Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI:

Cần có “lá chắn pháp lý” để các nhà khoa học yên tâm dấn thân, sáng tạo

Sáng 13/8, Quốc hội bước vào ngày làm việc cuối cùng của đợt 1, các đại biểu thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ; về đề nghị phê chuẩn hiệp định liên quan đến Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ trưởng Bộ Công Thương giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội (ĐBQH) nêu.

Quốc hội thảo luận ở hội trường.

Tham gia thảo luận dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ, ĐBQH tỉnh Phú Thọ Vương Kim Ánh cơ bản nhất trí với sự cần thiết ban hành Luật. Để tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật, đại biểu góp ý một số nội dung.

Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Phú Thọ tham gia kỳ họp.

Cụ thể, về giao thẩm quyền ban hành chính sách thúc đẩy chuyển giao, đổi mới công nghệ, thực tiễn từ tỉnh Phú Thọ cho thấy, kinh tế công nghiệp phụ thuộc lớn vào khối doanh nghiệp FDI, trong khi mức độ lan tỏa công nghệ sang doanh nghiệp nội địa còn rất hạn chế. Các doanh nghiệp trong nước phần lớn có quy mô vừa và nhỏ, năng lực tiếp nhận công nghệ mới còn yếu. Do đó, việc giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì ban hành các chương trình, chính sách thúc đẩy chuyển giao và đổi mới công nghệ là bước đột phá về phân cấp, phân quyền, giúp cắt giảm thủ tục hành chính trung gian và rút ngắn thời gian ban hành chính sách.

Về cơ chế phối hợp liên ngành trong thẩm định chương trình, để tránh triển khai thiếu đồng bộ, đại biểu đề nghị bổ sung quy định tại Điều 41: Khi Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng và phê duyệt các chương trình này, bắt buộc phải thành lập Hội đồng thẩm định liên ngành với sự tham gia của các bộ, ngành và chuyên gia đầu ngành.

Đại biểu Quốc hội tỉnh Phú Thọ Vương Kim Ánh thảo luận ở hội trường.

Đối với cơ chế bảo vệ, miễn trừ trách nhiệm cho nhà khoa học khi nhận chuyển giao công nghệ, đại biểu Vương Kim Ánh cho rằng nghiên cứu và chuyển giao công nghệ mới luôn chứa đựng rủi ro. Thực tế hiện nay, nhiều nhà khoa học, chuyên gia còn lo ngại trách nhiệm pháp lý, tài chính nếu dự án không đạt hiệu quả kinh tế như dự kiến, dẫn đến tâm lý e ngại, không dám đổi mới.

Do vậy, đại biểu đề nghị bổ sung quy định về cơ chế miễn trừ trách nhiệm dân sự, hành chính và pháp lý đối với các nhà khoa học, chuyên gia khi kết quả chuyển giao không đạt hiệu quả kinh tế như mục tiêu ban đầu, nhưng họ đã thực hiện đúng, đầy đủ quy trình chuyên môn, quy định pháp luật và hoàn toàn không có hành vi vụ lợi, tiêu cực. Quy định này sẽ là “lá chắn pháp lý” để các nhà khoa học yên tâm dấn thân, sáng tạo.

Mặt khác, đại biểu cũng đề nghị: Định kỳ hằng năm, Bộ Khoa học và Công nghệ có trách nhiệm báo cáo Chính phủ và gửi báo cáo đến Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội về kết quả thực hiện các Chương trình được phân cấp.

Đại biểu khẳng định, việc sớm ban hành Luật sẽ tạo hành lang pháp lý minh bạch, kiến tạo môi trường thuận lợi để đẩy mạnh ứng dụng, chuyển giao công nghệ, giúp các địa phương tháo gỡ điểm nghẽn, phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Theo chương trình của kỳ họp, từ chiều 13/8 đến ngày 18/8, Quốc hội nghỉ để các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan hữu quan tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo luật, dự thảo nghị quyết.

Khánh Hà