Ngăn chặn từ gốc vi phạm pháp luật trong lứa tuổi học sinh

Trong bối cảnh các nguy cơ tác động đến thanh, thiếu niên ngày càng đa dạng, đặc biệt từ môi trường mạng và những tác động tiêu cực của đời sống xã hội, Công an tỉnh đã chủ động triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, quyết liệt nhằm nhằm tạo “lá chắn” bảo vệ học sinh ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Sau khi thực hiện sáp nhập đơn vị hành chính, Phú Thọ trở thành địa phương có quy mô giáo dục rất lớn với hơn một triệu học sinh, sinh viên tại gần 2.000 cơ sở giáo dục. Chỉ tính từ tháng 7/2025 đến giữa năm 2026, toàn tỉnh ghi nhận gần 19.730 trường hợp học sinh, sinh viên vi phạm quy định về an toàn giao thông; hơn 30 vụ bạo lực học đường và nhiều hành vi vi phạm pháp luật khác.

Điển hình là vụ việc xảy ra ngày 19/5/2026 tại nhà vệ sinh tầng 8 Trường Cao đẳng nghề Việt Xô số 1, phường Xuân Hòa, khi hai học sinh Nguyễn Thị Lan P. và Lê Dương Bảo N. (cùng sinh năm 2010) đã đánh hội đồng em V.N.K., quay video rồi phát tán lên mạng xã hội. Nạn nhân bị thương nặng, phải cấp cứu tại Bệnh viện Lạc Việt trước khi chuyển lên Bệnh viện Việt Đức điều trị. Ngày 22/5, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với hai đối tượng về tội “Gây rối trật tự công cộng”.

Ngăn ngừa vi phạm pháp luật đối với lứa tuổi học sinh cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan công an, gia đình và nhà trường.

Điều đáng nói ở đây là tính chất các hành vi vi phạm của học sinh, thanh, thiếu niên hiện đã có nhiều thay đổi. Không chỉ đơn thuần xuất phát từ sự bồng bột, thiếu hiểu biết mà nhiều vụ việc thể hiện rõ động cơ do bị ảnh hưởng trực tiếp từ môi trường mạng. Khi tham gia vào các hội, nhóm trên mạng xã hội, các em dễ dàng bị kích động bạo lực; học theo lối sống lệch chuẩn; trò chơi bạo lực; và tụ tập mang theo hung khí lạng lách, đua xe, gây rối trật tự công cộng.

Trước thực trạng đó, Công an tỉnh đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp phòng ngừa ngay từ cơ sở. Bên cạnh việc tăng cường tuần tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, lực lượng Công an đã thành lập và duy trì hoạt động thường xuyên của Tổ công tác 191 - lực lượng phản ứng nhanh chuyên truy quét các nhóm thanh, thiếu niên ngổ ngáo, có biểu hiện vi phạm pháp luật.

Tổ công tác này chủ yếu tuần tra lưu động vào ban đêm và rạng sáng trên các tuyến đường trọng điểm, kết hợp hóa trang, mật phục, chốt chặn và khai thác hiệu quả hệ thống camera giám sát để phát hiện, ngăn chặn từ sớm các nhóm thanh, thiếu niên tụ tập đua xe, lạng lách, đánh võng, mang theo hung khí hoặc gây rối trật tự công cộng.

Song song với đó, Công an tỉnh vận hành hiệu quả Trung tâm quản lý, điều hành phương tiện kỹ thuật phòng, chống tội phạm với hệ thống camera ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trên các tuyến giao thông trọng điểm để kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm.

Mới đây Công an tỉnh cũng đã phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức hội nghị trực tuyến chuyên đề triển khai các giải pháp phòng ngừa, ngăn chặn và xử lý học sinh, sinh viên vi phạm pháp luật. Hội nghị được kết nối đồng thời tới 148 xã, phường trong toàn tỉnh và là hội nghị trực tuyến đầu tiên trong cả nước được tổ chức với quy mô toàn tỉnh sau sáp nhập đơn vị hành chính với chuyên đề riêng về phòng ngừa vi phạm pháp luật trong lứa tuổi học sinh.

Lực lượng Cảnh sát Giao thông tuyên truyền pháp luật An toàn giao thông cho các em học sinh trên địa bàn phường Xuân Hoà.

Tại hội nghị, nhiều giải pháp được thống nhất cho thấy Công an tỉnh Phú Thọ đã tiên phong kiến tạo một cơ chế phối hợp liên ngành mang tính nền tảng trong công tác phòng ngừa vi phạm pháp luật đối với lứa tuổi học sinh. Đây là bước chuyển từ tư duy quản lý theo sự vụ sang quản trị theo hướng chủ động; từ xử lý hậu quả sang kiểm soát nguy cơ; từ trách nhiệm của một lực lượng sang trách nhiệm của cả hệ thống chính trị.

Thiếu tướng Nguyễn Minh Tuấn - Giám đốc Công an tỉnh cho biết: Muốn bảo vệ học sinh phải hình thành nhiều “vòng bảo vệ”. Gia đình là nền tảng giáo dục đầu tiên; nhà trường là môi trường giáo dục toàn diện; chính quyền và Công an cơ sở là lực lượng nắm chắc địa bàn; còn các tổ chức đoàn thể giữ vai trò đồng hành, hỗ trợ thanh, thiếu niên phát triển lành mạnh. Nếu một trong những mắt xích này buông lỏng thì nguy cơ vi phạm vẫn có thể xảy ra.

Đồng quan điểm, đồng chí Trịnh Thế Truyền - Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo cũng khẳng định, giáo dục pháp luật không thể chỉ dừng lại ở những tiết học trên lớp mà phải trở thành quá trình đồng hành cùng học sinh. Thời gian tới, ngành giáo dục sẽ tiếp tục nâng cao trách nhiệm người đứng đầu các cơ sở giáo dục, tăng cường giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn, đồng thời củng cố mối liên kết giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng trong quản lý, giáo dục học sinh.

Rõ ràng, trong bối cảnh chuyển đổi mô hình chính quyền địa phương và sự phát triển mạnh mẽ của không gian số như hiện nay, công tác phòng ngừa vi phạm pháp luật trong lứa tuổi học sinh đang đứng trước những yêu cầu hoàn toàn mới. Bên cạnh sự chủ động, sáng tạo và quyết tâm của Công an tỉnh, rất cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị nhằm phòng ngừa hiệu quả từ gốc vi phạm, xây dựng một môi trường an toàn cho thế hệ trẻ.

Lê Minh