Đánh thức Mường Động

Phát huy lợi thế nông, lâm nghiệp, khai thác giá trị văn hóa Mường gắn với phát triển du lịch và tháo gỡ những điểm nghẽn về hạ tầng, đầu tư, việc làm, xã Mường Động đang từng bước tìm hướng đi phù hợp để chuyển hóa tiềm năng thành động lực phát triển, nâng cao đời sống Nhân dân.

Khai thác lợi thế từ đồng đất, rừng xanh

Với địa bàn rộng, điều kiện tự nhiên đa dạng, bản sắc văn hóa đặc trưng, xã Mường Động có nhiều lợi thế phát triển kinh tế dựa trên nông, lâm nghiệp kết hợp dịch vụ, du lịch. Từ những tiềm năng sẵn có, địa phương đề ra chủ trương không chỉ duy trì sản xuất mà còn phải tổ chức lại các hoạt động kinh tế theo hướng hiệu quả hơn, tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.

Người dân xã Mường Động tham gia trò chơi dân gian, góp phần gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Mường.

9 tháng năm 2026, sản xuất nông nghiệp của xã cơ bản ổn định, tổng diện tích gieo trồng đạt 3.434,6 ha, bằng 99,94% kế hoạch. Đáng chú ý, năng suất lúa ước đạt 58 tạ/ha, tăng 13% so với cùng kỳ; sản lượng ước đạt 5.768,4 tấn, bằng 106,6% kế hoạch. Đây là cơ sở để địa phương tiếp tục nâng cao hiệu quả sản xuất, bảo đảm nguồn lương thực và cải thiện thu nhập cho người dân.

Để nông nghiệp thực sự trở thành động lực phát triển, Mường Động hướng sự quan tâm đến chất lượng sản phẩm, tổ chức sản xuất theo nhu cầu thị trường và mở rộng liên kết giữa người dân với hợp tác xã, doanh nghiệp. Việc lựa chọn những sản phẩm có lợi thế, xây dựng vùng nguyên liệu phù hợp và từng bước hình thành chuỗi tiêu thụ sẽ giúp giảm rủi ro cho người sản xuất, hạn chế tình trạng được mùa nhưng đầu ra thiếu ổn định.

Cùng với trồng trọt, lâm nghiệp là lĩnh vực có vai trò quan trọng đối với kinh tế và môi trường. Mường Động có gần 2.300 ha rừng tự nhiên, hơn 600ha rừng trồng được chăm sóc, bảo vệ, tỷ lệ che phủ rừng duy trì ở mức 62%. Trong 9 tháng, diện tích rừng trồng sau khai thác đạt 217 ha, bằng 108,5% kế hoạch; khối lượng khai thác đạt 14.105 m³.

Những con số này cho thấy, kinh tế rừng đóng góp đáng kể vào hoạt động sản xuất tại địa phương. Để phát huy hiệu quả nguồn lực này, địa phương cần nâng cao chất lượng rừng trồng, chú trọng trồng lại sau khai thác, bảo vệ rừng tự nhiên, từng bước nâng giá trị sản phẩm lâm nghiệp. Khai thác rừng cần gắn với quản lý bền vững, hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường và tạo điều kiện để người dân có sinh kế ổn định từ rừng.

Xác định du lịch là hướng phát triển có nhiều triển vọng nhờ lợi thế về nguồn nước khoáng, cảnh quan và bản sắc văn hóa dân tộc Mường, trong năm 2026, địa phương đã tổ chức Ngày hội Văn hóa Mường Động, Lễ hội Chùa Sim và tham gia các hoạt động văn hóa của tỉnh; xây dựng định hướng, kế hoạch phát triển du lịch giai đoạn 2025-2030, định hướng đến năm 2045.

Đây là hướng đi có triển vọng bởi văn hóa không chỉ mang giá trị tinh thần mà còn có thể tạo ra sản phẩm dịch vụ, việc làm và nguồn thu cho cộng đồng. Tuy nhiên, để hình thành điểm đến hấp dẫn, địa phương cần đẩy mạnh sản xuất các sản phẩm đặc trưng, nâng cao chất lượng dịch vụ, cải thiện điều kiện đón khách và khuyến khích người dân tham gia cung cấp các dịch vụ phù hợp với những giá trị văn hóa truyền thống đậm đà bản sắc quê hương.

Tháo gỡ điểm nghẽn, mở rộng dư địa tăng trưởng

Tiềm năng chỉ trở thành nguồn lực phát triển khi được hỗ trợ bởi hạ tầng đồng bộ, môi trường đầu tư thuận lợi và cơ chế tổ chức thực hiện hiệu quả. Đây cũng là những vấn đề Mường Động đang tập trung giải quyết.

Tổ công tác tuyên truyền, vận động giải phóng mặt bằng xã Mường Động đến từng hộ dân tuyên truyền thực hiện Dự án đường liên kết vùng.

9 tháng năm 2026, tổng vốn đầu tư toàn xã hội trên địa bàn đạt gần 89 tỷ đồng, toàn bộ từ ngân sách nhà nước, chưa phát sinh vốn đầu tư ngoài ngân sách. Trong khi đó, giải ngân vốn đầu tư công đạt gần 54 tỷ đồng, bằng 60,49% kế hoạch được giao.

