Mùa “khát” ở các xã vùng khó khăn

Từ sau Tết Nguyên đán đến nay, người dân sinh sống tại các xã vùng cao, vùng sâu, vùng xa trong tỉnh đang phải đối mặt với tình trạng “khát” nước sinh hoạt. Thực trạng thiếu nước sinh hoạt diễn ra trong thời gian dài không chỉ làm đảo lộn đời sống mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe và sinh kế của người dân nơi đây mỗi khi mùa khô tới.

Do mạch nước ngầm khan hiếm, gia đình ông Bùi Văn Vịnh ở xóm Cuối, xã Dũng Tiến phải sử dụng nguồn nước từ giếng đào tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng tới sức khỏe.

Từng gáo nước múc lên có màu nâu đục và mùi tanh... là nguồn nước sinh hoạt hàng ngày của gia đình ông Bùi Văn Vịnh ở xóm Cuối, xã Dũng Tiến. Nguồn nước này được kéo lên từ giếng đào sâu khoảng 5 - 6m để phục vụ cho việc ăn uống, tắm giặt và tưới tiêu của gia đình. Mặc dù lo lắng về nguy cơ nguồn nước bị ô nhiễm nhưng các thành viên trong gia đình ông Vịnh bất đắc dĩ phải sử dụng vì không còn cách nào khác. Bởi vào mùa khô, khi nguồn nước từ các mó nước tự nhiên cạn kiệt, giếng đào trở thành lựa chọn gần như duy nhất, dù chất lượng nước không đảm bảo.

Ông Vịnh trăn trở: “Hơn 20 năm sử dụng nước giếng đào và nguồn nước kéo từ mó về, gia đình tôi thực sự lo lắng về nguy cơ ô nhiễm, vì trên địa bàn và vùng lân cận có nhiều mỏ khai thác khoáng sản. Do khu vực này mạch nước ngầm khan hiếm, nhiều gia đình đã thử khoan giếng nhưng không có tín hiệu khả quan.”

Không chỉ ở vùng cao, một số địa phương vùng thấp cũng thường xuyên rơi vào tình trạng “khát” nước như tại phường Tân Hòa - khu vực ven sông Đà. Thực trạng thiếu nước sinh hoạt vào mùa khô vẫn diễn ra tại các xóm Tiểu Khu, Máy 1, Cang 3, Thăng... với trên 100 hộ dân bị ảnh hưởng. Đây là những xóm sử dụng chủ yếu nguồn nước tự nhiên để sinh hoạt hằng ngày. Vào mùa khô, khi nguồn nước cạn kiệt, người dân “khốn đốn” vì thiếu nước sinh hoạt trầm trọng.

Đường ống dẫn nước kéo chằng chịt phục vụ sinh hoạt của nhiều hộ dân xóm Tiểu Khu, phường Tân Hòa.

Theo ghi nhận tại xóm Tiểu Khu - nơi có hơn 50 hộ dân sinh sống ven hồ Hoà Bình. Mặc dù xóm đã được đầu tư công trình nước sạch từ năm 2019 nhưng đã bị hư hỏng, chưa được sửa chữa, dẫn đến việc không đảm bảo cung cấp nước sinh hoạt cho người dân. Hiện nay, công trình này gần như bị lãng quên.

Ngoài ra, hệ thống bể chứa nước một phần đã bị vùi lấp bởi đất, đá; nhiều đoạn ống dẫn nước bị đứt, vỡ, xuống cấp nghiêm trọng theo thời gian.

Bà Đinh Thị Bình, xóm Tiểu Khu cho biết: “Thiếu nước sinh hoạt ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng đời sống của người dân. Có những thời điểm “khát” nước sinh hoạt, cuộc sống của người dân bị đảo lộn. Các gia đình phải mua nước lọc để uống và dành dụm từng can nước để phục vụ sinh hoạt."

Những năm qua, các chương trình, dự án hỗ trợ xây dựng công trình nước sạch góp phần cung cấp nguồn nước phục vụ sinh hoạt cho người dân đã được cấp ủy, chính quyền các cấp quan tâm triển khai. Theo đó, từ nguồn lực của Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, dự án giảm nghèo, Chương trình 135, Dự án ổn định dân cư và phát triển KT-XH vùng chuyển dân lòng hồ Hòa Bình, Dự án Childfund... đã giúp các địa phương xây dựng các công trình nước sạch tập trung và bể chứa nước sạch, giếng đào, giếng khoan.

Tuy nhiên, do địa bàn rộng, dân cư thưa thớt, không tập trung nên nguồn lực đầu tư, xây dựng các công trình nước sạch phục vụ dân sinh gặp nhiều khó khăn. Qua tìm hiểu thực tế cho thấy, tình trạng thiếu nước sinh hoạt vào mùa khô chủ yếu diễn ra tại các xã vùng sâu, vùng xa - những địa bàn điều kiện kinh tế còn khó khăn. Cụ thể như một số khu vực thuộc các xã Mường Thàng, Dũng Tiến, Mường Bi, Mường Vang... đều xảy ra tình trạng “khát” nước vào mùa khô.

Công trình bể chứa nước tại xã Dũng Tiến hiện xuống cấp, không phát huy hiệu quả.

Một số địa phương đã được đầu tư, xây dựng các công trình nước sinh hoạt, nhưng sau thời gian dài sử dụng bị xuống cấp, hư hỏng. Quá trình sử dụng chưa phát huy được vai trò của người dân trong việc vận hành, sử dụng hiệu quả công trình.

Đồng chí Hoàng Đình Tráng - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: "Sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Sở đã khẩn trương chỉ đạo các phòng chuyên môn phối hợp với chính quyền cơ sở thống kê, rà soát toàn diện các xã đang gặp khó khăn về nước sinh hoạt. Sở chủ động tham mưu UBND tỉnh quan tâm bố trí nguồn lực, ưu tiên đầu tư xây dựng các công trình cấp nước sạch nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của người dân."

Đối với các công trình nước sạch đã được đầu tư nhưng hiện xuống cấp, hư hỏng cần sớm được duy tu, bảo dưỡng kịp thời để phát huy hiệu quả, tránh lãng phí nguồn lực. Cùng với đó, cần tăng cường tuyên truyền, nâng cao ý thức của người dân trong việc sử dụng, bảo vệ công trình, từ đó góp phần đảm bảo cung cấp nước sinh hoạt hợp vệ sinh, nâng cao chất lượng cuộc sống.

Đức Anh