Bức tranh lương 2026: Khu vực công tăng mạnh phụ cấp, doanh nghiệp phân hóa sâu

Trong khi khu vực công tập trung cải thiện thu nhập thông qua tăng lương cơ sở, phụ cấp, khu vực tư nhân hướng tới đãi ngộ toàn diện, kết hợp giữa thu nhập cạnh tranh và cơ hội phát triển nghề nghiệp.

Năm 2026 hứa hẹn là năm đánh dấu sự chuyển dịch quan trọng trong cách thức đãi ngộ và phát triển nguồn nhân lực tại Việt Nam. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Năm 2026 đánh dấu những chuyển biến quan trọng trong chính sách tiền lương của cả hai khu vực công và tư. Trong khi cán bộ, công chức kỳ vọng vào việc tăng lương cơ sở và cải cách mạnh mẽ hệ thống phụ cấp, thị trường lao động doanh nghiệp lại chứng kiến sự phân hóa rõ rệt giữa các ngành nghề, với công nghệ và logistics dẫn đầu về mức tăng trưởng thu nhập.

Kỳ vọng tăng lương cơ sở và "cú hích" phụ cấp ngành

Tại khu vực công, mức lương cơ sở 2,34 triệu đồng/tháng (áp dụng từ 1/7/2024) đang là mốc tham chiếu hiện hành. Tuy nhiên, để đảm bảo đời sống cán bộ, công chức, viên chức bắt kịp đà tăng trưởng kinh tế và chỉ số giá tiêu dùng, Bộ Nội vụ đang phối hợp với Bộ Tài chính cùng các cơ quan liên quan báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét việc tiếp tục tăng lương cơ sở trong năm 2026.

Song song với lộ trình tăng lương cơ sở, một cuộc cải cách toàn diện về hệ thống phụ cấp đang được triển khai. Hệ thống phụ cấp ưu đãi theo nghề và phụ cấp trách nhiệm theo nghề - công cụ quan trọng để Nhà nước thu hút và giữ chân nhân tài - dự kiến sẽ có những điều chỉnh mang tính đột phá.

Ngành giáo dục và y tế là hai lĩnh vực trọng điểm được hưởng lợi lớn từ chính sách mới. Với giáo dục, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang đề xuất xây dựng nghị định mới, hướng tới mục tiêu của Nghị quyết 71-NQ/TW. Theo đó, phụ cấp ưu đãi nghề dự kiến nâng lên mức tối thiểu 70% cho giáo viên mầm non, phổ thông; 30% cho nhân viên trường học. Đặc biệt, giáo viên tại các vùng biên giới, hải đảo, vùng đặc biệt khó khăn có thể hưởng mức tối đa 100%.

Năm 2026 cũng đánh dấu hiệu lực của Nghị quyết 261/2025/QH15, tạo cơ chế đột phá cho nhân viên y tế. Mức phụ cấp ưu đãi 100% sẽ được mở rộng cho y tế dự phòng, y tế cơ sở và các lĩnh vực đặc thù. Đáng chú ý, chính sách tuyển dụng mới cho phép bác sỹ, dược sỹ khởi điểm ngay từ bậc lương số 2, thay vì bậc 1 như trước đây.

Song song với lộ trình tăng lương cơ sở, một cuộc cải cách toàn diện về hệ thống phụ cấp đang được triển khai trong năm 2026. (Ảnh: TTXVN)

Đối với khối tư pháp và các cơ quan đặc thù, chế độ phụ cấp trách nhiệm vẫn được duy trì theo thang bảng từ 10-30% tùy ngành (Thanh tra, Tòa án, Kiểm sát, Thi hành án...). Cụ thể, chấp hành viên thi hành án dân sự hưởng khoảng 20-30%; thanh tra viên hưởng 25% và kiểm toán viên hưởng từ 15-25% tùy ngạch.

Riêng lực lượng vũ trang (quân đội, công an) tiếp tục áp dụng hệ thống lương và phụ cấp riêng biệt theo cấp bậc, quân hàm. Điểm nhấn đáng chú ý là chính sách thu hút nhân tài theo Nghị định 363/2025/NĐ-CP. Theo đó, sinh viên tốt nghiệp xuất sắc có thể hưởng phụ cấp tăng thêm tới 250% trong 5 năm đầu; các chuyên gia, nhân sĩ trí thức có đóng góp đột phá trong lĩnh vực an ninh - quốc phòng có thể hưởng mức phụ cấp đặc thù từ 400% đến 550% lương hiện hưởng.

