Bắt “trend” mùa cọ
Nhắc đến đặc sản Phú Thọ, cọ luôn là một trong những cái tên được gọi đầu tiên. Quả cọ mộc mạc với lớp vỏ sẫm màu, trơn bóng, nhưng bên trong lại là phần thịt dẻo mềm, bùi béo và hương vị đặc trưng, không lẫn với bất kỳ loại quả nào khác. Cọ chỉ thực sự ngon khi được ỏm đúng cách. Cạo lớp vỏ bên ngoài, phần thịt bên trong dẻo bóng, tỏa mùi thơm ngậy, cắn một miếng là đủ để hiểu vì sao món quả dân dã này lại có nhiều “fan cứng” đến vậy. Chính hương vị rất riêng ấy khiến nhiều người đã ăn là nhớ, đến mùa lại mong tìm cho bằng được cọ ngon.
Người sành ăn cọ thường không đợi đến lúc ỏm xong mới biết ngon hay không. Chỉ cần quan sát và sờ tay họ đã có thể đoán được phần nào chất lượng quả cọ. Cọ ngon thường là cọ nếp, quả không quá to nhưng chắc tay, vỏ sẫm màu, trơn bóng, đều quả; khi bóp có độ đàn hồi vừa phải, cuống khô tự nhiên, không còn xanh non. Tuy vậy, với nhiều người, ỏm cọ và nếm thử vẫn là bước kiểm chứng cuối cùng, bởi chỉ khi được ỏm đúng cách, hương vị riêng của cọ mới bộc lộ trọn vẹn.
Giữa “cơn sốt” săn cọ mỗi khi vào mùa, điều khiến quả cọ giữ được sức hấp dẫn không chỉ ở yếu tố trào lưu hay giá bán tăng cao, mà cốt lõi vẫn là hương vị đặc trưng. Với nhiều người, cọ không đơn thuần là một món đặc sản mà còn là trải nghiệm ẩm thực gắn với ký ức, thói quen và sự kỳ công trong cách thưởng thức.
Không giống nhiều loại quả có thể ăn ngay, cọ phải trải qua công đoạn ỏm khá cầu kỳ. Cọ sau khi cạo sạch vỏ được cho vào nồi gang, đổ nước sôi khoảng 800C, đậy kín và để yên trong khoảng thời gian vừa đủ. Khi ỏm đạt, lớp vỏ ngoài mềm ra, phần thịt bên trong chuyển dẻo và tỏa mùi thơm bùi rất đặc trưng, thường được xóc thêm chút đường để tạo vị ngọt. Chỉ cần bóp nhẹ là cảm nhận được độ mềm vừa phải, cắn một miếng thấy rõ vị béo ngậy tự nhiên lan dần nơi đầu lưỡi. Chính sự chờ đợi và tỉ mỉ ấy góp phần làm nên trải nghiệm thưởng thức cọ “một lần nhớ mãi”.
Năm nay, quả cọ khiến nhiều người bất ngờ khi liên tục “leo thang” về giá. Trên thị trường, cọ tươi thường được bán từ vài chục nghìn đồng/kg, trong khi cọ nếp tuyển chọn - loại được dân sành ăn săn lùng có giá phổ biến hơn 100.000 đồng/kg. Đặc biệt, những mẻ cọ được đánh giá là “hàng đỉnh”, quả đều, thịt dày, dẻo có thời điểm chạm ngưỡng 160.000-180.000 đồng/kg nhưng vẫn không dễ mua. Giá cao trong khi nguồn hàng khan hiếm khiến cọ ngon trở thành mặt hàng “đắt vẫn cháy”.
Theo các tiểu thương lâu năm, mức giá cao phản ánh đúng thực tế cung-cầu. Chị Nguyễn Thị Việt An (phường Thanh Miếu), người có kinh nghiệm hơn 20 năm buôn bán cọ tại chợ Trung tâm cũ (phường Việt Trì) cho biết, từ đầu mùa đến nay, trung bình mỗi ngày chị bán 1-2 tạ cọ, chủ yếu là cọ nếp tuyển chọn. “Cọ nếp ngon bây giờ hiếm, không phải vườn nào cũng có. Có những mẻ cọ giá 160-180 nghìn đồng/kg nhưng vẫn được đặt mua trước”, chị An chia sẻ.
Ở góc độ người tiêu dùng, không ít người cho rằng mức giá cao là “đắt nhưng xứng đáng”. Anh Nguyễn Phú Tiến (phường Phú Thọ) cho biết, khi gặp cọ nếp ngon anh thường mua vài kg để ăn dần vì cả gia đình đều rất thích ăn cọ. “Cọ không phải ngày nào cũng có. Gặp mẻ ưng ý sẵn sàng mua giá cao hơn bình thường, miễn là đúng cọ nếp ngon, bùi béo, không chát”, anh chia sẻ.
Chị Trần Thanh Huyền (xã Hạ Hòa) hiện sinh sống và làm việc tại Singapore cho biết, mỗi mùa cọ chín chị đều nhờ người thân mua cọ nếp ngon để cấp đông. “Ở xa nhưng tôi vẫn luôn thương nhớ hương vị quả cọ quê hương. Có cọ để dành, đến dịp Tết về nước tôi lại mang ra ăn, cảm giác như được trở về tuổi thơ”, chị Huyền chia sẻ.
Không chỉ “nóng” ở chợ truyền thống, cọ ngon còn tạo nên thị trường mua bán sôi động trên không gian mạng. Trên Facebook, TikTok, hàng loạt bài đăng, video, livestream bán cọ xuất hiện với đủ cách chào hàng. Người bán thường đăng kèm hình ảnh cọ tươi, cọ đã ỏm, quay cận cảnh phần thịt dẻo bóng, cùng những dòng mô tả rất hấp dẫn mời gọi khách mua hàng.
Trên fanpage của shop Cọ Nhà Nhung, mỗi bài đăng đều thu hút hàng chục lượt bình luận đặt mua, trong đó có không ít khách hàng đến từ các tỉnh, thành xa như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Lào Cai... Tuy nhiên, theo chị Phạm Thị Nhung (phường Việt Trì) - chủ shop, do đặc thù cọ không thể vận chuyển đường dài, cửa hàng hiện chủ yếu phục vụ khách hàng trong tỉnh và một số địa phương lân cận. Cọ được tuyển chọn kỹ lưỡng, ỏm đúng quy trình, hút chân không và giao trong ngày để đảm bảo khi đến tay người mua vẫn giữ được độ tươi, hương vị và chất lượng tốt nhất.
Đáng chú ý, dù mua tại chợ truyền thống hay trên các nền tảng online, mức giá cọ năm nay gần như không có sự chênh lệch. Giá chủ yếu được quyết định bởi chất lượng và độ khan hiếm, không phụ thuộc vào hình thức bán. Điều đó cho thấy quả cọ đã thực sự trở thành một đặc sản có giá trị, được nhiều người sẵn sàng chi mạnh tay để có mẻ cọ ngon.
Hà Trang
