Giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong trường học

Những năm gần đây, công tác bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc luôn được ngành Giáo dục của tỉnh đặc biệt quan tâm. Tại các nhà trường, nhiều hoạt động giáo dục văn hóa truyền thống được triển khai linh hoạt, thiết thực, giúp các em hiểu sâu hơn cội nguồn, thêm trân trọng và tự hào về những giá trị văn hóa của dân tộc mình.

Học sinh Trường PT DTNT THPT Hòa Bình biểu diễn các tiết mục văn nghệ mang đậm bản sắc dân tộc.

Năm 2020, Trường THPT Quyết Thắng, xã Quyết Thắng thành lập Câu lạc bộ (CLB) “Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Mường”. Sau khi ra mắt, CLB đã phát huy vai trò, hoạt động khá hiệu quả, tập trung vào 6 mảng chính: Dân ca, trang phục, nhạc cụ, ẩm thực, trò chơi, văn hóa dân gian. Ngoài ra, CLB còn tổ chức dạy bộ chữ Mường cho các thành viên nhóm dân ca và văn hóa dân gian.

Thông qua nhiều hoạt động thiết thực, bổ ích, CLB đã gieo những hạt giống tâm hồn, giúp học sinh thêm yêu và hiểu hơn bản sắc văn hóa dân tộc Mường. Đến nay, CLB thu hút hơn 300 thành viên tích cực khôi phục các bài trình tấu chiêng, hòa tấu nhạc cụ dân tộc, làn điệu dân ca, trò chơi truyền thống... để biểu diễn trong các dịp lễ, Tết, ngày hội văn hóa của làng, xã, nhà trường. Điều đáng tự hào là CLB luôn nhận được sự quan tâm, đồng hành và ủng hộ nhiệt tình của các nghệ nhân, phụ huynh và Nhân dân.

Vừa qua, CLB đã tổ chức Hội thi trình diễn trang phục dân tộc Mường, têm trầu, đi cà kheo, tạo cơ hội để học sinh trực tiếp trải nghiệm và tìm hiểu thêm những nét đẹp của văn hóa dân tộc truyền thống. Hoạt động không chỉ mang lại sân chơi bổ ích, ý nghĩa, mà còn góp phần lan tỏa tình yêu, niềm tự hào và ngọn lửa đam mê dành cho văn hóa dân tộc, để nhà trường không chỉ là môi trường học tập mà còn là nơi thắp sáng tình yêu, nơi gìn giữ, trao truyền và phát huy những giá trị văn hóa tốt đẹp.

Tìm hiểu về nhạc cụ dân tộc, tổ chức lớp truyền dạy chiêng Mường, thành lập CLB giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc... Đó là những hoạt động thiết thực, bổ ích ở nhiều đơn vị, trường học trên địa bàn tỉnh. Đóng góp tích cực vào việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong các trường học phải kể đến vai trò của các trường dân tộc nội trú và dân tộc bán trú.

Đồng chí Tăng Văn Quang - Phó Hiệu trưởng Trường PT DTNT THPT Hòa Bình cho biết: Học sinh của nhà trường hiện nay thuộc các dân tộc thiểu số như Mường, Thái, Tày, Mông, Dao. Việc mặc đồng phục là trang phục dân tộc được duy trì thường xuyên. Nhà trường luôn quan tâm giáo dục học sinh về truyền thống tốt đẹp của cộng đồng các dân tộc Việt Nam nói chung, bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số trên địa bàn nói riêng, qua đó giúp các em thêm tự hào, tự tin khi giới thiệu và lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc mình. Xác định mỗi học sinh là đại diện văn hóa của một vùng quê, một dân tộc, nhà trường đã tổ chức nhiều hoạt động ngoại khóa hấp dẫn, bổ ích, tạo điều kiện để các em được trải nghiệm, thực hành giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc mình, đồng thời tìm hiểu nét đẹp văn hóa của các dân tộc khác thông qua trưng bày, giới thiệu về lễ hội truyền thống, phong tục tập quán, trò chơi dân gian, dân ca, dân vũ, đặc sản địa phương...

Trường THPT Quyết Thắng (xã Quyết Thắng) tổ chức cho học sinh thi trình diễn trang phục, têm trầu...

Thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia về phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, những năm qua, các trường học trên địa bàn tỉnh đã tích cực triển khai nhiều hoạt động truyền dạy bản sắc văn hóa dân tộc thiểu số cho học sinh, góp phần lan tỏa, bồi đắp tình yêu của thế hệ trẻ đối với văn hóa truyền thống.

Để triển khai các nội dung về bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống dân tộc thiểu số, nhiều trường học đã xây dựng kế hoạch cụ thể, đưa nội dung giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc lồng ghép vào hoạt động giảng dạy trong một số môn học như: Ngữ văn, Lịch sử, Âm nhạc...

Bên cạnh đó, nhiều trường học vận động phụ huynh, người dân ủng hộ đồ dùng, công cụ lao động... để mở rộng góc học tập gắn với trưng bày không gian văn hóa dân tộc trong khuôn viên nhà trường. Đồng thời, tổ chức các buổi học ngoại khóa tìm hiểu văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc, tham quan di tích lịch sử văn hóa, mời nghệ nhân trong xã truyền dạy những bài hát, điệu múa mang đậm bản sắc của người Mường, người Dao...

Việc lồng ghép giáo dục truyền thống văn hóa dân tộc địa phương vào các tiết học và hoạt động ngoại khóa đã nuôi dưỡng tình yêu văn hóa, nâng cao ý thức cho học sinh trong việc gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Qua đó, góp phần xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực; bồi đắp những giá trị chân - thiện - mỹ, hình thành thế hệ trẻ giàu bản sắc, tự tin, biết trân trọng và lan tỏa các giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc.

Dương Liễu