Sản xuất xanh để phát triển bền vững

Từ vùng chè giàu tiềm năng, Long Cốc đang chuyển đổi phương thức sản xuất theo hướng hữu cơ, giảm phát thải, ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, hướng tới sản phẩm an toàn, chất lượng cao và phát triển nông nghiệp xanh, bền vững.

Xã Long Cốc phối hợp với ngành chức năng tập huấn phát triển vùng chè theo hướng hữu cơ, phát thải thấp tại Long Cốc.

“Xanh hóa” vùng chè

Long Cốc hiện có hơn 1.200 ha chè, trong đó hơn 1.100 ha cho thu hoạch, sản lượng gần 19.000 tấn chè búp tươi mỗi năm. Để phát triển vùng chè theo hướng bền vững, xã Long Cốc phối hợp Viện Công nghệ Xanh, Trung tâm Phát triển và Hội nhập tổ chức hội nghị tập huấn “Xây dựng mô hình chè chuyển đổi hữu cơ phát thải thấp theo Tiêu chuẩn VietFarm”.

Hợp tác xã Chè hữu cơ Long Cốc hiện có 20 thành viên với diện tích 18,6 ha chè đang canh tác tại các khu đồi. Tham gia mô hình, các thành viên được tập huấn nuôi cấy vi sinh, tiếp cận tiêu chuẩn VietFarm, quy trình sản xuất, nhật ký điện tử eGAP, bản đồ số và cảm biến IoT. Hệ thống cũng cập nhật các lô sản xuất của từng hộ cùng nhật ký về vật tư, chăm sóc, thu hoạch và chế biến.

Quy trình sản xuất được quản lý từ vật tư, chăm sóc, thu hái đến chế biến; dữ liệu phục vụ truy xuất nguồn gốc, kiểm soát quy trình và từng bước đo đếm phát thải. Tem nhãn xanh “Dấu chân các-bon” và nền tảng giao thương số giúp sản phẩm tiếp cận thị trường.

Đoàn công tác Đại sứ quán Ai-len tại Việt Nam khảo sát mô hình chè hữu cơ, phát thải thấp tại xã Long Cốc.

Bà Hà Thị Tuyến - Giám đốc Hợp tác xã Chè hữu cơ Long Cốc cho biết: Sản xuất hữu cơ đòi hỏi thay đổi từ cách chăm sóc đất, sử dụng vật tư đến thu hái, chế biến và ghi chép. Hợp tác xã từng bước chuyển từ sản xuất an toàn, áp dụng IPM, VietGAP sang hướng hữu cơ, đồng thời chuẩn hóa quy trình phù hợp với điều kiện địa phương nhằm ổn định chất lượng, nâng giá trị sản phẩm.

Điểm mới của mô hình là chuyển từ sản xuất dựa nhiều vào kinh nghiệm sang quản lý theo tiêu chuẩn và dữ liệu, trong đó từng công đoạn được ghi nhận, kiểm soát và truy xuất.

Nâng cao giá trị chè Đất Tổ

Với hơn 1.200 ha chè, Long Cốc có điều kiện hình thành vùng nguyên liệu quy mô lớn. Tuy nhiên, diện tích chỉ trở thành lợi thế kinh tế khi chất lượng được kiểm soát, sản phẩm có thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và gắn với thị trường. Bởi vậy, chuyển đổi hữu cơ, giảm phát thải cần được nhìn nhận như quá trình nâng cấp toàn bộ chuỗi giá trị, thay vì chỉ thay thế phân bón hoặc thuốc bảo vệ thực vật.

Đồng chí Nguyễn Hoàng Trung - Bí thư Đảng ủy xã Long Cốc chia sẻ: Xã quyết tâm chuyển đổi sang sản xuất chè hữu cơ gắn với giảm phát thải. Đây không chỉ là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh hiện nay, mà còn mở ra lợi thế để nâng cao giá trị và xây dựng thương hiệu chè Long Cốc theo hướng bền vững.

Xã huy động cả hệ thống chính trị, đồng thời đề nghị người dân, tổ liên kết và hợp tác xã đổi mới tư duy sản xuất, ứng dụng khoa học kỹ thuật, chuẩn hóa quy trình canh tác, chế biến.

Định hướng này phù hợp yêu cầu phát triển nông nghiệp hiện đại, trong đó chất lượng, hiệu quả sử dụng tài nguyên và giá trị gia tăng ngày càng được coi trọng. Giảm đầu vào hóa học, tăng vật tư hữu cơ, tận dụng phụ phẩm và quản lý đất hợp lý không chỉ góp phần cải thiện chất lượng đất, giảm chất thải mà còn tạo cơ sở cho quá trình kiểm soát phát thải.

Trao đổi về vấn đề này, đồng chí Hồ Đình Lưỡng - Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh cho biết: Sản xuất chè hữu cơ, giảm phát thải là hướng đi nhằm phát triển nông nghiệp xanh, nâng chất lượng sản phẩm, đáp ứng xu hướng tiêu dùng xanh và nâng thu nhập cho người dân.Theo đó, Long Cốc cần tiếp tục tăng cường tập huấn, ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; tăng liên kết giữa người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp gắn xây dựng thương hiệu với ESG, tem nhãn xanh và truy xuất nguồn gốc.

Với cảnh quan thiên nhiên độc đáo và vùng chè sản xuất xanh, an toàn, xã Long Cốc ngày càng thu hút đông đảo du khách đến tham quan, trải nghiệm và lưu trú.

Cùng với sản xuất chè hữu cơ, xã gắn khai thác cảnh quan để phát triển du lịch trải nghiệm, gắn sản phẩm với văn hóa, dịch vụ và câu chuyện vùng nguyên liệu. Khi sản phẩm được chuẩn hóa, có truy xuất nguồn gốc và gắn với không gian văn hóa, giá trị của cây chè không chỉ nằm ở sản lượng búp tươi mà được mở rộng sang chế biến, thương mại, dịch vụ và du lịch.

Để hướng đi này phát huy hiệu quả, điều kiện tiên quyết là giữ vững tiêu chuẩn trong toàn bộ chuỗi. Mở rộng diện tích hữu cơ phải đi cùng kiểm soát vật tư, đào tạo người sản xuất, giám sát quy trình và xây dựng đầu ra. Hợp tác xã cần tổ chức vùng nguyên liệu; doanh nghiệp tham gia chế biến, thương mại; cơ quan khoa học hỗ trợ công nghệ, đo đếm phát thải; người dân là chủ thể trực tiếp thực hiện.

Người dân xã Long Cốc thu hoạch chè xanh.

Tận dụng tiềm năng, lợi thế và từng bước đổi mới phương thức sản xuất, Long Cốc đang hình thành vùng nguyên liệu theo hướng xanh hơn, minh bạch hơn và có khả năng tạo giá trị cao hơn. Khi khoa học, công nghệ, tiêu chuẩn VietFarm, chuyển đổi số và liên kết thị trường được đưa vào từng khâu, cây chè có thêm cơ hội nâng cao sức cạnh tranh, mở rộng thị trường, bảo vệ môi trường và nâng tầm thương hiệu chè Đất Tổ, góp phần phát triển kinh tế - xã hội theo hướng bền vững.

Ngọc Lam