Thực tế này cho thấy, việc huy động nguồn lực xã hội hóa vẫn là thách thức đối với địa phương. Bên cạnh đẩy nhanh tiến độ các dự án sử dụng vốn ngân sách, Mường Động đang cải thiện khả năng kết nối với doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh; chủ động giới thiệu những tiềm năng, sản phẩm, địa điểm có thể phát triển sản xuất, dịch vụ để tìm kiếm cơ hội đầu tư phù hợp.

Đối với đầu tư công, xã rà soát tiến độ từng công trình, xác định rõ những vướng mắc về thủ tục, giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu và năng lực nhà thầu để có biện pháp xử lý. Tại dự án đường liên kết vùng Hòa Bình - Hà Nội và cao tốc Sơn La, chiều dài đã bàn giao mặt bằng đạt 5,9/6,15 km, cơ bản thông tuyến, song vẫn còn 11 hộ chưa bàn giao mặt bằng, địa phương tiếp tục tháo gỡ vướng mắc bằng cách tăng cường đối thoại, giải quyết kiến nghị đúng quy định, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Quản lý đất đai cũng là lĩnh vực cần được cải thiện. Đến ngày 8/9/2026, xã tiếp nhận 445 hồ sơ đất đai, đã giải quyết 401 hồ sơ, còn 44 hồ sơ đang xử lý. Địa phương tiếp tục chuẩn hóa dữ liệu, nâng cao chất lượng phối hợp giữa các bộ phận để hạn chế phát sinh hồ sơ quá hạn, góp phần tạo môi trường minh bạch, thuận lợi cho người dân và hoạt động đầu tư, sản xuất.

Đoàn viên thanh niên xã Mường Động hỗ trợ người dân bàn giao mặt bằng thi công Đường liên kết vùng.

Việc chuyển đổi các cơ sở sản xuất, kinh doanh cá thể thành doanh nghiệp cần gắn với hỗ trợ thực chất về thủ tục, quản trị, tiếp cận vốn và thị trường. Toàn xã hiện có 40/46 cơ sở đã chuyển đổi thành doanh nghiệp, đạt 86,95% kế hoạch. Đây là cơ sở để xã tiếp tục củng cố khu vực kinh tế tư nhân, khuyến khích các hộ kinh doanh nâng cao quy mô và năng lực hoạt động khi đáp ứng điều kiện.

Theo ông Nguyễn Khắc Long, Chủ tịch UBND xã: “Thời gian tới, xã sẽ tập trung rà soát các chỉ tiêu còn đạt thấp, đẩy nhanh tiến độ đầu tư công, tháo gỡ khó khăn trong giải phóng mặt bằng và giải quyết thủ tục đất đai. Đồng thời tiếp tục phát huy lợi thế nông, lâm nghiệp, khai thác tiềm năng du lịch gắn với văn hóa Mường, tạo điều kiện cho các cơ sở sản xuất, kinh doanh phát triển, góp phần nâng cao thu nhập và đời sống Nhân dân”.

Lấy người dân làm trung tâm phát triển

Cùng với phát triển kinh tế, Mường Động đang triển khai các nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới, nâng cao chất lượng giáo dục, y tế và bảo đảm an sinh xã hội. Hiện xã mới đạt 3/10 tiêu chí nông thôn mới theo bộ tiêu chí giai đoạn 2026-2030, đặt ra yêu cầu địa phương tiếp tục huy động nguồn lực, hoàn thiện hạ tầng, môi trường, sinh kế và chất lượng các dịch vụ thiết yếu.

Hướng tới mục tiêu đạt chuẩn nông thôn mới vào năm 2030, Mường Động tập trung đầu tư hạ tầng gắn với nhu cầu dân sinh, sản xuất và khả năng duy tu, bảo dưỡng; các phong trào ở thôn dân cư cũng hướng đến kết quả cụ thể, tránh chạy theo hình thức.

Xã cũng chú trọng nâng cao thu nhập, tạo việc làm bền vững cho người dân. Trong 9 tháng năm 2026, địa phương đã giải quyết việc làm cho 213 người, gồm 203 người làm việc trong nước và 10 người đi làm việc ở nước ngoài, đồng thời đẩy mạnh đào tạo nghề, tư vấn, kết nối việc làm gắn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp và tiềm năng phát triển tại địa phương.

Cải cách hành chính, chuyển đổi số tiếp tục là công cụ hỗ trợ quá trình phát triển. Trong 9 tháng, xã tiếp nhận 3.354 hồ sơ thủ tục hành chính; tỷ lệ số hóa hồ sơ đạt 97,66%, tỷ lệ giải quyết hồ sơ dịch vụ công toàn trình đạt 96,94%.

Mường Động có nhiều lợi thế phát triển từ nông, lâm nghiệp đến văn hóa và du lịch. Nhưng để lợi thế trở thành động lực tăng trưởng, địa phương cần giải quyết đồng thời những vấn đề về đầu tư, đất đai, việc làm và chất lượng điều hành. Khi nguồn lực được sử dụng hiệu quả, người dân được tham gia và hưởng lợi từ quá trình phát triển, mục tiêu xây dựng nông thôn mới sẽ có thêm nền tảng vững chắc, góp phần đánh thức tiềm năng, tạo diện mạo mới cho Mường Động trong những năm tới.

Quang Nam