Làn sóng Gen Z, 9X làm ’thủ lĩnh AI' tại các hãng công nghệ Trung Quốc

Các hãng công nghệ Trung Quốc như Tencent, AgiBot đang ồ ạt bổ nhiệm nhân tài Gen Z và Millennial làm giám đốc khoa học để dẫn dắt nghiên cứu AI và robot.

Tâm điểm chú ý hiện nay là Vinces Yao Shunyu, người sẽ bước sang tuổi 28 trong năm nay. Cựu nhà nghiên cứu của OpenAI đã gia nhập Tencent vào tháng 12/2025 với vai trò Giám đốc khoa học AI thuộc văn phòng CEO, báo cáo trực tiếp cho Chủ tịch Martin Lau Chi-ping.

Yao là nhân tố cốt lõi tạo ra các tác nhân AI (AI agents) đầu tiên của OpenAI như Operator và Deep Research. Đầu tháng 1, bài báo khoa học đầu tiên do anh đồng tác giả sau khi gia nhập Tencent đã lập luận rằng “học theo ngữ cảnh” (context learning) nên là trung tâm của thiết kế để tối ưu hóa mô hình AI tương lai.

Bên cạnh sức trẻ của Yao, Tencent vẫn giao chuyên gia thị giác máy tính kỳ cựu Zhang Zhengyou làm Giám đốc khoa học.

Robot trưng bày tại hội nghị Trí tuệ nhân tạo thế giới WAIC tổ chức tại Thượng Hải tháng 7/2024. Ảnh: VCG

Đầu tháng 1, PrimeBot - nhánh robot thuộc Swancor Advanced Materials do kỳ lân AgiBot kiểm soát - đã bổ nhiệm Dong Hao làm Giám đốc khoa học. Thuộc thế hệ 9x, Dong hiện là phó giáo sư có biên chế tại Đại học Bắc Kinh và từng nhận bằng Tiến sĩ tại Đại học Imperial College London.

Bản thân công ty mẹ AgiBot cũng tuyển dụng một giám đốc khoa học thuộc thế hệ Millennial vào năm ngoái. Luo Jianlan, 33 tuổi, từng làm việc tại phòng thí nghiệm Google X và Google DeepMind, đồng thời hợp tác chặt chẽ với nhà khoa học máy tính nổi tiếng Sergey Levine (đồng sáng lập startup AI Physical Intelligence).

Gao Renbo, Giám đốc cấp cao của KPMG Trung Quốc, cho biết trách nhiệm cốt lõi của giám đốc khoa học là tiên phong trong nghiên cứu cơ bản, khám phá công nghệ và hoạch định chiến lược khoa học.

Vị trí này thiết lập các rào cản công nghệ dài hạn cho công ty mà không trực tiếp tham gia vào việc triển khai hay thương mại hóa sản phẩm.

“Ngược lại, Giám đốc công nghệ (CTO) sẽ giám sát quản lý đội ngũ kỹ thuật, thiết kế kiến trúc sản phẩm, triển khai giải pháp công nghệ và hoàn thành các mục tiêu kinh doanh”, ông Gao phân tích.

Khái niệm “giám đốc khoa học” xuất hiện từ những năm 1940 trong các dự án quy mô lớn của chính phủ Mỹ như Dự án Manhattan và Apollo. Bước sang thế kỷ 21, đặc biệt tại các công ty định hướng công nghệ, vị trí này đã tiến hóa từ việc chỉ quản lý dự án sang vai trò tiên phong phát triển chuyên ngành.

Xu hướng trẻ hóa giới tinh hoa công nghệ cũng đang diễn ra tại Mỹ. Meta đang trọng dụng Zhao Shengjia (ngoài 30 tuổi, đồng sáng tạo ChatGPT) làm Giám đốc khoa học của Meta Superintelligence Lab. Giám đốc khoa học hiện tại của OpenAI, Jakub Pachocki, cũng mới khoảng 35 tuổi.

Trong khi đó, một số tập đoàn công nghệ Trung Quốc lại đang thay đổi cấu trúc lãnh đạo. Zhou Jingren, người gia nhập Alibaba năm 2015 với vai trò Giám đốc khoa học mảng điện toán đám mây, hiện đã chuyển sang làm CTO.

Baidu từng gây tiếng vang lớn khi chiêu mộ Andrew Ng làm Giám đốc khoa học năm 2014, nhưng vị trí này đã bị bỏ trống sau khi ông rời đi ba năm sau đó.

"Việc một công ty công nghệ có duy trì vị trí giám đốc khoa học hay không phản ánh định hướng chiến lược của họ. Những doanh nghiệp giữ lại vai trò này thường nhấn mạnh vào việc tự chủ nghiên cứu và phát triển các công nghệ cốt lõi nền tảng, đồng thời duy trì đầu tư dài hạn nhằm củng cố tầm ảnh hưởng trong các lĩnh vực công nghệ tương lai", ông Gao kết luận.

Theo vietnamnet.vn