Kinh nghiệm trong tổ chức thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 trên địa bàn tỉnh đã diễn ra dân chủ, đúng luật, an toàn và thực sự là ngày hội của toàn dân. Để cung cấp cho bạn đọc cái nhìn toàn cảnh về kết quả bầu cử, Phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Phú Thọ trao đổi với đồng chí Đặng Mai Sơn - Phó Giám đốc Sở Nội vụ, Thư ký Ủy ban Bầu cử tỉnh về kết quả và kinh nghiệm rút ra trong quá trình chỉ đạo, tổ chức thực hiện cũng như nhiệm vụ trong thời gian tới.

Đồng chí Đặng Mai Sơn - Phó Giám đốc Sở Nội vụ, Thư ký Ủy ban Bầu cử tỉnh

Phóng viên: Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 có nhiều điểm mới, tổ chức trong điều kiện vận hành chính quyền địa phương hai cấp. Đồng chí đánh giá thế nào về kết quả bầu cử?

Đồng chí Đặng Mai Sơn: Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 là kỳ bầu cử đầu tiên trong thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp thúc đẩy chuyển đổi số và cải cách hành chính, các mốc thời gian trong quy trình bầu cử (hiệp thương, công bố danh sách, giải quyết khiếu nại...) được điều chỉnh rút ngắn tương ứng để đồng bộ với ngày bầu cử mới là ngày 15/3/2026. Đây cũng là dấu mốc đặc biệt cho một giai đoạn phát triển mới, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng, công tác bầu cử đặt ra những yêu cầu cao hơn, toàn diện hơn và chặt chẽ hơn trong tất cả các khâu: Nhân sự, hiệp thương lựa chọn người ứng cử, tuyền truyền, bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội...

Điều đáng ghi nhận là cử tri trong toàn tỉnh đã phát huy tinh thần trách nhiệm, tích cực tham gia bỏ phiếu với tỷ lệ rất cao. Không khí ngày bầu cử diễn ra phấn khởi, nghiêm túc, trật tự, an toàn; quyền làm chủ của Nhân dân được bảo đảm và thể hiện rõ nét.

Tính đến 19h ngày 15/3, Phú Thọ có tổng số 2.749.248/2.751.667 cử tri đã tham gia bỏ phiếu, đạt 99,91%. Có 87/148 xã có 100% cử tri đi bầu cử... Kết quả cho thấy công tác chuẩn bị bầu cử chu đáo, phương án tổ chức linh hoạt, phù hợp với thực tiễn địa phương đã góp phần quan trọng vào thành công chung của cuộc bầu cử.

Cụ Nguyễn Văn Lại và cụ Phạm Chính Được, khu 3 Hương Nộn, xã Tam Nông tham gia bỏ phiếu trong ngày bầu cử 15/3.

Phóng viên: Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 diễn ra tốt đẹp. Đồng chí có đánh giá gì về ý nghĩa của cuộc bầu cử lần này và tầm nhìn phát triển dài hạn của đất nước, của tỉnh?

Đồng chí Đặng Mai Sơn: So với các cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp nhiệm kỳ trước đây, cuộc bầu cử lần này mang ý nghĩa đặc biệt, được tổ chức ngay sau khi Đại hội XIV của Đảng kết thúc, do đó có ý nghĩa quan trọng trong việc cụ thể hóa nghị quyết đã được thông qua tại Đại hội.

Bên cạnh đó, mục đích ý nghĩa của cuộc bầu cử đã thể hiện tinh thần dân chủ, kỷ cương. Năm nay, Việt Nam kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên từ năm 1946, với tinh thần khẳng định là Nhà nước của dân, do dân, vì dân.

Như chúng ta đã biết: Việc xây dựng Nhà nước thể hiện bằng việc hình thành các cơ quan quyền lực Nhà nước và bộ máy Nhà nước; trong đó có các cơ quan như HĐND ở địa phương và phạm vi cả nước là Quốc hội. HĐND là cơ quan quyền lực Nhà nước ở địa phương, Quốc hội là cơ quan quyền lực cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và thông qua cơ chế của các cơ quan dân cử, thể hiện bản chất tốt đẹp của Đảng, Nhà nước.

