Đòn bẩy góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp

Hơn 7 năm triển khai Quyết định số 996/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về “Tăng cường, đổi mới hoạt động đo lường hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế”, tỉnh Phú Thọ (trong không gian triển khai gắn với Hòa Bình, Vĩnh Phúc trước đây) đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, từng bước đưa hoạt động đo lường trở thành công cụ thiết thực hỗ trợ sản xuất, kinh doanh, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Bài bản từ công tác lãnh đạo, chỉ đạo

Theo đồng chí Khổng Danh Đạt - Phó giám đốc Sở Khoa học và công nghệ (KH&CN), ngay sau khi Đề án 996 được ban hành, Sở KH&CN đã chủ động tham mưu UBND tỉnh xây dựng, phê duyệt và tổ chức thực hiện các kế hoạch cụ thể, phân công rõ trách nhiệm cho từng sở, ngành, địa phương. Trọng tâm là đẩy mạnh truyền thông, nâng cao nhận thức của doanh nghiệp về vai trò của đo lường trong cải tiến năng suất, chất lượng sản phẩm và hội nhập kinh tế quốc tế.

Cán bộ Trung tâm Ứng dụng và Đổi mới sáng tạo, Sở KH&CN hướng dẫn người dân xã Mai Hạ duy trì, quản lý chất lượng sản phẩm cá Dầm Xanh được cấp chứng nhận nhãn hiệu tập thể.

Cùng với đó, hệ thống văn bản quản lý, điều hành được ban hành tương đối đồng bộ. Riêng tại Hòa Bình, Sở KH&CN đã ban hành 27 văn bản quản lý, 53 văn bản hướng dẫn trong các lĩnh vực xăng dầu, khí hóa lỏng (LPG), y tế, giao thông, cân ô tô... Vĩnh Phúc triển khai khảo sát trên 1.000 lượt doanh nghiệp, sửa đổi quy định quản lý đo lường để tạo hành lang pháp lý thuận lợi. Phú Thọ ban hành văn bản tăng cường quản lý nhà nước về đo lường, hướng dẫn cụ thể trong kinh doanh vàng, xăng dầu, LPG...

Đáng chú ý, các nhiệm vụ của Đề án 996 được lồng ghép chặt chẽ với Chương trình quốc gia nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm; các kế hoạch thực hiện Chỉ thị số 38-CT/TW của Ban Bí thư và nhiều đề án phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo của địa phương. Việc đánh giá, báo cáo định kỳ giúp kịp thời nhận diện khó khăn, đề xuất giải pháp phù hợp với thực tiễn.

Từ sự hỗ trợ của nguồn ngân sách KH&CN, Chi nhánh xăng dầu Hòa Bình đã chuẩn hóa quy trình đo lường, đảm bảo chất lượng sản phẩm.

Để Đề án được thực hiện một cách hiệu quả, trong giai đoạn 2018 - 2025, tỉnh đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật đo lường với 5 bộ thiết bị trong lĩnh vực y tế và xăng dầu, đạt 100% mục tiêu Đề án. Hệ thống chuẩn đo lường và phòng thử nghiệm được duy trì theo tiêu chuẩn ISO/IEC 17025, đủ điều kiện kiểm định, hiệu chuẩn 15 loại phương tiện đo.

Theo thống kê, toàn tỉnh hiện có 18 tổ chức cung cấp dịch vụ kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm, phân bố tại các khu vực Phú Thọ, Hòa Bình, Vĩnh Phúc, đáp ứng đầy đủ điều kiện hoạt động theo quy định. Song song với đầu tư thiết bị, công tác đào tạo nguồn nhân lực được chú trọng. Tính từ năm 2018 đến nay, có 40 lượt công chức, viên chức được cử tham gia các khóa đào tạo chuyên sâu về kiểm định, hiệu chuẩn, an toàn kỹ thuật, góp phần chuẩn hóa năng lực đội ngũ làm công tác đo lường.

