Rực rỡ sắc màu văn hóa bên dòng sông Đà huyền thoại

Đền Quốc Tế nằm bên bờ sông Đà thuộc khu 4, xã Thạch Đồng, huyện Thanh Thuỷ (cũ), nay thuộc khu 4, xã Đào Xá, tỉnh Phú Thọ.

Theo truyền thuyết, ngôi Đền có từ thời Hùng Vương, Đền thờ 2 vị dũng tướng thủy quân là Đà Giang Phan Hương Quý Minh Tôn Thần và Đà Giang Ngọc Đô Quý Minh Tôn Thần, hai vị từng theo phò Đức Thánh Tản Viên. Đền bị giặc Pháp đốt vào tháng 3 năm 1945, nên người dân còn gọi là Đền Cháy. Sau đó, người dân có xây dựng một phần hậu cung để tuần rằm hương khói nhưng năm 1964 thì Đền sụp đổ hoàn toàn. Thần phả của Đền không còn nhưng vẫn còn giữ được tài liệu quý là 11 đạo sắc phong, trong đó sắc phong sớm nhất là từ thời Lê, khoảng giữa thế kỷ XVIII. Được sự đồng thuận của chính quyền địa phương, Nhân dân đã lập lại việc thờ tự tại nền đất cũ của ngôi đền xưa.

Theo truyền thuyết, Đền Quốc Tế có từ thời Hùng Vương dựng nước, thờ hai vị dũng tướng từng theo phò Đức Thánh Tản Viên.

Tiếp tục khơi dậy truyền thống đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, Đền Quốc Tế được tạo dựng lại và khánh thành vào tháng 11 năm 2016 từ nguồn xã hội hóa với sự chung tay góp sức của Nhân dân, các nhà hảo tâm. Được sự đồng thuận của chính quyền địa phương, Nhân dân đã rước Long ngai bài vị của Đức Thánh Tản Viên, thần Cao Sơn Thổ Công (Đức Thánh Cấm Sơn), thần Quế Hoa công chúa (Đức Bà) về thờ tại Đền Quốc Tế.

Hằng năm, Đền Quốc Tế tổ chức lễ chính vào ngày 9-10 tháng Hai âm lịch, còn gọi là lễ khai sắc, cùng các kỳ tiệc quan trọng như: Tế Tết Nguyên đán (mùng 1 tháng Giêng), tế khai hạ (mùng 7 tháng Giêng) và lễ thường tân (mùng 10 tháng Mười). Đây là dịp để Nhân dân tưởng nhớ công lao các bậc tiền nhân, cầu mong mưa thuận gió hòa, cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Phần lễ tại đền luôn giữ được vẻ thành kính, trang nghiêm với các phần tế lễ đặc sắc, giàu truyền thống.

Độc đáo và đặc sắc hơn cả là Lễ khai sắc gồm phần lễ và phần hội, các lễ vật cúng tế ở đền gồm lợn đen, xôi, hoa, quả... Tế lễ xong đến phần hội với các trò chơi, hoạt động tưng bừng, náo nhiệt phần hội thu hút được sự quan tâm nhiều nhất là bơi thuyền chải trên sông Đà. Tương truyền bơi thuyền chải để diễn lại tích xưa đón Đức Thánh Tản Viên đi lễ Vua Hùng.

Phần thi bơi Chải thể hiện tinh thần thượng võ của người dân dọc Đà giang hùng vĩ với nhiều sắc màu văn hóa và tinh thần thượng võ.

Phần thi bơi Chải thể hiện sự đoàn kết, tinh thần thượng võ, luyện tay nghề sông nước, tăng cường rèn luyện thể chất, lòng dũng cảm của con người thúc đẩy phong trào “Toàn dân tham gia rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại”. Tiếng trống gõ liên hồi của các thuyền, hòa lẫn với tiếng hò reo, cổ vũ của khán giả làm náo nhiệt cả đoạn sông.

Với những giá trị về văn hóa và lịch sử của mình, năm 2015, Đền Quốc Tế đã được công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh.

Minh Tự