Phong trào “Bình dân học vụ số” ở xã vùng sâu Lạc Lương

Cách trung tâm phường Việt Trì khoảng 160km, Lạc Lương là xã vùng sâu, vùng xa còn nhiều khó khăn của tỉnh. Toàn xã có 18 thôn, 5.816 hộ, 25.311 nhân khẩu, trình độ dân trí không đồng đều đã đặt ra thách thức không nhỏ cho Lạc Lương khi triển khai thực hiện phong trào “Bình dân học vụ số”.

Cán bộ, công chức Đảng ủy xã Lạc Lương sử dụng thành thạo các ứng dụng số.

Xác định chuyển đổi số là xu thế tất yếu và là một trong những nhiệm vụ trọng tâm mang tính chiến lược quốc gia, Ban Thường vụ Đảng ủy xã Lạc Lương đã triển khai sâu rộng phong trào “Bình dân học vụ số”, coi đây là giải pháp đột phá để phổ cập tri thức, kỹ năng số đến với người dân trên địa bàn. Phong trào được xác định không chỉ góp phần thu hẹp khoảng cách số mà còn tạo nền tảng quan trọng để từng bước xây dựng xã hội số toàn diện. Tuy nhiên, trình độ, kỹ năng sử dụng công nghệ số giữa các nhóm đối tượng còn chênh lệch; một bộ phận cán bộ, người dân, nhất là người cao tuổi còn hạn chế trong tiếp cận và sử dụng nền tảng số. Bên cạnh đó, việc điều chỉnh địa giới hành chính cấp tỉnh và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp cũng tác động đến tổ chức bộ máy, phương thức lãnh đạo, điều hành, đặt ra yêu cầu mới trong công tác chỉ đạo, phối hợp triển khai phong trào “Bình dân học vụ số”.

Trước tiên, xã Lạc Lương tập trung đẩy mạnh chuyển đổi số, tạo thuận lợi cho người dân thực hiện thủ tục hành chính (TTHC). Kết quả số hóa hồ sơ, giấy tờ, giải quyết TTHC từ ngày 1/1/2026 đến ngày 14/9/2026 cho thấy, xã đã tiếp nhận 6.694 hồ sơ, trong đó tiếp nhận trực tuyến đạt 99,96%. Hồ sơ đã giải quyết trước và đúng hạn đạt 96,84%. Công tác cải cách hành chính, kiểm soát TTHC và chuyển đổi số tại Trung tâm Phục vụ hành chính công được triển khai đồng bộ, hiệu quả; chất lượng giải quyết hồ sơ từng bước được nâng cao; việc giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp được duy trì thông suốt, không bị gián đoạn. Mức độ hài lòng của tổ chức, công dân đạt 100%. Đội ngũ cán bộ, công chức xã Lạc Lương từng bước thích ứng với yêu cầu chuyển đổi số, sử dụng thành thạo các hệ thống thông tin, chữ ký số và các nền tảng số phục vụ công tác chuyên môn, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Đẩy mạnh phát triển kinh tế số, xã Lạc Lương đã triển khai dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt trên Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính. 100% cơ quan, đơn vị sự nghiệp công lập đã thực hiện việc chi trả lương qua tài khoản, đồng thời tích cực triển khai chi trả lương hưu, trợ cấp, bảo trợ xã hội và các chế độ an sinh khác theo hình thức này.

Các trường học trên địa bàn đã triển khai thu nộp học phí không dùng tiền mặt; sử dụng các phần mềm phục vụ quản lý, dạy và học như: Phần mềm cơ sở dữ liệu, phần mềm phổ cập GD-XMC, hệ thống LMS, Zoom, Microsoft team... Học bạ điện tử, sổ liên lạc, sổ điểm điện tử cũng được đưa vào sử dụng. 100% doanh nghiệp đã kết nối và sử dụng Internet phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh, chủ yếu để tìm kiếm thông tin và trao đổi thông tin. Một số nền tảng, phần mềm được các doanh nghiệp khai thác như: Office, Misa, BKav, Vexere...

Người dân thôn Sào Thượng được hướng dẫn thực hiện kỹ năng số.

Xã còn quan tâm phổ biến kỹ năng số cho người dân thông qua việc tuyên truyền, hướng dẫn sử dụng các dịch vụ số, trọng tâm là dịch vụ công trực tuyến và dịch vụ số trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, thương mại. Đồng thời khuyến khích, tạo điều kiện cho người dân được học tập, nghiên cứu mọi lúc, mọi nơi, mọi thời điểm. Hiện nay, trên 80% người dùng điện thoại, thiết bị thông minh được tiếp cận, sử dụng các dịch vụ chính quyền điện tử, dịch vụ đô thị thông minh; 60% người dân trưởng thành sử dụng dịch vụ thanh toán điện tử. Trên địa bàn có 39 doanh nghiệp, 8 hợp tác xã, 100% đã triển khai trang bị đến người lao động những kiến thức cơ bản về công nghệ số, có kỹ năng số, sử dụng thành thạo thiết bị thông minh để phục vụ sản xuất, kinh doanh, nâng cao năng suất lao động

Để xây dựng xã hội số, ngay sau sáp nhập thôn, xã đã tiến hành kiện toàn tổ công nghệ số cộng đồng ở các thôn để hỗ trợ người dân tham gia chuyển đổi số; tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện các nội dung chuyển đổi số cơ bản như cài đặt VNeID mức độ 2, tích hợp các loại giấy tờ trên ứng dụng VNeID, giúp người dân cảnh giác và hiểu rõ các chiêu trò lừa đảo trên không gian mạng. Hiện nay, trên địa bàn toàn xã có khoảng 80% người dân từ 15 tuổi trở lên có tài khoản giao dịch tại ngân hàng hoặc các tổ chức được phép khác. Hầu hết các hộ kinh doanh đã sử dụng phương thức thanh toán không dùng tiền mặt qua Internet Banking, Mobile Banking.

Đồng chí Bùi Thị Bình - Bí thư Đảng ủy xã Lạc Lương cho biết: Phong trào “Bình dân học vụ số” đã làm thay đổi nhận thức, hành vi của cán bộ, công chức, viên chức, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân trong chuyển đổi số. Từ đó, góp phần thu hẹp khoảng cách số giữa các nhóm người trong xã hội. Những kết quả đạt được bước đầu đã khẳng định hiệu quả phong trào này trên địa bàn xã. Đây là cơ sở quan trọng để UBND xã tiếp tục duy trì, nhân rộng các mô hình hiệu quả, khắc phục những tồn tại, hạn chế, từng bước nâng cao chất lượng phổ cập kỹ năng số, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu cải cách hành chính và chuyển đổi số của địa phương trong thời gian tới.

Dương Liễu