Siết chặt quản lý, tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp

Công tác quản lý nhà nước về đo lường được tăng cường thông qua phối hợp liên ngành và hoạt động thanh tra, kiểm tra. Từ năm 2018 đến nay, các cơ quan chức năng đã tổ chức 23 cuộc thanh tra với hơn 500 lượt doanh nghiệp, phát hiện 283 vụ vi phạm, xử phạt trên 1 tỷ đồng, qua đó nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng.

Công ty Cổ phần nước sạch Hòa Bình thường xuyên nâng cao hiệu quả công tác kiểm định bảo đảm chất lượng nước trước khi cung ứng đến khách hàng.

Trong lĩnh vực hỗ trợ doanh nghiệp, Chương trình đảm bảo đo lường được triển khai bài bản theo hướng dẫn của Bộ KH&CN. Theo đó, hàng trăm doanh nghiệp được tập huấn, tư vấn; 11 doanh nghiệp được hỗ trợ, xây dựng và tiếp nhận Chương trình đảm bảo đo lường. Các doanh nghiệp sau khi tham gia chương trình nhận thấy rõ hiệu quả như giảm tiêu hao nguyên vật liệu, giảm thất thoát, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

Ông Nguyễn Duy Hùng - Tổng giám đốc Công ty Cổ phần nước sạch Hòa Bình - đơn vị thụ hưởng Đề án 996 giai đoạn 2021 - 2025 cho biết: "Việc áp dụng chương trình đo lường giúp chuẩn hóa quy trình, giảm sai sót và chi phí khắc phục. Đồng thời, nâng cao năng suất, chất lượng công tác kiểm định. Hiện Công ty đã ký hợp đồng cung cấp nước cho hơn 55.000 khách hàng, đảm bảo chất lượng nước đạt chuẩn và minh bạch trong đo đếm."

Ngoài Công ty Cổ phần nước sạch Hòa Bình, thời gian qua, Sở KH&CN đã sử dụng hiệu quả nguồn lực hỗ trợ từ ngân sách KH&CN cho 20 nhãn hiệu hàng hóa, 5 doanh nghiệp tham gia Giải thưởng Chất lượng quốc gia, 8 hệ thống quản lý chất lượng và nhiều tiêu chuẩn cơ sở, công bố hợp chuẩn, hợp quy.

Theo đồng chí Khổng Danh Đạt - Phó Giám đốc Sở KH&CN, bên cạnh kết quả, việc triển khai Đề án 996 vẫn còn những hạn chế. Số doanh nghiệp được hỗ trợ xây dựng, tiếp nhận Chương trình đảm bảo đo lường mới đạt 22% mục tiêu; việc áp dụng tiêu chuẩn TCVN 13187:2020 cho phòng thí nghiệm đo lường chưa triển khai được do thiếu tổ chức đánh giá phù hợp. Nguyên nhân chủ yếu do chương trình mới, chưa có thông tư hướng dẫn chi tiết, cơ chế hỗ trợ riêng cho đo lường còn thiếu, trong khi nhiều doanh nghiệp chưa thực sự chủ động đầu tư cho lĩnh vực này.

Trong giai đoạn tới, tỉnh đặt mục tiêu hỗ trợ đầu tư ít nhất 10 chuẩn đo lường, đào tạo 200 lượt cán bộ, hỗ trợ 500 lượt doanh nghiệp và chuẩn hóa năng lực cho tối thiểu 20 phòng thí nghiệm đo lường. Trọng tâm là hoàn thiện cơ chế chính sách, đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động đo lường và nhân rộng các mô hình đảm bảo đo lường hiệu quả.

“Việc tiếp tục triển khai Đề án 996 không chỉ nhằm hoàn thiện hệ thống đo lường địa phương mà còn góp phần trực tiếp nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững trong giai đoạn mới” - ông Khổng Danh Đạt, Phó Giám đốc Sở KH&CN khẳng định.

Mạnh Hùng