Dùng AI để tạo, phát tán tin giả có thể bị phạt 100 triệu đồng

Bộ Công an đề xuất phạt tiền mức tối đa theo Luật Xử phạt hành chính đối với 8 vi phạm về tin giả, tin sai sự thật.

Bộ Công an đang chủ trì xây dựng Nghị định quy định một số biện pháp phòng, chống vi phạm pháp luật liên quan tin giả, tin sai sự thật, nhằm tạo môi trường thông tin lành mạnh, minh bạch và bảo đảm thượng tôn pháp luật. Dự thảo dự kiến trình Chính phủ xem xét, thông qua trước tháng 5.

Các chế tài trong Nghị định sẽ áp dụng không chỉ với công dân, cơ quan, tổ chức Việt Nam mà còn đối với người nước ngoài cư trú tại Việt Nam, tổ chức quốc tế hoạt động tại Việt Nam, cùng các nhà cung cấp dịch vụ Internet, mạng xã hội hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam...

Dự thảo định nghĩa tin giả là thông tin không có thật; tin sai sự thật là thông tin có một phần không có thật.

Hành vi vi phạm pháp trong lĩnh vực này gồm: phát ngôn, làm, lưu trữ, phát tán, đăng tải, chia sẻ, bình luận tin giả, tin sai sự thật; giúp sức, câu kết, xúi giục, lừa gạt để phát ngôn, làm, lưu trữ, phát tán, đăng tải, chia sẻ, bình luận tin giả, tin sai sự thật.

Thông tin sai sự thật được phát tán trên mạng trong đợt mưa lũ tại miền Trung, tháng 11/2025. Ảnh: Bộ Công an

Cá nhân vi phạm có thể bị phạt đến 100 triệu đồng

Dự thảo nêu 10 hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực này gồm:

1. Thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật (đã nêu trên)

2. Không kiểm duyệt, xác thực nội dung thông tin dẫn đến vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật.

3. Cung cấp tin giả, tin sai sự thật cho người khác hoặc cơ quan, tổ chức.

4. Cản trở hoặc không tự giác cung cấp thông tin về hành vi vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật cho các cơ quan có thẩm quyền.

5. Không tự giác, hợp tác khắc phục, đính chính thông tin sau khi thực hiện các hành vi vi phạm tin giả, tin sai sự thật.

6. Trực tiếp hoặc tham gia thành lập các tổ chức, hội, nhóm thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật tin giả, tin sai sự thật; trực tiếp hoặc tham gia tạo lập, vận hành, quản trị, kiểm duyệt các trang web, blog, trang thông tin điện tử, trang mạng xã hội, tài khoản mạng xã hội chứa tin giả, tin sai sự thật.

7. Đào tạo, huấn luyện cá nhân, tổ chức khác thực hiện hành vi vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật.

8. Sử dụng công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo để thực hiện hành vi vi phạm về tin giả, tin sai sự thật.

9. Sử dụng hình ảnh, danh nghĩa, ảnh hưởng của cá nhân, tổ chức để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật.

10. Giả mạo cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện hành vi vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật.

Bộ Công an cũng đề xuất, riêng với các hành vi từ 3-10 nêu trên, nếu vi phạm, sẽ bị áp dụng mức phạt tiền tối đa theo quy định của Luật Xử phạt hành chính hiện hành.

Theo Điều 24, Luật xử lý vi phạm hành chính quy mức phạt tiền tối đa trong các lĩnh vực, thì vi phạm thuộc lĩnh vực công nghệ thông tin; viễn thông; tần số vô tuyến điện; an ninh mạng; an toàn thông tin mạng; dữ liệu, có mức phạt tiền tối đa với cá nhân là 100 triệu đồng, với tổ chức là 200 triệu đồng. Nếu đến mức xử lý hình sự, có thể bị truy cứu các tội tương ứng, theo Bộ luật Hình sự.

Tổ chức, cá nhân vi phạm còn có thể bị xử lý bổ sung như bị thông báo về địa phương, cơ quan công tác; công khai xin lỗi nạn nhân; nộp lại tiền hưởng lợi và tiêu hủy, xóa các hội nhóm, tài khoản mạng xã hội liên quan vi phạm.

Với các trường hợp lần đầu vô ý chia sẻ các tin giả, tin sai sự thật vì không biết đó là tin giả, tin sai sự thật nhưng đã kịp thời khắc phục hậu quả; hoặc chưa gây hậu quả, kịp thời đính chính... có thể được xem xét không phải nộp phạt hành chính, chỉ giáo dục, răn đe.

Trong đợt mưa lũ tại miền Trung hồi tháng 11/2025, Bộ Công an cho hay nhiều tin giả do AI tạo liên tục xuất hiện đã xuyên tạc, công kích chính quyền và lực lượng chức năng trong công tác cứu trợ. Một số khác bịa đặt hàng nghìn người chết, hàng chục nghìn người chưa được ứng cứu để câu view, kêu gọi ủng hộ, trục lợi, gây hoang mang cho người dân và phức tạp thêm tình hình.

Những thông tin này lan truyền nhanh, vượt xa khả năng kiểm chứng của cơ quan chính thống, ảnh hưởng đến nhận thức người dân và gây khó khăn cho công tác chỉ đạo, điều hành tại hiện trường.

Trong 52 tài khoản mạng xã hội đăng tin giả, 5 trường hợp sau đó bị xử phạt tổng 37,5 triệu đồng; 17 trường hợp bị răn đe, yêu cầu cam kết; 30 tài khoản phải gỡ bài.

Mức phạt hiện tại chưa đủ răn đe

Phân tích về những đề xuất trong dự thảo, Bộ Công an nêu thực tiễn đấu tranh, phòng chống tin giả, tin sai sự thật còn một số điểm bất cập. Điển hình là chế tài xử lý, với mức xử phạt vi phạm hành chính hiện nay với các phát ngôn, đưa thông tin lệch chuẩn, sai sự thật trên mạng xã hội chưa đủ răn đe.

Theo quy định hiện hành, mức xử phạt hiện nay ở khung 5-10 triệu đồng/vi phạm và các cơ quan quản lý thường chọn mức phạt 7,5 triệu đồng khi xử phạt hành chính.

Hiện nay, theo Bộ Công an, một số người nổi tiếng, nghệ sĩ, KOLs... quảng cáo hàng hóa, thực phẩm chức năng, với các nội dung nói quá công dụng, phát ngôn không chuẩn mực, quảng cáo trá hình cho các trò đánh bạc trực tuyến; sẵn sàng dùng chiêu trò câu view để trục lợi, thu lời bất chính.

Bên cạnh đó, có những người nổi tiếng hiện nay, có hợp đồng nhận quảng cáo hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng và họ sẵn sàng chấp nhận mức phạt hành chính, hoặc cũng có những người có suy nghĩ lệch theo hướng khác, thì mức phạt hành chính không thể đủ sức răn đe...

Trong một số trường hợp, chỉ có thể áp dụng bằng hình thức xử lý hình sự mới đủ sức răn đe.

Theo vnexpress.net