Những người tham gia đại biểu HĐND và đại biểu Quốc hội là những người được Nhân dân ủy quyền để thay mặt Nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước, quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước theo chức năng nhiệm vụ của Quốc hội và HĐND.

Đối với Quốc hội có 2 chức năng đặc biệt, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước và giám sát tối cao. Đối với HĐND, đó là quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương và giám sát. Đó là những chức năng quan trọng của cơ quan dân cử. Vì vậy, mỗi lá phiếu của người dân đã thể hiện sự gửi gắm quyền của mình cho người mình lựa chọn để đại diện quyết định những quyết sách to lớn của đất nước.

Cuộc bầu cử phản ánh bản chất của Nhà nước Việt Nam là Nhà nước của dân, do dân và vì dân. Vì vậy các cơ quan quyền lực được hình thành đều do dân bầu ra, do dân cử ra, thực hiện sự ủy quyền của người dân để thực hiện. Cuộc bầu cử lần này cũng là sự kiện chính trị, pháp lý, dân chủ rộng khắp và rộng lớn nhất của nước ta. Những đại biểu được bầu, sẽ thay mặt Nhân dân, tham gia quyết định các chính sách, kế hoạch phát triển kinh tế xã hội, quốc phòng an ninh, góp phần nâng cao đời sống vật chất, và tinh thần cho nhân dân, xây dựng quê hương Phú Thọ ngày càng giàu đẹp, văn minh.

Phóng viên: Quá trình chuẩn bị và tổ chức bầu cử, Ủy ban Bầu cử tỉnh đã tập trung chỉ đạo những nhiệm vụ trọng tâm nào để bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, đúng luật và an toàn?

Đồng chí Đặng Mai Sơn: Để đảm bảo cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 trên địa bàn tỉnh Phú Thọ diễn ra thành công, dân chủ, đúng luật và an toàn, ngay từ sớm, Ủy ban Bầu cử tỉnh đã xác định rõ các nhiệm vụ trọng tâm và tập trung chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ đối với tất cả các khâu.

Trước hết, Ủy ban Bầu cử (UBBC) tỉnh quán triệt, triển khai đầy đủ văn bản chỉ đạo của Trung ương, của tỉnh; đồng thời ban hành các kế hoạch, hướng dẫn cụ thể để các đơn vị, địa phương thống nhất thực hiện.

Bên cạnh đó, đặc biệt chú trọng công tác hiệp thương, lập và niêm yết danh sách cử tri, danh sách chính thức những người ứng cử, bảo đảm đúng quy trình, quy định của pháp luật, công khai, minh bạch.

Một nhiệm vụ rất quan trọng nữa là tập huấn nghiệp vụ cho đội ngũ làm công tác bầu cử ở các cấp; dự kiến kịch bản cần xử lý khi xảy ra các tình huống trước, trong và sau ngày bầu cử; kỹ năng thu thập, tổng hợp, xử lý thông tin báo cáo về bầu cử. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác báo cáo, quản lý chung, đáp ứng yêu cầu về thời gian, chất lượng thông tin.

Cùng với đó, đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền sâu rộng về quyền lợi, nghĩa vụ của cử tri, giúp người dân hiểu rõ và tham gia bỏ phiếu đầy đủ; đa dạng hoá các phương tiện truyền thông như tin, bài, phóng sự trên Báo và phát thanh, truyền hình Phú Thọ, các trang thông tin điện tử, cổng giao tiếp điện tử; niêm yết thông tin tại trụ sở UBND xã, nhà văn hóa; lồng ghép trong các hội nghị, sinh hoạt chi bộ, họp thôn, sinh hoạt các đoàn thể; tuyên truyền trực tiếp đến hộ gia đình và qua các nhóm Zalo cộng đồng... Qua đó, đã góp phần nâng cao nhận thức của Nhân dân, tạo sự đồng thuận và không khí phấn khởi hướng tới ngày bầu cử.

