Trường học hạnh phúc - Khi lớp học là “nhà”
Xây dựng “Trường học hạnh phúc” không còn là khẩu hiệu, tại vùng Đất Tổ, phong trào này đã lan tỏa trong từng lớp học, bậc học, biến môi trường sư phạm thành một hệ sinh thái nhân văn - nơi tình thương, sự tôn trọng và thấu hiểu trở thành những giá trị cốt lõi.
Xây dựng “Trường học hạnh phúc” không còn là khẩu hiệu, tại vùng Đất Tổ, phong trào này đã lan tỏa trong từng lớp học, bậc học, biến môi trường sư phạm thành một hệ sinh thái nhân văn - nơi tình thương, sự tôn trọng và thấu hiểu trở thành những giá trị cốt lõi.
Tại Trường Tiểu học Yên Bình, xã Vĩnh An mỗi tiết học là một không gian mở, nơi các con mạnh dạn thể hiện cá tính, không ngần ngại sai lầm.
Trong lộ trình đổi mới giáo dục, bậc mầm mon và tiểu học được coi là “giai đoạn vàng”, là nền móng quan trọng để hình thành nhân cách và thế giới quan của trẻ. Tại Trường Tiểu học Yên Bình, xã Vĩnh An, khái niệm “hạnh phúc” được hiện hữu một cách giản dị qua từng nụ cười rạng rỡ, sự giao thoa cảm xúc giữa cô và trò.
Xây dựng ngôi trường hạnh phúc phải bắt đầu từ việc thấu hiểu tâm lý trẻ thơ. Rời xa những áp lực về điểm số hay những kỷ luật gò bó, các giáo viên tại đây đã chọn cách đồng hành và làm bạn cùng học sinh.
Tại Trường Tiểu học Yên Bình, xã Vĩnh An luôn tạo môi trường hạnh phúc cho giáo viên, từ đó, sẽ tạo ra những học sinh hạnh phúc.
Cô giáo Phan Thị Thảo, Trường Tiểu học Yên Bình đã dành bao tâm huyết cho sự nghiệp trồng người, chia sẻ: “Để nâng cao chất lượng giáo dục và giúp các em hứng thú hơn, ngoài việc ứng dụng công nghệ số, tôi luôn trăn trở làm sao để xây dựng một lớp học thực sự vui vẻ. Tôi muốn mỗi tiết học là một không gian mở, nơi các con mạnh dạn thể hiện cá tính, chia sẻ hiểu biết và không ngần ngại sai lầm. Khi các con yêu lớp, yêu môn học, kiến thức sẽ tự nhiên được tiếp nhận mà không cần khiên cưỡng”.
Theo cô Thảo, “bí quyết” quan trọng nhất chính là năng lượng của người thầy. Một giáo viên hạnh phúc sẽ tạo ra những học sinh hạnh phúc. Nếu cô bước vào lớp bằng tâm thế vui vẻ, nhiệt huyết, học sinh sẽ cảm nhận được sợi dây liên kết tích cực, từ đó chủ động tham gia vào mọi hoạt động giáo dục.
Nhìn nhận từ góc độ quản lý, cô Trần Thị Hồng Thủy - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Yên Bình khẳng định, nhà trường hướng tới mục tiêu “mỗi ngày đến trường là một ngày vui” dựa trên các giá trị nền tảng: Yêu thương, An toàn và Tôn trọng.
Để cụ thể hóa mô hình này, nhà trường đã tập trung triển khai nhiều giải pháp như: Xây dựng môi trường an toàn và thân thiện, trong đó chú trọng bảo vệ tâm lý học sinh. Nói không với bạo lực học đường và các hành vi vi phạm đạo đức nhà giáo. Cảnh quan sư phạm được đầu tư theo hướng xanh - sạch - đẹp; Đổi mới phương pháp dạy bằng cách thay đổi từ tư duy “truyền thụ” sang “truyền cảm hứng”. Lấy học sinh làm trung tâm thông qua việc hướng tới sự tôn trọng sở thích, cá tính và năng khiếu riêng biệt của mỗi cá nhân. Các câu lạc bộ năng khiếu, mô hình giáo dục STEM và các hoạt động trải nghiệm thực tế được tổ chức thường xuyên để học sinh phát triển toàn diện.
Nếu ở bậc tiểu học, hạnh phúc là sự chăm sóc và vỗ về, thì tại bậc Trung học cơ sở (THCS) và Trung học phổ thông (THPT), hạnh phúc lại gắn liền với sự tự do trong tư duy và niềm vui khám phá tri thức.
Tại Trường THCS Phúc Yên luôn khuyến khích giáo viên thay đổi từ tư duy “truyền thụ” sang “truyền cảm hứng”.
Tại Trường THCS Phúc Yên, phường Phúc Yên không khí trong các lớp học đã có những chuyển biến rõ rệt. Không còn những gương mặt căng thẳng vì bài vở chất chồng, thay vào đó là sự tương tác sôi nổi và những cuộc thảo luận đa chiều.
