Kinh nghiệm thúc đẩy giá trị ngành hàng thủ công mỹ nghệ ở Nga

Ngày 30/10, trước thềm Tuần lễ Dân tộc Nga, Bộ trưởng Công thương Nga Anton Alikhanov trả lời báo chí về vai trò của nghệ thuật và thủ công dân gian trong bảo tồn di sản văn hóa và củng cố bản sắc dân tộc, cũng như các biện pháp hỗ trợ của chính phủ để quảng bá các sản phẩm này trên thị trường Nga và quốc tế.

Các triển lãm về đồ thủ công mỹ nghệ được tổ chức tại Moskva. (Ảnh: THÙY VÂN)

Theo ông Anton Alikhanov, ngày nay nghệ thuật và thủ công dân gian ở Nga là lĩnh vực hoạt động văn hóa và công nghiệp được pháp luật công nhận. Bộ Công thương Nga đã phê duyệt danh sách 20 loại hình sản xuất, với các lĩnh vực trọng điểm gồm: chế tác nghệ thuật từ gỗ, kim loại, đá, xương, gốm sứ, đồ trang sức, làm ren, dệt, dệt thảm, vẽ trên vải...

“Nghề thủ công mỹ nghệ dân tộc là một phần không thể thiếu của di sản văn hóa các dân tộc thuộc Liên bang Nga và được coi là một phần của di sản văn hóa phi vật thể của đất nước”, ông Anton Alikhanov nói. Nga coi nghề thủ công mỹ nghệ dân gian là một phần của nền kinh tế sáng tạo.

Hiện nay, Bộ Công thương cùng Bộ Phát triển Kinh tế Nga đang thực hiện các biện pháp mang tính hệ thống, như kết hợp các yếu tố nghệ thuật của nghề thủ công mỹ nghệ dân gian vào thiết kế hàng tiêu dùng, sử dụng phong cách thủ công trong quy hoạch đô thị, tạo lập các không gian du lịch và sáng tạo tại các khu vực truyền thống, phát triển tiềm năng xuất khẩu và đào tạo nhân lực.

Chính phủ Nga hiện có 4 công cụ hỗ trợ dành cho ngành này. Thứ nhất, trợ cấp từ Bộ Công thương dành cho các tổ chức nằm trong danh sách được phê duyệt. Yêu cầu chính là tỷ lệ hàng thủ công mỹ nghệ trong tổng lượng hàng xuất khẩu phải đạt ít nhất 50%, ngành công nghiệp phải hoạt động ít nhất 70 năm và tổ chức phải hoạt động ít nhất 10 năm.

Khoản trợ cấp này bao gồm chi phí hiện đại hóa, nguyên vật liệu, năng lượng, bao bì, tiếp thị, phí bảo hiểm, quảng bá trực tuyến, tham gia triển lãm và quảng cáo.

Năm 2025, 65 công ty đã nhận được hỗ trợ với tổng số tiền khoảng 355 triệu ruble. Năm nay, số tiền hỗ trợ đã vượt quá 546 triệu ruble.

Thứ hai, các ưu đãi về thuế được cung cấp, cụ thể là miễn thuế đất đối với các lô đất nằm trong khu vực thủ công truyền thống và được sử dụng để sản xuất các sản phẩm nghệ thuật dân gian, cũng như miễn thuế VAT đối với việc bán các sản phẩm có giá trị nghệ thuật được công nhận.

Công cụ thứ ba là ưu đãi trong mua sắm của chính phủ. Thí dụ, các sản phẩm có giá trị nghệ thuật được công nhận theo Luật liên bang có thể được mua từ một nhà cung cấp duy nhất.

Ông Anton Alikhanov cũng cho biết, hiện số lượng các doanh nghiệp làm hàng thủ công mỹ nghệ gia tăng. Danh sách các tổ chức đủ điều kiện nhận hỗ trợ của nhà nước cũng đang mở rộng.

“Đây là một trong những biểu hiện rõ ràng nhất của sức mạnh mềm. Hàng thủ công mỹ nghệ quốc gia là thương hiệu văn hóa dễ nhận biết của Nga”, ông Anton Alikhanov nhận định.

Các mặt hàng tiêu biểu gồm khăn choàng Pavlovsky Posad, gốm sứ Gzhel, đồ sơn mài Khokhloma, khay Zhostovo, pha lê Dyatkovo và Gus, tranh thu nhỏ sơn mài Fedoskino, khăn choàng lông vũ Orenburg và dao Kizlyar.

Đặc biệt, Bộ Công thương Nga thường xuyên tổ chức các triển lãm tại các sự kiện quốc tế lớn.

Sự quan tâm ngày càng tăng của các nhà đầu tư đối với ngành thủ công mỹ nghệ cũng đang được chú ý tại Nga. Trong những năm gần đây, các nhà đầu tư tư nhân đã đầu tư mạnh vào phát triển của các Xưởng Nghệ thuật Gzhel, hiện đại hóa sản xuất và mở rộng hợp tác trong lĩnh vực sáng tạo. Các sản phẩm tranh sơn mài thu nhỏ của Fedoskino cũng đang phát triển mạnh mẽ, cũng như một số doanh nghiệp thủ công mỹ nghệ khác.

Một trong những trọng tâm của dự án quy mô lớn do Bộ Công thương và Bộ Phát triển Kinh tế Nga phối hợp thực hiện là thúc đẩy việc sử dụng các yếu tố thủ công mỹ nghệ dân tộc trong sản xuất hàng tiêu dùng hằng ngày, gồm quần áo, phụ kiện và đồ gia dụng. Một giải thưởng quốc gia đã được thành lập với các hạng mục đề cử cho các dự án hợp tác và dự án số hóa xuất sắc nhất.

Theo nhandan.vn