Tỉnh cũng chỉ đạo tăng cường công tác đảm bảo an ninh chính trị và trật tự, an toàn xã hội, an ninh mạng, bảo mật thông tin, nắm bắt dư luận xã hội về công tác bầu cử trên địa bàn tỉnh. Chủ động phản bác các thông tin sai trái, xuyên tạc cuộc bầu cử; chủ động các phương án dự phòng (thiên tai, dịch bệnh) để cuộc bầu cử diễn ra an toàn.

Chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất, rà soát các điều kiện vật chất tại các điểm bỏ phiếu (hòm phiếu, trang trí, ánh sáng...) và các điều kiện khác nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho cử tri tham gia bầu cử theo đúng quy định pháp luật.

Đặc biệt, UBBC tỉnh đã tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, chỉ đạo đôn đốc, đánh giá tiến độ, chất lượng theo từng giai đoạn của cuộc bầu cử; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc ở cơ sở để đảm bảo cuộc bầu cử diễn ra đúng quy định pháp luật. Tăng cường đối thoại, lắng nghe ý kiến Nhân dân, kịp thời giải quyết các kiến nghị, phản ánh ngay từ cơ sở; không để phát sinh điểm nóng, không để các thế lực xấu lợi dụng vấn đề bầu cử để xuyên tạc, kích động, gây mất ổn định tình hình.

Phóng viên: Theo đồng chí, bài học kinh nghiệm rút ra trong công tác chỉ đạo, tổ chức cuộc bầu cử là gì?

Đồng chí Đặng Mai Sơn: Cuộc bầu cử đã thành công toàn diện về mọi mặt, đảm bảo dân chủ, đúng pháp luật, bình đẳng, an toàn và tiết kiệm; để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu về ý nghĩa và sự thành công của cuộc bầu cử.

Thứ nhất, phát huy được sức mạnh đại đoàn kết, sự tin tưởng của Nhân dân, ý thức trách nhiệm của công dân, sự tham gia tích cực của cả hệ thống chính trị vào công tác bầu cử... đây là yếu tố then chốt và quyết định, bảo đảm cho thành công của cuộc bầu cử.

Thứ hai, quyết tâm chính trị cao cùng sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, cấp ủy, chính quyền địa phương các cấp đối với công tác chuẩn bị bầu cử là yếu tố quan trọng hàng đầu bảo đảm thắng lợi của cuộc bầu cử. Song song với đó là sự quyết liệt, sâu sát, chủ động, sáng tạo và linh hoạt trên cơ sở kế thừa bài học kinh nghiệm của các kỳ bầu cử trước và sát thực với thực tiễn từng địa phương hiện nay; sự phân công, phối hợp chặt chẽ, tích cực giữa các cấp, các ngành, các cơ quan, đơn vị trong công tác bầu cử đã tạo sự thống nhất, thông suốt từ tỉnh đến cơ sở.

Thứ ba, làm tốt công tác thông tin, tuyên truyền sâu, rộng với nhiều hình thức đa dạng, sáng tạo, thiết thực, hiệu quả, nội dung phong phú, kết hợp các phương tiện truyền thống với ứng dụng tối đa công nghệ thông tin hiện đại. Bảo đảm sự công khai, minh bạch, dân chủ, công bằng, bình đẳng trong từng công việc chuẩn bị bầu cử; phát huy tốt vai trò của MTTQ Việt Nam các cấp và các tổ chức thành viên.

Thứ tư, bảo đảm thực hiện tốt quy trình công tác nhân sự; từ việc hiệp thương lựa chọn, giới thiệu người ứng cử, lấy ý kiến cử tri về người ứng cử, vận động bầu cử để lựa chọn được những ứng cử viên xứng đáng, đáp ứng đủ các điều kiện, tiêu chuẩn quy định. Lựa chọn thành viên tham gia các tổ chức phụ trách bầu cử ở địa phương có năng lực, kinh nghiệm, tâm huyết, trách nhiệm, nắm vững luật pháp về bầu cử, thành thạo công việc, giữ vững nguyên tắc trong việc bỏ phiếu, việc kiểm phiếu; làm tốt công tác tập huấn nghiệp vụ bầu cử cho các tổ chức phụ trách bầu cử, nhất là các tổ bầu cử ở cơ sở.