Cô Nguyễn Thị Thu Phương - Giáo viên trường THCS Phúc Yên chia sẻ quan điểm: “Khi tinh thần thoải mái, trí não học sinh sẽ ở trạng thái mở. Lúc đó, việc tiếp nhận kiến thức không còn là sự nhồi nhét thụ động mà là sự đón nhận tự nhiên. Các con tự tin sáng tạo, tự tin phản biện. Đó mới chính là nền tảng cho chất lượng học tập bền vững”.
Đồng quan điểm này, thầy Nguyễn Văn Dương - Phó Hiệu trưởng nhà trường cho rằng, vai trò của người quản lý là tạo ra “không gian hạnh phúc” cho giáo viên. Nhà trường thường xuyên tổ chức các buổi tọa đàm, giao lưu để thầy, cô trải lòng về áp lực nghề nghiệp và cuộc sống. Khi giáo viên được lắng nghe và thấu hiểu, họ sẽ có thêm động lực để lan tỏa sự tử tế đến học sinh.
Trong kỷ nguyên số, khái niệm trường học hạnh phúc còn bao hàm một tầng nghĩa rộng hơn: Bảo vệ học sinh trước các nguy cơ bạo lực tinh thần trên không gian mạng và định hướng chuẩn mực đạo đức trong thế giới ảo.
Tại Trường THCS & THPT Đào Duy Từ, phường Vĩnh Yên các tiết học đã được nhà trường “sân khấu hóa” giúp học sinh dễ dàng thẩm thấu kiến thức.
Tại Trường THCS & THPT Đào Duy Từ, phường Vĩnh Yên các vấn đề gai góc như bình đẳng giới, phòng, chống bạo lực học đường hay xâm hại tuổi vị thành niên không còn là những tiết học lý thuyết khô khan. Chúng được “sân khấu hóa” thông qua các vở kịch, các buổi tọa đàm mở, giúp học sinh dễ dàng thẩm thấu kiến thức.
Giáo sư, Tiến sĩ Hà Huy Bằng - Chủ tịch HĐQT Hệ thống giáo dục Đào Duy Từ, nhận định: “Sự thiếu hụt kỹ năng sống là nguyên nhân dẫn đến những sai lầm của giới trẻ. Chúng ta phải làm cho cái thiện tăng lên để cái ác bị đẩy lùi. Học sinh cần được hướng dẫn cách chọn bạn, cách tu dưỡng đạo đức và đặc biệt là cách nhận diện, tránh xa những nội dung độc hại trên Internet”.
Em Nguyễn Dương Bảo Khanh, học sinh Trường THCS & THPT Đào Duy Từ chia sẻ sau buổi ngoại khóa: “Em nhận ra rằng tôn trọng sự khác biệt của bạn bè là điều rất quan trọng. Chúng em học cách không kỳ thị, không xúc phạm người khác chỉ vì họ khác biệt với mình.”
Cô giáo Tạ Bảo Ngọc trăn trở về trách nhiệm của nhà trường trong việc định hướng sử dụng mạng xã hội an toàn. Cô cho rằng, để học sinh có ý thức tự bảo vệ mình trên môi trường mạng, cần có sự chung tay giữa Nhà trường - Gia đình - Xã hội. Chỉ khi có sự đồng hành sát sao từ phụ huynh, môi trường giáo dục mới thực sự an toàn và trọn vẹn.
Xây dựng “Trường học hạnh phúc” không phải là một đích đến ngắn hạn, mà là một hành trình bền bỉ, chuyển từ coi trọng điểm số sang coi trọng giá trị con người.
Qua thực tế triển khai tại Phú Thọ, mô hình này đã mang lại những quả ngọt đầu tiên: Mối quan hệ thầy - trò đã trở nên gần gũi, xóa bỏ khoảng cách của sự sợ hãi. Môi trường học tập luôn có sự bao dung, giúp đỡ.
Mối quan hệ thầy - trò đã trở nên gần gũi hơn sau mỗi tiết học.
“Mỗi ngày đến trường là một ngày vui” không còn là ước muốn trên trang giấy, mà đang hiện hữu sinh động trong từng nụ cười của học sinh và ánh mắt tự hào của những người đưa đò.
Trường học hạnh phúc chính là lời giải cho bài toán đào tạo những thế hệ công dân tương lai: Những con người không chỉ có kiến thức vững vàng mà còn có trái tim ấm áp, biết yêu thương và đủ bản lĩnh để đối mặt với những biến động của cuộc sống. Đó chính là tâm thế mà ngành Giáo dục - Đào tạo đang hướng tới, vì một Việt Nam thịnh vượng và nhân văn.
Nội Dung, Ảnh: Ngọc Thắng
Trình bày: Ngọc Tùng