Doanh nghiệp tư nhân: Lương CEO giảm, Logistics và Công nghệ lên ngôi

Trái ngược với xu hướng tăng đồng loạt ở khu vực công, bức tranh thu nhập tại khối doanh nghiệp tư nhân năm 2026 lại mang nhiều gam màu tương phản, theo Báo cáo hướng dẫn lương 2026 của Manpower Việt Nam.

Một hiện tượng đáng chú ý là xu hướng “giảm nhiệt” lương lãnh đạo. Mức lương khuyến nghị cho các vị trí C-level (CEO, Giám đốc cấp cao) tại đa số các ngành dự báo giảm từ 1-5% so với năm 2025. Ngoại lệ duy nhất thuộc về ngành tài chính-ngân hàng, nơi các “tướng tài” vẫn được săn đón với mức tăng khuyến nghị từ 7-12%.

Ở chiều ngược lại, dòng tiền đang chảy mạnh về phía nhân sự kỹ thuật và vận hành. Logistics và chuỗi cung ứng dẫn đầu thị trường với mức tăng lương dự báo từ 10-20%. Sự bùng nổ của thương mại điện tử và áp lực cạnh tranh chuỗi cung ứng toàn cầu khiến nhân sự ngành này trở nên đắt giá hơn bao giờ hết.

Công nghệ và số hóa tiếp tục giữ phong độ ổn định với mức tăng 10-15%. Còn Sản xuất và cơ khí là điểm sáng về sự ổn định khi nhiều vị trí giữ nguyên hoặc tăng lương, phản ánh nhu cầu duy trì lực lượng sản xuất nòng cốt.

Logistics và chuỗi cung ứng dẫn đầu thị trường với mức tăng lương dự báo từ 10-20%. (Ảnh: Hồng Đạt/TTXVN)

Ngược lại, các ngành du lịch-khách sạn, xây dựng và bất động sản dự báo sẽ có mức tăng lương khiêm tốn nhất, chỉ khoảng 3-5%, đảo chiều so với đà tăng trưởng của những năm trước.

Không chỉ dừng lại ở con số tiền lương, năm 2026 chứng kiến sự thay đổi trong chiến lược đãi ngộ. Theo Manpower, doanh nghiệp tại 11/12 ngành khảo sát đang chuyển hướng mạnh sang các phúc lợi phi tài chính như lộ trình thăng tiến rõ ràng, đào tạo nâng cao kỹ năng và đặc biệt là chế độ chăm sóc sức khỏe cho người thân của nhân viên.

Yếu tố cốt lõi định hình thị trường lao động năm tới chính là chuyển đổi số và AI. Kỹ năng liên quan đến công nghệ, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo (AI) đã lọt vào danh sách “được săn lùng” nhiều nhất tại 8/12 ngành kinh tế trọng điểm.

Nhận định về xu hướng này, bà Nguyễn Thu Trang, Giám đốc Thương hiệu Manpower Việt Nam chia sẻ: "Việc ngày càng nhiều doanh nghiệp quan tâm đến vấn đề phát triển kỹ năng và nghề nghiệp cho người lao động được xem là tín hiệu đáng mừng. Chiến lược này vừa giúp doanh nghiệp chủ động giải quyết bài toán thiếu hụt lao động kỹ năng, vừa đáp ứng kỳ vọng của ứng viên, từ đó thu hút và giữ chân nhân tài hiệu quả."

Năm 2026 hứa hẹn là năm bản lề, đánh dấu sự chuyển dịch quan trọng trong cách thức đãi ngộ và phát triển nguồn nhân lực tại Việt Nam. Trong khi khu vực công tập trung vào cải thiện thu nhập thông qua tăng lương cơ sở và phụ cấp, khu vực tư nhân đang hướng tới mô hình đãi ngộ toàn diện, kết hợp giữa thu nhập cạnh tranh và cơ hội phát triển nghề nghiệp bền vững.

Nguồn TTXVN