Thứ năm, chủ động nắm chắc tình hình, bám sát địa bàn cơ sở; chuẩn bị đầy đủ phương án, kế hoạch bảo đảm an ninh trật tự, an toàn xã hội; phối hợp chặt chẽ với các lực lượng công an, quân đội và sự ủng hộ của Nhân dân để bảo đảm an toàn tuyệt đối cho cuộc bầu cử; giải quyết tốt các đơn, thư khiếu nại, tố cáo về công tác bầu cử và nhân sự ứng cử viên; thường xuyên kiểm tra, giám sát, kịp thời chỉ đạo, giải quyết những vướng mắc, khó khăn ở địa phương, cơ sở; đảm bảo tốt cơ sở vật chất, kỹ thuật phục vụ cuộc bầu cử.

Phóng viên: Nhiệm vụ tiếp theo của Ủy ban Bầu cử tỉnh những ngày tới là gì, thưa đồng chí?

Đồng chí Đặng Mai Sơn: Ngay khi cuộc bầu cử kết thúc, công việc phải thực hiện ngay là đánh giá và công bố kết quả bầu cử. Với sự vào cuộc của các cơ quan chuyên môn và hưởng ứng của các địa phương, cuộc bầu cử lần này so với các cuộc bầu cử trước đây thành công trên mọi phương diện, việc chuyển đổi số đã đáp ứng được yêu cầu, đó là việc tổng hợp kết quả rất nhanh.

Hiện nay, UBBC tỉnh đang chỉ đạo Sở Nội vụ - Cơ quan Thường trực UBBC tỉnh thực hiện lập, tổng hợp các loại Biên bản kết quả bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI và đại biểu HĐND tỉnh nhiệm kỳ 2026 - 2031 báo cáo cấp có thẩm quyền theo quy định.

Cùng với đó, UBBC tỉnh sẽ tiếp tục rà soát toàn bộ hồ sơ, tài liệu liên quan; xem xét, giải quyết kịp thời các vấn đề phát sinh (nếu có) theo đúng quy định của pháp luật. Trên cơ sở kết quả tổng hợp, tỉnh sẽ thực hiện các bước tiếp theo để công bố kết quả bầu cử, xác nhận tư cách đại biểu trúng cử theo thẩm quyền.

Ngoài ra, UBBC tỉnh sẽ tổ chức đánh giá toàn diện công tác lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện cuộc bầu cử lần này; rút kinh nghiệm từ tỉnh đến địa phương, làm cơ sở cho việc tiếp tục nâng cao chất lượng công tác tổ chức các nhiệm vụ chính trị quan trọng trong thời gian tới.

Dự kiến, Hội đồng Bầu cử Quốc gia sẽ công bố kết quả của cuộc bầu cử trước ngày 25/3 và đang dự kiến khoảng ngày 22/3 sẽ công bố, xác nhận kết quả của cuộc bầu cử và xác nhận tư cách các đại biểu trúng cử.

Sau khi thực hiện việc công bố kết quả và xác nhận tư cách đại biểu sẽ tiến hành tổng kết cuộc bầu cử. Cuộc bầu cử diễn ra với mục đích bầu ra các cơ quan quyền lực cao nhất của Nhà nước, trong đó tiếp tục bầu các cơ quan của Quốc hội, các cơ quan của HĐND các cấp để vận hành theo chức năng nhiệm vụ đã được hiến định trong Hiến pháp. Tiếp đó là tổ chức Kỳ họp đầu tiên theo đúng hướng dẫn của Trung ương về việc tổ chức Kỳ họp thứ nhất của HĐND các cấp.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn đồng chí!

Đinh Vũ (thực hiện)