Hệ giá trị văn hóa - Nền tảng tinh thần, động lực phát triển

Trải qua hàng nghìn năm lịch sử, hệ giá trị văn hóa giữ vai trò là “hạt nhân mềm” của bản sắc dân tộc, là nguồn lực tinh thần định hướng hành vi cá nhân và cộng đồng. Đối với vùng đất cội nguồn Phú Thọ, việc gìn giữ, bồi đắp và thực hành hệ giá trị văn hóa không chỉ củng cố sức mạnh nội sinh mà còn kiến tạo “sức mạnh mềm”, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới.

Bảo tàng Hùng Vương phối hợp với Trường THCS Mường Bi - Phân hiệu Phú Cường tuyên truyền, giới thiệu những hiện vật, nội dung, giá trị các di tích lịch sử cách mạng tiêu biểu trên địa bàn tỉnh cho học sinh.

Văn hóa Phú Thọ hôm nay được kết tinh từ sự giao thoa, hội tụ của các dòng chảy văn hóa lớn cùng nền văn minh gắn liền với các lưu vực sông. Nổi bật là không gian văn hóa cội nguồn với Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và Hát Xoan Phú Thọ - hai di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Bên cạnh đó là sự hội tụ các sắc thái văn hóa đa dạng của nhiều dân tộc như Kinh, Mường, Thái, Dao, Tày, Cao Lan, Sán Dìu, Mông... với kho tàng tri thức dân gian, lễ hội truyền thống, phong tục tập quán và văn hóa ẩm thực độc đáo. Hệ thống di tích lịch sử - danh thắng tiêu biểu như Khu di tích lịch sử Đền Hùng, Đền Mẫu Âu Cơ, cùng hàng trăm lễ hội dân gian đã trở thành biểu tượng tâm linh sâu sắc trong lòng người dân cả nước. Tất cả đặt nền móng vững chắc cho văn hóa Đất Tổ, tạo môi trường nhân văn để bồi đắp nhân cách và tinh thần dân tộc.

Để cụ thể hóa các mục tiêu chỉ đạo của Trung ương và Thủ tướng Chính phủ, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 315/KH-UBND ngày 13/8/2026 về việc triển khai đồng bộ hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình, chuẩn mực con người Việt Nam trên địa bàn tỉnh. Với vai trò cơ quan chủ trì, tham mưu và phối hợp với các sở, ngành, địa phương tổ chức thực hiện, Sở VH-TT&DL chủ động ban hành Kế hoạch số 196/KH-SVHTT&DL ngày 28/8/2026 nhằm chi tiết các mục tiêu, nhiệm vụ thuộc lĩnh vực ngành quản lý. Đồng chí Nguyễn Thị Linh Ngọc - Phó Giám đốc Sở VH-TT&DL cho biết: Sở đã tập trung tham mưu UBND tỉnh triển khai kế hoạch đồng bộ từ cấp tỉnh đến cơ sở. Công tác tham mưu chú trọng vào việc cụ thể hóa các hệ giá trị thành những chuẩn mực, quy tắc ứng xử văn hóa phù hợp với từng lĩnh vực và nhóm đối tượng. Đồng thời, hướng dẫn lồng ghép các tiêu chí của hệ giá trị vào chương trình, kế hoạch công tác thường xuyên của từng cơ quan, đơn vị, địa phương. Qua đó, bảo đảm kế thừa, phát huy các giá trị truyền thống tốt đẹp cũng như bản sắc văn hóa đặc sắc của các dân tộc trên địa bàn tỉnh, tạo sự chuyển biến rõ nét trong đời sống xã hội.

Theo đó, hệ giá trị văn hóa được xác định gồm các thành tố cốt lõi: Dân tộc, dân chủ, nhân văn, khoa học. Hệ giá trị này đóng vai trò tạo nền tảng tinh thần của xã hội; bồi dưỡng lòng nhân ái, nghĩa tình, trung thực, khoan dung, tôn trọng sự khác biệt, lối sống văn minh, tinh thần dân chủ, tư duy khoa học, năng lực sáng tạo và trách nhiệm giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Văn hóa tạo ra môi trường dân chủ, nhân văn để các giá trị được tiếp nhận, thực hành và lan tỏa, góp phần bồi dưỡng phẩm chất, nhân cách con người toàn diện, củng cố gia đình và phát huy sức mạnh nội sinh cho sự phát triển của quê hương, đất nước.

Để đưa Hệ giá trị văn hóa đi vào thực tiễn đời sống xã hội một cách hiệu quả, tỉnh tập trung triển khai các nhiệm vụ, giải pháp đồng bộ. Trong đó, rà soát, nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách; cụ thể hóa các hệ giá trị thành chuẩn mực, quy tắc ứng xử văn hóa phù hợp với từng lĩnh vực, nhóm đối tượng; lồng ghép các tiêu chí của hệ giá trị vào kế hoạch công tác của các cơ quan, đơn vị, bảo đảm phát huy truyền thống dân tộc. Đồng thời, nghiên cứu triển khai và nhân rộng các mô hình hiệu quả trong thực hành hệ giá trị văn hóa phù hợp với thực tiễn địa phương. Bên cạnh đó, đẩy mạnh công tác truyền thông, giáo dục về hệ giá trị văn hóa; tập trung lan tỏa các giá trị yêu nước, đoàn kết, nhân ái, nghĩa tình, tự cường và khát vọng cống hiến; ưu tiên thực hiện tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; vận dụng hệ giá trị văn hóa trong xây dựng môi trường văn hóa và phát triển kinh tế - xã hội. Lồng ghép việc thực hiện các hệ giá trị vào quá trình xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp, vận động cộng đồng doanh nghiệp thực hiện đạo đức, văn hóa kinh doanh gắn với bản sắc dân tộc, trách nhiệm xã hội, sản xuất xanh và phát triển bền vững. Tập trung xây dựng đời sống văn hóa cơ sở gắn với phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, thực hiện nếp sống văn minh, quy ước, hương ước và phát huy hiệu quả của hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở. Đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đổi mới phương thức giáo dục, trải nghiệm và thực hành các giá trị văn hóa tại thư viện, bảo tàng, thiết chế văn hóa, nhà trường và cơ quan, đơn vị. Đẩy mạnh truyền thông đối ngoại, quảng bá hệ giá trị văn hóa, di sản và con người Đất Tổ ra thế giới thông qua các hoạt động ngoại giao, hợp tác và giao lưu văn hóa với các tổ chức, địa phương quốc tế.

Với các giải pháp đồng bộ, Phú Thọ từng bước đưa hệ giá trị văn hóa thấm sâu vào đời sống, trở thành động lực tinh thần to lớn, thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển nhanh, bền vững, giữ vững vị thế vùng đất cội nguồn lịch sử của dân tộc.

Hương Lan