nhiệm vụ. Khi được trang bị thêm kỹ năng số, họ có điều kiện chủ động hơn trong theo dõi thông tin, xử lý công việc, thích ứng với yêu cầu quản lý rừng ngày càng hiện đại.

Chiều xuống, nắng nghiêng qua những tán cây, con đường tuần tra dần khuất sau triền núi. Sau một ngày bám địa bàn, những thông tin ghi nhận được cập nhật, trở thành nguồn dữ liệu phục vụ công tác quản lý. Nhưng phía sau những dòng thông tin ấy vẫn là mồ hôi, là những bước chân vượt dốc và sự tận tụy của người giữ rừng. Hình ảnh nữ kiểm lâm với chiếc điện thoại thông minh trong hành trang đi rừng là một lát cắt sinh động về sự đổi thay của nghề. Công nghệ giúp mở rộng khả năng quan sát, kết nối và quản lý, nhưng tình yêu nghề, sự am hiểu địa bàn cùng tinh thần trách nhiệm vẫn là điểm tựa để mỗi cán bộ hoàn thành nhiệm vụ.

Giữa nhịp chuyển đổi số đang lan tỏa đến nhiều lĩnh vực của đời sống, những nữ kiểm lâm Phú Thọ vẫn ngày đêm bám rừng, bám địa bàn, âm thầm gìn giữ màu xanh quê hương. Với họ, mỗi dữ liệu được cập nhật chính xác, mỗi chuyến tuần tra hoàn thành và mỗi người dân thêm ý thức bảo vệ rừng đều là những đóng góp thiết thực trên hành trình giữ rừng bằng tri thức, công nghệ và cả sự tận tâm.

Hoàng Hương